Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, bugünden itibaren çiftçiye litrede 30 YKr destek vereceklerini açıkladı. Erdoğan, AK Parti Meclis Grubu toplantısında yaptığı konuşmada, ödemenin evrak karşılığı olarak üç ayda bir yapılacağını söyledi.

Türkiye'de, tarım sektöründe yılda 2 milyon ton civarında mazot tüketilirken, litrede 300 bin liralık destek için, yıllık 600 trilyon lira civarında kaynak gerektiği hesaplandı. Türkiye genelinde mazot fiyatları, 1 milyon 890 bin lira ile 2 milyon lira arasında değişiyor. Litrede 300 bin liralık destekle çiftçilere mazotun maliyeti, bazı yörelerde 1 milyon 590 bin lira, bazı yörelerde ise 1 milyon 700 bin liraya inecek.

Çiftçiye "ucuz mazot, ucuz gübre'' verilmesi, AK Parti hükümetinin en önemli vaatlerinden biriydi. Hükümet, seçimlerdeki taahhütlerin uygun olarak, çiftçilere 2003 yılı için dekar başına 3 milyon 900 bin lira mazot desteği vermiş, bunun ilk dilimi olan 331 trilyon lira 2003 yılında, ikinci taksidi ise 2004 yılında olmak üzere toplam 640 trilyon lira civarında ödeme yapılmıştı. Ödemeden yararlanacak çiftçilerin, 2004 yılı çiftçi kayıt sistemine dahil olmaları gerekiyor.

Mazot, AB ve ABD'de 1 doların altında

Türk çiftçisi mazotu, ortalama 1 dolar 40 cent'ten alıyor. Litrede 300 bin liralık destekle mazotun fiyatı, ancak 1 dolar 20 centlere inecek.

Tespitlere göre Yunanistan'da mazotun litresi 56 cent, ABD'de ise 46 cent. Kıyaslandığında desteğe rağmen Türk çiftçisi, AB çiftçisine göre pahalı mazot tüketmeye devam edecek. Tarımsal üretimde mazot, toprak işlemeden hasat ve nakliye gibi işlerin yapılmasında kullanılıyor. Mazot, toplam maliyetin ortalama yüzde 15-20'ini oluşturuyor.

Mazotun litre fiyatı, 2003 yılı başında ortalama 1 milyon 380 bin lira iken yıl sonunda 1 milyon 395 bin liraya çıktı. Geçen yıl Ekim aylarında 1 milyon 800 bin liranın üzerine yükselirken, yıl sonunda 1milyon 579 bin liraya gerilemiş, bu yıl ise 1 milyon 900 bin liranın üzerine çıkmıştı.

Bu yıl tarımsal destekler için, mazot ve gübre desteği hariç 3.5 katrilyon lira kaynak ayrılmıştı.

Çiftçi nasıl faydalanacak?

Hükümetin aldığı mazot desteklemesi kararıyla, 300 bin liralık (30 YKr) mazot desteğinden yararlanacak çiftçilerin, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olmaları ve akaryakıt bayilerinden kendi adlarına alınmış faturayı, il ve ilçe tarım müdürlüklerine ibraz etmeleri gerekiyor. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkililerinin verdiği bilgiye göre, Türkiye'de mazot kullanımı dekar başına ortalama 8 litre olarak gerçekleşiyor. Buna bağlı çiftçiye, 500 dekara kadarki arazileri için, dekar başına 2 milyon 400 bin lira (2.4 YTL) destek verilmesi öngörülüyor.

Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı çiftçilere bu yolla verilecek destek, Türkiye'de kayıtlı tarım alanı 180 milyon dekar olduğu dikkate alındığında 432 trilyon lira (432 milyon YTL) tutuyor. Yetkililer, bu destekle çiftçinin ek mali yükünün yüzde 62'sinin telafi edildiği belirtirken, mazotun litresinde yaklaşık yüzde 16'lık bir destekleme sağlandığını bildirdiler. Mazotta 2004 Mayıs ile 2005 Mayıs aylarında, dünya fiyatlarına bağlı yüzde 34 oranında artış yaşanmıştı. Bu artışların çiftçiye getirdiği ek mali yükün, 698 trilyon lira civarında gerçekleştiği hesaplanıyordu.

Öte yandan söz konusu desteğin, 2005 yılı sonuna kadar geçerli olacağı bildirildi.