Türkiye Menopoz ve Osteoporoz Derneği, kadınları menopoz konusunda bilgilendirmek, bu dönemi yaşam kalitesinden ödün vermeden sağlıklı ve mutlu yaşamaları konusunda bilinçlendirmek için ülke genelinde bir kampanya başlattı. Dernek Başkanı Prof. Dr. Erdoğan Ertüngealp, bilinçli kadının menopoz sıkıntısını daha kolay atlattığı görüşünde.

Sadece fiziksel değil ruhsal olarak da kadını etkileyen menopoz konusunda halkı bilinçlendirmek için ülke genelinde bir kampanya başlatan Türkiye Menopoz ve Osteoporoz Derneği'nin Başkanı Erdoğan Ertüngealp menopozla ilgili sorularımızı cevapladı.

Kampanya fikri nasıl ortaya çıktı?

Menopoz konusunda özellikle son senelerde bir çok yanlış yorum yapıldı. 2002'de yapılan WHI çalışması sonucu, yaşlı gruba verilen hormon sanki tüm yaşlar için geçerliymiş gibi yorumlandı. Türkiye Menopoz ve Osteoporoz Derneği, bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de ortalama yaşam süresinin uzaması nedeniyle menopoz sonrası geç dönemde ortaya çıkabilecek kayıpların önlenmesi amacıyla menopozun yalnız 3-5 sene gibi kısa bir süreyle tedavi edilmesi düşüncesine karşın 1997'de bu bilinçlendirme kampanyalarına başlamıştık. Geçtiğimiz haftalar başladığımız "Bugün Bilinçlenin, Yarın Rahat Yaşayın" sloganını taşıyan yeni kampanyamız ile kadınları erken yaşlardan itibaren menopozu daha sağlıklı ve mutlu yaşamaları için bilinçlendirmeyi hedefliyoruz.

Menopoz kadının hayatını ruhsal ve bedensel olarak nasıl etkiliyor?

Menopozu kısa bir süreyle sıcak basması, terleme, unutkanlık, ağlama nöbeti, alınganlık, uykusuzluk, kilo alma gibi semptomlarla bağdaştırıp "menopozum geçti" dememek gereklidir. Önemli olan bu kaybettiklerimizi geriye koymaktır. Menopoz sonrası dönemde ciltte değişiklikler meydana gelir. Erkek tipi yağlanma ve kilo alma başlar. Meydana gelen değişiklikler hem kadının cinsel yaşamını etkiler, hem de idrar kaçırma olayında artış meydana gelir. Bunlar kadının yaşam kalitesi etkileyen faktörlerdir. Kaybettiklerini zamanında önlemezsek yaşam kalitesi bozulur. Geç dönemdeki en önemli risk kemik kayıplarıdır. Osteoporoz bugün bütün dünyanın kabul ettiği halk sağlığı problemidir. Bu kayıplar sonrası oluşacak kırıklardan dolayı hasta hem medikal hem de sosyal açıdan zarar görür. Omurga kemiğinin çökmesi sonucu boy kısalması ve omurilikte kırıklar oluşur.

Günümüzde menopoza girme yaşı düşüyor mu?

Menopoz yaşının düşmesi diye bir olay yok. Bu tamamen genetik şifre ile ilgili. Menopoz yaşı bizim ülkemizde 47, dünyada 50. 40 yaşından önce adetten kesilme erken menopozdur. Erken menopoz nedeniyle böyle birşey düşünülebilir.

Yapılan doğum sayısı, adet süresi gibi unsurlar menopoza girme yaşını etkiler mi?

Hayır. Menopoz süresini hiçbir şey etkilemiyor. Doğurmamak, emzirmemek, 30 yaşından sonra çocuk sahibi olmak meme kanseri ile alakalı. Menopoz ile hiçbir ilişkisi yok.

Menopozun oluşumunda ne etkilidir? Zayıflık, şişmanlık, boy, renk gibi unsurlar..

Ne boy, ne kilo önemlidir. Önemli olan genetiktir. Sigara içmenin etkisi olduğu söyleniyor ancak bu bile kesin değil. Menopoz hormonların fonksiyonuna bağlı bir olay.

Menopozu geciktirmek mümkün mü?

Menopozu niye geciktireceksiniz. Yumurtalık fonksiyonunu ileriye dönük arttıracak bir olay yok ki. Menopoza giren insanla girmeyen arasında ne gibi bir fark bekleniyor. 45 yaşında bir kadın ele alalım biri menopoza girmiş diğeri girmemiş olsun. Girmemiş olanın yumurtalık fonksiyonları devam ettiği için vücudunda yumurtalığın yaptığı hormonlar mevcut, diğerinde menopoza girende ise hormon yok, tedavi olarak biz adet gören hastaları üç misli miktarda ilaçla tedavi ediyoruz. Özellikle üzerinde durulması gerekli nokta, normal yaşından 5 yıl menopoza geç girmek, meme kanseri riskini arttıran faktördür.

Menopoz sonrası kaliteli ve sağlıklı bir yaşam sürdürülmesi için neler tavsiye ediyorsunuz?

Öncelikle 40 yaşını geçen her kadına yılda bir mamagrofi çektirmelerini öneriyoruz. Ayrıca rahim kanserini ön yakalama şansı sunan papsmear testini mutlaka yaptırmalarını öneriyoruz. Bununla birlikte menopoz ile birlikte kilo artışı olacağı için yemek yeme alışkanlığını değiştirmek gerekiyor. Üç beyazdan un, tuz ve şeker uzak durulması gerekiyor. Menopoz sonrası dönemde kemik kayıpları olacağı için bu kayıpları önlemek için kalsiyum alımı çok önemli. Kalsiyumun aktive olması için de güneş ışığından yararlanması lazım. Kalsiyum alımını süt ve yoğutla değil kalın yapraklı yeşil sebzelerden özellikle çiğ olarak karşılamak lazım. En önemlisi de jimnastik. Özellikle 20 dakika haftada üç gün tüm adalelerini çalıştıracak şekilde düzenli jimnastik yapmaları lazım. Bir de doktorlarına güvensinler.