|
|
|
Bugünkü Yeni Şafak |
|
|
|
|
|
|
gebelikte riskler artıyor
Çoğul gebelikte risk faktörünün tekiz bebeklere göre daha yüksek olduğunu söyleyen Dr. Hüseyin Mutlu çoğul gebelik hakkında merak edilenleri anlattı
Dünyada başlayan tüp bebek işlemlerinde embriyo sayısındaki kısıtlama, ülkemizde de iki aydır çıkarılan yönetmenlikle uygulanıyor. Yönetmeliğe göre artık transfer edilecek embriyo sayısı 3 ile sınırlı kalacak. Üçten fazla transfer gerektiren durumlarda ise mutlaka rapor edilmesi gerekiyor. Bu yönetmeliğin amacı çoğul hamileliklerin ve beraberinde getirdiği riskleri azaltmak. Çünkü çoğul gebelikte riskler tekiz gebeliklere göre çok daha yüksek. Özellikle emriyo sayısı üçten fazlaysa risk çok daha yüksek. Bu durumu önlemek için transfer edilen embriyo sayılarının sınırlanması gerekiyor. Maya-Klinik Kadın Sağlığı Merkezi'nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Hüseyin Mutlu çoğul geleliklerin tekizlere göre hem anne hem de bebek açısından daha riskli olduğunu ancak bu risk faktörünü düşürmenin mümkün olduğunu söylüyor. Çoğul gebeliğin özel tedaviler dışında doğal yollarla da meydana gelebileceğini dile getiren Dr. Mutlu çoğul gebeliği artıran faktörlerini şöyle sıralıyor: "Çoğul hamileliklerde doğal faktörler önemli rol oynar. Ailede çoğul hamileliklerin olması çoğul hamilelik oluşma olasılığını arttırır. Yine 30 yaşından sonra anne olan kadınlarda çoğul hamilelik olasılığı artmaktadır. Birçok kadın ilk veya sonraki hamileliklerini 30'lu yaşlara ertelediklerinden özellikle doğal yoldan ikiz olasılığı artmaktadır. Yine önceden birden fazla hamilelik geçirmiş ve bu hamilelliklerinde çoğul gebelik varsa olasılık yükselir." Çoğul hamilelikte normal doğum mümkün mü? Op. Dr. Hüseyin Mutlu, çoğul hamileliklerde anne adaylarında meydana gelen değişikliklerin tekiz bebek bekleyenlere göre daha belirgin olduğunu söylüyor ve şu bilgileri aktarıyor: "Annenin kalori ihtiyacı daha fazladır. Demir ihtiyacı daha da artmıştır. Özellikle ilk 3 ayda bulantı ve kusmaların daha fazla olması nedeniyle beslenme sorunları ve sıvı kaybı çok daha fazla olmaktadır. Hamilelik takiplerinde çoğul hamileler daha sık kontrol edilmesi gerekmektedir. İlk 3 ayda yapılan ultrasonografi ile tek veya çift yumurta ikizleri olup olmadığı ve yapışık ikizlerin var olup olmadığı incelenmelidir. İkinci 3 ayda ise özellikle ultrasonografi ile bebeklerin anomaliler açısından titizlikle incelenmesi önemlidir. Özellikle tek kese içinde olan ikizlerde aykırılık oranının yüksek olduğu bilinmektedir. Çoğul hamileliklerde doğuştan anomalilerin arttığından tüm organlar ve özellikle kalp anomalileri açısından tarama yapılmalıdır. Rahim ağzı açıklığı bakılmalı ve gerekirse 3 ayda rahim ağzına dikiş uygulanması gerekebilir. Çoğul hamileliklerde erken doğum riski nedeniyle erken doğumu engelleyen ilaçlar ve bebeklerin akciğerlerinin olgunlaştırılmasını temin eden kortizon türevi tedavilerin verilmesi gerekebilir. Çoğul hamileliklerde doğum planlaması çok önemlidir. Özellikle erken başlayan doğumlarda yoğun bakım şartlarının uygun olduğu hastanelerde doğumun gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Doğum şekli genelde sezaryendir. Normal doğumlarda ikizlerin gelişi önemlidir. Üçüzlerde ise normal doğum çok risklidir ve arkadan gelecek bebeklerin sıkıntıya düşmesi olasılığı yüksektir." ÇOĞUL HAMİLELİĞİN OLUŞMA YOLLARI Peki çoğul hamilelik nasıl meydana gelir? Bu sorunun cevabını Dr. Hüseyin Mutlu, şöyle cevaplıyor: "Çoğul hamileliklerde birden fazla yumurta hücresi döllenerek rahim içine yerleşir. Bunlar ayrı yumurta ikizleri veya üçüzleri diye adlandırılır. Ayrı yumurta çoğul hamileliklerde cinsiyet farkı dış görünüm farkı olur. Bebekler sadece aynı dönemde meydana gelen kardeşlik dışında benzerlikleri yoktur. Plasenta ve amniyos keseleri ayrıdır. Aynı yumurta ikizleri veya çoğul hamileliklerde döllenen yumurtanın birden fazla parçaya bölünmesi sonucunda olur. Bebekler genetik olarak aynıdır. Cinsiyetleri aynıdır ve birbirilerinin aynısıdır. Bölünme dönemine göre ayrı keseleri veya plasentaları olabildiği gibi, aynı kese ve plasentası olan aynı yumurta ikizleri de vardır." Çoğul hamileliklerde gebelik belirtilerinin daha fazla olduğunu söyleyen Dr. Hüseyin Mutlu, belirtileri ise şöyle sıralıyor: "Rahim normalden hızlı büyür, hamilelik bulantıları artar, iştah artışı ve erken hamilelikte normalden fazla ağırlık artışı gözlemlenir. Bu belirtilerle birlikte ultrasonografi de birden fazla bebeğin varlığı ile tanı kesinleşir." Anne için riskler Çoğul hamileliklerin risklerinin normal doğuma göre daha yüksek olduğunu ifade eden Dr. Mutlu çoğul gebeliğin anne adayı için oluşturduğu tehlikeleri şöyle sıralıyor:
Erken hamilelik aylarında bulantı ve kusma şiddetli geçmektedir.
Erken düşük yapma riski tekiz hamileliklere göre yüksektir.
İkizlerden biri kaybedilebilir.
Kansızlık ve dolaşımda artan sıvı miktarına bağlı olarak kanda bir nevi sulanma meydana gelir. Kanın hemoglobin değeri düşer.
Erken doğum tehdidi riski ve erken doğum gözlemlenir. Çoğul gebeliklerde erken doğum yüzde 45 civarında iken, tekiz hamileliklerde yüzde 6'dır.
Hamileliğe bağlı tansiyon yükselmesi oluşur.
İlk defa hamile olan anne adaylarında tekiz hamileliklere göre tansiyon yükselmesi riski 5 kat, daha önce doğum yapan kadınlarda ile 10 kat fazladır.
Hamilelikte kanama riski vardır. Özellikle plasentanın ayrılması ve plasentanın yapışma anomalileri daha sıktır.
Bebeğin bulunduğu sıvının anormal artışı gözlemlenir.
Hastaneye yatırılma gereği çoğul hamileliklerde daha yüksektir.
İkizlerden birinin rahminde ölmesi olasılığı yüzde 2-6 'dir. BEBEK İÇİN RİSKLER
Anne rahminde veya yeni doğan dönemde ölüm riski artar.
İkiz bebeklerden birinin anne rahminde ölmesi ilk 3 ayda olabildiği gibi, 5 aydan sonra da görülebilmektedir
Erken doğum riski veya prematüre doğum riski vardır
Anne rahminde bebeklerde gelişim geriliği daha fazla görülür.
Doğuştan sakatlıkların artışı çoğul gebeliklerde yüksektir. Bu risk tekiz hamileliklere göre 2 kat fazladır. Merkez sinir sistemi, barsak tıkanıklıkları ve kalp damar sistemi sakatlıkları ikizlerde sıkça görülmektedir. Kromozom anomalileri de sıkça görülür. Genetik amniyosentezlere bağlı gebelik kaybı yaklaşık 12-16 kat artmaktadır. Yapışık ikizler özellikle tek yumurta ikizlerinde sık ortaya çıkar.
Kordon sarkması ve kordona bağlı anomaliler sıkça görülen bir durumdur
İkizden ikize transfüzyon sendromu ortaya çıkar. Bu durumda anormal damarsal bağlantı nedeniyle bebeklerden biri anormal iri ve suyu çok artarken diğer ikizde gelişme ileri derecede geridir ve suyu azalmıştır. Tek yumurta ikizlerinde yaklaşık yüzde 34-35 sıklıkta görülür.
Solunum sıkıntısı çoğul gebeliklerde daha sıktır.
|
|
![]() |
|
|
|
|