EKONOMİ SERVİSİ / İSTANBUL
Asgari ücretin bölgelere göre farklı oranlarda belirlenmesi tartışmaları, asgari ücretten alınan yüksek vergi oranlarını gündeme getirdi. Türkiye, OECD ülkeleri arasında asgari ücretliden en yüksek vergi alan ülke konumunda. Bu nedenle istihdamın önündeki en büyük engel olarak, işgücü üzerindeki ağır vergiler gösteriliyor. Kayıtdışı istihdamın da bu yüksek vergiler nedeniyle arttığı iddia ediliyor.

Türkiye'de yaklaşık olarak kayıtlı 2,5 milyon asgari ücretli bulunduğu, bunların 267 bininin kamuda, geriye kalan 2 milyon 190 bin 560'ının ise özel sektörde çalıştığı belirtiliyor. Kayıtlı asgari ücretlinin sadece 70 bininin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da çalıştığına dikkat çeken Ankara Sanayi Odası Başkanı Zafer Çağlayan, yatırımları Doğu ve Güneydoğu'ya kaydırabilmek için asgari ücrette yerel bir uygulamaya gidilebileceğini, mevcut 350 YTL'lik net asgari ücretin en fakir 19 ilde 250 YTL'ye inmesi gerektiğini savunuyor.

İşverene bedeli 1000 YTL

Türkiye'de asgari ücretle çalışan bir kişi, eline geçen net 350 YTL için devlete; 68 YTL SSK primi, 62.3 YTL Gelir Vergisi, 4.8 YTL İşsizlik Sigorta Fonu, 2.9 YTL Damga Vergisi adı altında toplam 138.5 YTL vergi ödüyor. Bu nedenle brüt asgari ücret 488.7 YTL'ye çıkıyor. Asgari ücretli maaşının yüzde 40'ını devlete vergi olarak ödüyor. Bu vergilere işverenin ödediği 95.2 YTL SSK primi ve 9.7 YTL İşsizlik Sigorta Fonu maliyeti de eklenince, bir asgari ücretli çalıştırmanın işverene maliyeti en az 593.7 YTL'ye çıkıyor.

Bu durumda asgari ücretin üzerindeki vergi oranı yüzde 70'lere ulaşıyor. Çalışanına yemek, yol masrafı ve çeşitli sosyal yardımlarda bulunan işveren için asgari ücretle çalışan bir kişi toplam 1000 YTL'ye mal oluyor.

En az ücretten en yüksek vergi

Türkiye'de asgari ücret üzerindeki yüklerin yüksek olduğunu savunan Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Başkanı Tuğrul Kudatgobilik, vergi ve sigorta primlerinin belirli bir zaman dilimi içerisinde düşürülmesini isteyerek, ''Türkiye'de en büyük vergiyi, en az ücret verdiğimiz asgari ücretliden alıyoruz. Asgari ücretlinin ödediği vergi, OECD rakamlarına göre, dünyanın bir numarası" dedi. Asgari ücretten alınan vergilerin 5, 7 ya da 9 yıllık bir perspektifte, makul seviyelere çekilmesini isteyen Kudatgobilik, bu durumda hem yerli sanayicinin yatırıma yöneleceğini, hem de ülkeye yabancı sermayenin çekileceğini vurguladı. Kudatgobilik, şu anda, ülke çapında, tek asgari ücreti tercih ettiklerini bildirdi. Kudatgobilik, "Ama, buna rağmen kapalı da değilim. Sayın ASO Başkanı Zafer Çağlayan'ın önerisini de değerlendirmek isterim'' dedi.