DUYGU GÜVENÇ / ANKARA
Türkiye'nin en önemli gümrük kapısı Habur'da kamyoncuların günlerce beklemesine yol açan sorunları gidermek amacıyla hazırlanan rapor Habur'un içler acısı halini de gözler önüne serdi. Habur Sınır Kapısı'ndan sadece kamyoncular ve taksiciler mazot ve gıdayı yasal olmayan yollarla sokmakla yetinmiyor, silah ve muhimmat, patlayıcı maddeler, uyuşturucu, sigara kaçakçılığı da yapılıyor.

Türkiye'nin en önemli sınır kapısı Habur'da düzensizliğin giderilmesi için ilk defa İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda Uluslararası Nakliyeciler Derneği önderliğinde, Gümrük Müsteşarlığı, Türkiye İhracatçılar Meclisi biraraya gelerek inceleme raporu hazırladı. Raporda, 2005 yılının ilk dört ayında Habur'dan gerçekleşen kaçakçılık türündeki artış da rakamlarla tespit edildi. 2004 yılında kaçakçılık nedeniyle elegeçirilen eşya değeri 5 trilyon 232 milyar lirayken, 2005'in ilk dört ayında bu rakam 2 trilyon lirayı aştı. Ayrıca Habur Sınır Kapısı'ndan çok sayıda PKK teröristinin Türkiye'ye gizlice sızdığı veya terör eylemlerinde kullanılmak üzere silah, mühimmat, patlayıcı madde soktuğu da tespit edildi.

2004 başından Nisan ayına kadar geçen sürede 457 bin 73 aracın giriş çıkış yaptığı Türkiye'nin en işlek kapısı Habur'da 482 personel ile sağlanmaya çalışan düzenin eksiklikleri şöyle:

Habur'a giriş çıkış yapan ticari taksi ve hususi araçlar, Irak'tan depolarında akaryakıt ve bagajlarında Türk menşeli yiyecek ve içecek maddesi getiriyor. Yani ihraç edilen ürünler yine bu araçlarla Türkiye'ye geri getiriliyor. Bu araçların günlük ortalama 80 litre benzin getirdiği tahmin ediliyor.

Irak'a günübirlik yolculuk eden taksi ve hususi araçlar, daha fazla akaryakıt getirmek için araçlarına ikinci depo, LPG depolarına akaryakıt doldurma, koltuk altlarına gizlenen pet şişelere benzin koyarak gizlice akaryakıt geçirmeye çalışıyor.

İşte kapıda tıkanmalara yol açan sebepler?

Kapıdaki tıkanmalara yol açan ve mağdur duruma düşen sürücülerin büyük bölümünü, araçlarının genişletilmiş depolarında Irak'tan muafiyet fazlası akaryakıt getirmeye ve getirdiği akaryakıtı iç piyasada satarak geçimini sağlamaya çalışan Türk kamyoncular oluşturuyor.

Bölgede faaliyet gösteren kamyonların 20 bin tanesi 20 yaşından büyük. Bu tip araçlara yönelik tam bir bilgi bulunmadığı belirtilen İnceleme Raporu'nda, genel olarak depolarının fabrika çıkış hacim ve boyutlarına uymadığı, bir çoğunun gümrük sahasbı içinde sık sık arızalandığı tespitine de yer veriliyor.

Çevre kirliliği de meydana getiren sınırda ticaret yapan yaşlı araçların vergi borçlarının değerlerinden daha yüksek olduğu da anımsatılarak vergi affı getirilmesi halinde bu araçların teslim edileceği belirtiliyor. Yeni Trafik Kanunu'na göre bu araçların trafiğe çıkamaz hale geleceğine de işaret ediliyor.