Yolcular, genellikle vakit açısından sınırlı ve sıkıntılı durumdadırlar. Bu yüzden, kılma fırsatı bulamadığı için bazı namazları kazaya kalabilir. Bunun yanında bazı yolcular da, hiç ummadıkları kadar geniş vakit bulabilirler. Bu açıdan, sefer sırasında ya da ikamet durumunda kazaya kalan namazların seferdeyken ya da sefer dönüşünde kılınışını, kazayı kılma ölçütleri ve cemaatle kılma durumuna göre ele almakta yarar bulunuyor.

Yolculukta Kaza Namazı Kılmak

Yolculukta kaza namazının kılınışında, kazaya kalma vakti ile kazayı kılma vakti ölçütleri temel alınarak, iki ana görüş öne sürülmüştür:

1) Kazaya Kalma Vakti Ölçütü: Hanefi Mezhebi'ne göre, ikamet (hadar) veya seferin bitmesi, kaza namazlarını etkilemez. Mukimin kazaya kalan namazları yolculuğa çıkmasıyla, yolcunun kazaya kalan namazları da ikamete niyet etmesiyle değişmez. Yolculukta veya sonrasında kaza namazlarının kılınışında, namazın kazaya kalma vakti temel alınır. Namaz nasıl kazaya kalmışsa, sonra öyle kılınır. Buna göre, namaz hangi durumdayken kazaya kaldıysa, kaza ederken o duruma göre kılınır. Dolayısıyla, mukimken kazaya kalan namazlar, her durumda, hatta yolculukta da kılınsa, tam olarak kılınır. Hanefîler, yolculukta dört rekatlı farz namazların kısaltılarak iki rekat kılınmasını vacip görmelerinin doğal uzantısıyla, seferîlik sırasında kazaya kalan dört rekatlı namazların, sefer sırasında da, yolculuk tamamlanıp seferden dönüldüğünde de, -seferde olduğu gibi- yine iki rekat olarak kılınacağını savunur.

Hanefilerin kendi içinde çok tutarlı bu ölçütünü, aşağıdaki çizelgede daha açık biçimde görebiliriz:

2) Kazayı Kılma Vakti Ölçütü: Ehl-i sünnet büyüklerinden Hasan-ı Basrî'ye göre, hadardayken (mukimken:yolcu değilken; hadar x sefer) kazaya kalan namazlar, sefer sırasında kısaltarak kılınır. Çünkü namazın farz olma (kılınma) zamanı, bunu gerektirir.

Şafiî Mezhebi'ne göre, sefer sırasında kazaya kalmış namazlar, seferden dönüşten sonra dört rekat kılınır. Sefer sırasında ise, dört ya da iki rekat kılmakta serbesttir.

Yolcuların Cemaatle Kaza Kılması

Yolcular ile imamın kazaya kalan namazları ortak vakte ait olabileceği gibi, değişik vakitlere ait de olabilir. Yolcuların cemaatle kaza namazı kılması hususunda, iki temel ölçüt vardır:

1) Vakit Namazları Ölçütü: Hanefî Mezhebi'ne göre, yolcunun imama iktidası, yalnızca vakit namazları için sözkonusudur. Bunun dışındaki namazlarda, imama uymaz. Çünkü, yolcunun kazaya kalan namazları, bu durumda 2 rekattan ibarettir. Buna göre, seferî, misafirken kazaya kalan dört rekatlı namazında mukim imama uyamaz.

2) Serbestlik Ölçütü: Diğer üç sünnî mezhebe göre ise, seferî, bütün kazaya kalan namazlarda imama uyabilir.

VECDİ AKYÜZ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan