İngiltere'de bombalı saldırıların şaşkınlığı geçmeden yeni bir şaşkınlık yaşandı. Bu seferki sevindirici bir haberle ilgiliydi.

Kuzey İrlanda'da İngiliz varlığına son vermek için 35 yıldır mücadele eden İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu IRA, silahlı mücadeleye son verdiğini açıkladı. Bu, 35 yıldır, hatta daha uzun bir süre devam eden kanlı bir dönemin sona erdirilmesi demekti. Bir süredir bekleniyor olsa da bu gelişme, İngiltere'de ve Avrupa'da bombalı saldırılarla ilgili haberlerin önüne geçti. Londra bombacılarıyle ilgili büyük çaplı arama ve iz sürme çalışmalarıyla ilgili ve dün bombacı olduğu ileri sürülen iki Müslüman gencin yakalanmasıyla sonuçlanan olaylar bile ikinci planda kaldı. Çünkü bu açıklama nedeniyle ortaya çıkan durum, sadece İngilte ve İrlanda açısından değil, bütün dünya açısından önemli dersler içeriyordu.

Tabii, Türkiye de buna dahildi.

Üyelerine silahlarını bırakmaları talimatı veren IRA'nın lider kadrosu, mücadelelerini siyasi ve demokratik yollardan sürdüreceklerini duyurdu. Bütün IRA birimlerine silahlarını bırakmaları ve tüm IRA üyelerinin sadece barışçı siyasi yöntemlerin geliştirilmesine katkıda bulunmaları 'emrini' verdi.

IRA'nın açıklamasını değerlendiren İngiltere Başbakanı Tony Blair, İrlanda adasında "savaşın yerini barışın", başka bir deyişle, "terörün yerini politikanın" aldığı bir gün olarak tarihe geçebileceğini söyledi. Blair ayrıca, açıklamanın daha öncekilerde rastlanmayan bir netlikte ve açıklıkta olmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

IRA'nın siyasi kanadı olarak kabul edilen Sein Fein'in lideri Gerry Adams bunun, İrlanda'da kalıcı barış ve adalet arayışında bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Gerry Adams, Sinn Fein'in, Birleşik bir İrlanda taahhüdünü tekrarladı, ancak tüm ulusal kurtuluş mücadelelerinin farklı süreçlerden geçtiğini söyledi. Adams, "Bazen silahlarla direnilir. Bazen de bütünleşilir ve savaş geçmişte bırakılır" dedi.

Bu gelişme gazetelerde genel olarak olumlu değerlendirildi. Tarihi bir adım olduğu belirtildi. Mesela Independent gazetesi yayınladığı bir yorumda özetle şu tespiti yapıyordu: "Kuzey İrlanda sürecinden çıkarılacak dersler, İslamcı fanatiklere nasıl davranılması gerektiği konusunda örnek teşkil edebilir. Geçmişte, katı tutumlu politikalar izlemenin ve adaleti çarpıtmanın terörle mücadelede sonuç vermediği görüldü. Hükümet ve yargı erki aynı hataları tekrarlamamak için büyük çaba harcamak zorunda."

IRA, Kuzey İrlanda'daki İngiliz varlığına son vermek amacıyla silahlı mücadeleye başlayan bir örgüt. Geçen 35 yıllık süre içinde iki bine yakın insan hayatını kaybetti. Binlercesi yaralandı.

Independent'in yorumunda belirttiği gibi, süreç içinde İngiltere devlet aygıtı ve hükümetler, bu meselenin katı bir tutum izleyerek ve şiddet uygulayarak çözülmeyeceğine yolunda fikir geliştirdiler.

IRA'nın siyası kanadı olan Sinn Fein de zamanla terör yöntemleriyle amacına ulaşamayacağını gördü.

Aslında iki tarafın çok uzun bir süredir birbirleriyle değişik kanallardan görüştükleri biliniyor.

Bu görüşmeler sonucunda 1998 yılının Nisan ayında Kuzey Irlanda'daki taraflar, adına 'Good Friday' denilen bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşmaya rağmen bu tarihten sonra da birçok kez kan döküldü ve barış süreci çeşitli kereler kesintiye uğradı. Ama nihai hedef değişmedi. İngiliz hükümeti meseleyi görüşmeler yoluyla çözmeye kararlıydı. Tek sorun IRA'nın ve diğer silahlı grupların silah bırakmasıydı. IRA buna hazır değildi ve silahsızlanırken teslimiyetçi bir görüntü vermek istemiyordu.

Zaman içinde ateşkes uygulandı. Kesintiye uğrayan barış sürecini yeniden yürürlüğe sokabilmek amacıyla IRA da silahları tamamen bırakma kararı aldı.

Şimdi sürecin yeniden işlemesi için, plan gereği Kuzey Irlanda'da oluşacak olan özerk yönetimin askıya alınan meclisinin yeniden açılması bekleniyor.

İngiliz ordusu, Kuzey Irlanda'daki güvenlik ve kontrol noktalarını sökmeye başladı. Şimdi, normalleşme süreci için atılması gereken adımlar belirleniyor. İngiliz hükümetinin sonbaharda IRA üyelerinin eve dönüşünü sağlayacak bir yasa çıkartmak için hazırlık yaptığı söyleniyor.

Bu süreç içinde iki nokta çok önemli:

Birincisi, böyle bir silahlı ihtilafın silahla, zorla, baskıyla ya da şiddete dayalı yöntemlerle çözülmeyeceğinin anlaşılmış olması. İkincisi ise, meseleyi barış sağlayarak ve görüşmeler yoluyla çözmek konusunda siyasi kararlılık.

Başbakan Blair de, Sinn Fein'in lideri Gerry Adams da barışçıl ve demokratik yöntemlerle yapılacak siyasi mücadelenin tek çıkar yol olduğunu söylüyor.

IRA'nın tarihi açıklaması ve bunun ortaya çıkaracağı sonuçları, Kürt meselesini yıllardır şiddete dayalı yöntemlerle çözmeye çalışan Türkiye'nin ve bu arada Kürtlerin de yakından izlemesi gerekiyor.

KORAY DÜZGÖREN

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan