Demek bugünleri de görecektik... Dıştan bakana, Türkiye'nin sistemi 'güvenlik ağırlıklı' görüntüsü veriyor. Dünyada 'güvenlik devletleri' farklı bir kategori ve daha çok '3. Dünya ülkeleri' arasından çıkıyor. Türkiye söz konusu olduğunda bu görüntüyü mümkün kılan bir kurumun varlığıydı: Milli Güvenlik Kurulu (MGK)... Bir tarafında Genelkurmay başkanı ile dört kuvvet komutanının oturduğu, karşılarında da hükümetin 'güvenlik' ile ilgili bakanlarının yer aldığı MGK, dışarıdan bakanlara, ülkedeki gerçek iktidarı temsil eder görünüyordu.

Bu görüntüyü pekiştiren de, ülkeyi sonradan 'post-modern darbe' olarak tanımlanacak 28 Şubat sürecine sürükleyen Süleyman Demirel oldu. Demirel, cumhurbaşkanlığına seçildikten sonra, adım adım MGK'yı sistemin merkezine kaydırdı. Demirel müdahale etmeden önce, her ay yapılan MGK toplantıları basının ilgisini çekmez, kamuoyu toplantı sonrası yayımlanan iki satırlık bir açıklamayla yetinmek zorunda kalırdı. Demirel, "Ay sonunda yapılacak MGK'ya dikkat" çeke çeke MGK'yı sistemin tam merkezine kaydırdı.

Her yılın başlangıcında düzenlediği basın toplantılarından birinde, henüz 28 Şubat ufukta görünmezken, bu güç kaydırmasının artık dikkat çektiğini kendisine ifade ettiğimi hatırlıyorum. O dönemde yanında görev almış olanlar, yazdıkları anılarda, Süleyman Demirel'in bu yola 'kasıtlı' başvurduğunu açıkladılar. MGK, Türkiye'deki gerçek iktidarı temsil eder görüntüsünü, şu yakınlara kadar sürdürdü.

Son toplantı önemli bir değişikliği açığa vurdu: Öncesinde gazetelerde "Heybeliada ruhban okulu görüşülecek" türü bir-iki haber çıksa bile toplantı medyada fazla yer bulmadı; sonrasında ise iki satırlık bir açıklamayla yetinildi. Esas değişiklik bundan sonraki toplantıya yansıyacak: Kurulduğu günden beri general rütbeli olan MGK genel sekreterinin koltuğunda artık bir sivil oturacak... Meclis, MGK'ya katılan bakanların sayısını artırmıştı; geçen yıl da genel sekreterliğe bir sivilin atanabilmesine imkân veren anayasa değişikliği yapıldı. İlk sivil genel sekreter önümüzdeki ay başında göreve başlayacak.

Değişiklik Avrupa Birliği (AB) perspektifi sayesinde ve Kopenhag kriterlerine uyma zorunluluğu yüzünden gerçekleşti; ancak bu değişikliğin Türkiye'nin sisteminin olgunlaşmasıyla ilgisini de göz ardı etmemek gerekiyor. 3 Kasım'da siyaseti sarsan bir değişimi halk zorladı; halkın iktidara taşıdığı yeni kadrolar da, kendilerine verilen misyonun gereği olarak, Türkiye'nin önünü açma çabası içindeler. MGK'nın yapısındaki farklılaşma bu iradenin sonucu...

Türkiye'nin gerçekleri açısından bakıldığında, bunun, müthiş bir değişim teşkil ettiğine hiç kuşku yok. Askeri ve siviliyle Türkiye, ülke yararına olduğu bilinen noktalarda, fedakârlığa katlanabildiği mesajını herkese vermiş oldu. 'Güvenlik devleti' türü yaftaların kolayca üzerine yapıştırılamayacağı bir ülke bugün Türkiye...

Bunu görebilmek gerçekten büyük mutluluk.

Genel sekreterinin bir diplomat olması ve MGK'nın sivil üye sayısının askerlerden fazlalaşması temelde o kadar da önemli değil. Sayıca az olanların etkilerini hissettirecekleri başka yollar vardır ve bunu sağlayacak yöntemler de her zaman bulunur. Her şeyden önce, Türkiye için katlanılan fedakârlığı kalıcıya dönüştürmek şart. Bir şart daha var: MGK genel sekreterliğini başka ülkelerdeki örneklere benzetmek...

MGK'nın sistemin merkezi halini almasına itiraz edenlere verilen klasik cevap başka ülkelerde de benzeri kurumların varlığıydı. Doğrudur, Batı'da da adı MGK'ya benzeyen kurumlar bulunur. Bir farkla: O ülkelerde varolan kurumlar çok değişik işlevlere sahiptir. O kurumlar, karar merciinde bulunanlara bilgi ve rapor sunar, alternatifli karar taslakları hazırlar. Siyasîlerin görevini kolaylaştırıp kararlarını sağlıklı bir zemine kavuşturma amaçlı bir hizmet görürler... Yenilenmiş yapısı ve sivil genel sekreteriyle bizdeki MGK da kısa sürede kendini Batı'daki örneklere göre yeniden dizayn etmelidir.

Zor olan şimdiye kadar gerçekleşendi; daha işlevsel bir MGK arzusunu hayata geçirmek artık daha kolay...

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu