GÜNDEM

Geleceğin enerjisine yerli adım

  • Türkiye'nin enerji sorununu çözecek teknolojide kritik eşik aşıldı. Türk bilim adamları, 'geleceğin enerjisi' olarak görülen toryum madenini işlemek için gerekli elektron tabancasını çalıştırmayı başardı. Böylece toryumla elektrik üretiminin önü açılmış oldu

  • Proje üzerinde çalışırken uçak kazasında hayatını kaybeden Prof. Engin Arık'ın eşi Metin Arık'a göre bu gelişme tarihi önemde. Arık, 'Proton hızlandırıcısının ilk aşaması yapılmış oldu. İğne ile kuyu kazmak gibi bir şey. Çok zor ama yaptık işte!' diye konuştu
  • Sadık Güleç Yeni Şafak
    Türk bilimadamları tarihi bir başarıya imza attı. Geleceğin enerjisi olarak görülen toryumu enerjiye dönüştürecek hızlandırıcı çalışmalarının ilk adımı olan 'serbest elektron lazeri'nin elektron tabancası yapıldı. Kalkınma Bakanlığı'nın desteğiyle Ankara Üniversitesi'ne bağlı Hızlandırıcı Teknolojileri Enstitüsü'nde biraraya gelen çeşitli üniversitelerden bilimadamları, yerli teknoloji ile kendi tasarımları olan bir elektron tabancasını çalıştırmayı başardı. Böylece sadece gelişmiş birkaç ülkede bulunan lazer tabancası teknolojisine Türkiye de sahip oldu. On yıldır süren araştırmalarda daha önce Isparta'da meydana gelen uçak kazasında hayatını kaybeden Prof. Engin Arık da çalışıyordu. 'Toryum tabancası' ile ilgili açıklamalarda bulunan Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve merhum Engin Arık'ın eşi Metin Arık, 'Hızlandırıcı teknolojisine sahip olmak, toryumu enerji kaynağı olarak kullanabileceğimiz proton hızlandırıcısının ilk adımı. Bu tarihi önemde bir olay' dedi.

    GELECEĞİN ENERJİSİ

    Dünyada bilim çevrelerince geleceğin enerjisi olarak görülen toryum, nükleer enerji elde eden reaktörlerde 'şimdilik' kullanılmıyor. Toryum, nükleer yakıt olarak deneme amaçlı yalnızca ABD'deki birkaç küçük reaktörde kullanılıyor. Prof. Arık dünyanın uranyuma yönelmesinin tek nedeninin reaktörden çıkan atığın nükleer bomba yapımında kullanılması olduğunu söylüyor. ABD'de nükleer teknoloji bu sebeple uranyum üzerinden gelişmiş. Çünkü toryumun kullanılması halinde nükleer bomba yapımı imkânsız denecek kadar zor ve kirli bir işlem. Arık, 'Hem patlamayan, hem atom bombası yapılamayan bir enerji üretilecek. Tabii Türkiye'de de çok miktarda toryum rezervi olduğu için ülkemiz bu işten kârlı çıkacak' diye konuştu.

    'BAŞARDIK, ÇOK MUTLU OLDUK'

    Bugünkü nükleer reaktörlerde toryum kullanmak mümkün değil. Bu nedenle toryumu nükleer yakıt olarak kullanabilecek proton hızlandırıcısı teknolojisine sahip olmak gerekiyor. Toryumu yakacak proton hızlandırıcısı yapma hedefinde olduklarını kaydeden Prof. Arık, şunları söylüyor:

    'Tüm fizikçilerin işine yarayacak serbest elektron lazerinin bazı parçaları yurtdışında yaptırıldı. Ama hepsi kendi dizaynımız. Daha henüz elektron tabancasını çalıştırdık. Bu tarihi önemde bir olay. Beş adet hızlandırıcı tesisi kuracağız. 'Parçacık fabrikası' da diyoruz. Bu birinci hızlandırıcının ilk aşaması. Ama çok zor. İğne ile kuyu kazmak gibi bir şey. Ve bunu yapabildik. Çok mutlu olduk.'

    Üzerinde tam 10 yıl çalıştı

    Elektron tabancası, üretiminin zorluğu ve zahmetinden ötürü bügüne dek Türkiye'de çok fazla üzerinde durulan bir konu değildi. Prof. Metin Arık'ın yaklaşık on yıldır üzerinde çalıştığı tabanca, toryumun yakılmasında hızlandırıcı bir rol üstleniyor. Hızlandırıcılardan faydalanarak enerji üretilmesini sağlayan tabancanın imal edilmesi ise zorlu bir süreç. Gelinen durumu yorumlayan Prof. Necmi Dayday, 'Enerji üretimi için büyük kolaylık sağlayacak. Ancak bu uzun vadede mümkün. Teknolojinin uzun vadeli olmasından ötürü de elektron tabancasına yönelen ilgi sınırlı miktarda kalıyor' dedi.

    Köşeyi döneceğiz

    Projede çalışan bütün ekibe teşekkür ettiğini söyleyen Prof. Dr. Metin Arık, 'Elektron tabancasının ülkemizde yapılması gurur duyulacak bir olay. İnşallah ilerde kendi proton hızlandırıcısına da yapıp kendi toryumumuzu yakacağız' dedi. Türkiye'nin toryum kaynaklarını değerlendirmesi gerektiğini söyleyen Arık, 'Hızlandırıcıyı ucuza yapıp toryumdan elde ettiğimiz enerjiyi ucuza mâletmemiz gerekiyor. Tabii ilkini yapmak çok pahalıya mâlolacak. Ama teknolojimizi geliştirip bunu ucuza ürettiğimiz zaman işte o zaman köşeyi döneceğiz' diye konuştu.

    Türkiye ikinci

    Dünyada toryum rezervi üç ülkede büyük miktarda bulunuyor. Bilinen toryum miktarı açısından Hindistan 846 milyon tonla ilk sırada bulunuyor. Onun hemen ardından 744 milyon tonla Türkiye geliyor. Türkiye, dünya toryum rezervlerinin yüzde 16'sına sahip. Brezilya'da 606 milyon ton toryum rezervi bulunuyor. Ancak uzmanlar, yapılacak araştırmalarla Türkiye'de yeni toryum sahaları bulunabileceğini söylüyor.

    Yorum

    Öğrenci servisi kaza yaptı: 1 ölü 14 yaralı

    Öğrenci servisi kaza yaptı: 1 ölü 14 yaralı

    1

    Aydın'ın İncirliova ilçesi Kızılcaköy mevkiinde, Aydın-İzmir karayolunda bir otomobil ile öğrenci servisi midibüsünün çarpışması sonucu meydana gelen ..

    Cumhurbaşkanı Erdoğan Tanışık Köyü'nü ziyaret etti

    Cumhurbaşkanı Erdoğan Tanışık Köyü'nü ziyaret etti

    2

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım, 16 köylünün hayatını kaybettiği Tanışık köyünü ziyaret ederek, ölenlerin yakınlarına b..

    Osmangazi Köprüsü’nde sona gelindi

    Osmangazi Köprüsü’nde sona gelindi

    3

    İstanbul ile İzmir arasındaki yolu 3 buçuk saate düşürecek olan Osman Gazi Köprüsü'nün inşaatında son aşamaya gelindi. Köprünün Ramazan Bayramı'ndan ö..

    Nusaybin'de 42 terörist teslim oldu

    Nusaybin'de 42 terörist teslim oldu

    4

    Mardin'in Nusaybin ilçesinde terör örgütü PKK mensuplarına yönelik sürdürülen operasyonda aralarında kadınların da bulunduğu 42 terörist, güvenlik güç..

    Kemal'in çapulcuları

    Kemal'in çapulcuları

    5

    CHP’nin önceki günkü grup toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile AK Partililere küfür eden gruptakilerden 3’ü belirlendi. Bu üç kişinin bizzat Kemal ..

    Mardin ve Şırnak'ta 21 terörist öldürüldü

    Mardin ve Şırnak'ta 21 terörist öldürüldü

    6

    Mardin ve Şırnak'ta 21 terörist etkisiz hale getirildi, 12 terörist teslim oldu. Operasyon bölgesinden kaçmaya çalışan teröristler tarafından iki bina..

    Terör örgütü tescillenecek

    Terör örgütü tescillenecek

    7

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, paralel yapıyla ilgili MGK’da tavsiye kararı alındığını belirterek, izlenecek süreci açıkladı. Erdoğan, "Legal görünüm altındak..

    TSK o harekatın görüntülerini paylaştı

    TSK o harekatın görüntülerini paylaştı

    8

    Türk Silahlı Kuvvetleri, dünyanın en riskli hücum harekatı olan Amfibi harekat konusundaki yeteneğini müttefik kuvvetlerle paylaştı. Efes - 2016 Birle..

    Nazlıaka'ya usulsüz atık su cezası

    Nazlıaka'ya usulsüz atık su cezası

    9

    ASKİ'nin, Ankara Bağımsız Milletvekili Aylin Nazlıaka'ya, ikamet ettiği sitede kaçak su kullandığı iddiasıyla açtığı dava reddedildi. Öte yandan, usul..

    PKK'lılar silahla vurdukları muhtarı aracında yaktı

    PKK'lılar silahla vurdukları muhtarı aracında yaktı

    10

    Terör örgütü PKK mensupları, silahla başından vurdukları Mardin'in Yeşilli ilçesi Bahçebaşı Mahallesi Muhtarı Mehmet Acu'yu aracında yaktı.​ Acu'nun c..

    Vekiller 'moda casusu'nun peşinde

    Vekiller 'moda casusu'nun peşinde

    11

    TBMM'de milletvekilleri, Twitter'da kıyafetleriyle ilgili yorumlar yazan 'yasinyobaz'ı arıyor. Esrarengiz isim, AK Partili Ramazan Can'a "Kravatı çöpe..

    Putin: İlk adım Ankara'dan gelmeli

    Putin: İlk adım Ankara'dan gelmeli

    12

    Resmi ziyaret için Yunanistan'ın başkenti Atina'da bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Türkiye hakkında açıklamalarda bulundu

    Bizi bırakıp kaçtılar

    Bizi bırakıp kaçtılar

    13

    Terör örgütünde başlayan büyük çözülme hız kazandı. Sadece 3 günde Mardin’de 76 terörist teslim oldu. Nusaybin’de güvenlik güçlerine sığınan PKK’lılar..

    Binler Ayasofya önünde Fetih namazı kıldı

    Binler Ayasofya önünde Fetih namazı kıldı

    14

    Anadolu Gençlik Derneği’nin, İstanbul’un fethinin 563. yıldönümü sebebiyle gerçekleştirdiği organizasyon kapsamında binlerce kişi Ayasofya Camisi önün..

    6 kente 'toz' yağacak

    6 kente 'toz' yağacak

    15

    Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin doğusu ile Şırnak çevrelerine yönelik toz taşınımı uyarısı yapıldı. Görüş mesafesinde düşme, hava kalitesinde azalma, ça..

    Korucular kendini siper ederek faciayı önledi

    Korucular kendini siper ederek faciayı önledi

    16

    Mardin'in Midyat ilçesinde Anıtlı Jandarma Karakolu'na terör örgütü PKK mensuplarınca bomba yüklü araçla gerçekleştirilen saldırıda, aracı erken fark ..

    Erdoğan'dan ABD'ye sert mesaj

    Erdoğan'dan ABD'ye sert mesaj

    17

    Cumhurbaşkan Erdoğan ile Başbakan Yıldırım, 116 projenin açılışını yapmak üzere bulunduğu Diyarbakır'da teröre karşı sert mesajlar verdi. Suriye'de AB..

    Türköne'nin 5 yıl hapsi isteniyor

    Türköne'nin 5 yıl hapsi isteniyor

    18

    Eski Zaman Gazetesi yazarı Mümtazer Türköne hakkında yazdığı yazıda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı "tehdit" ettiği gerekçesiyle dava açıldı. Türköne'nin en a..

    Nusaybin'de kaç terörist kaldığı açıklandı

    Nusaybin'de kaç terörist kaldığı açıklandı

    19

    Mardin'in Nusaybin ilçesinde, halen kırsaldan gelen 125-130 civarında terörist olduğu bilgisini alan güvenlik güçlerinin operasyonlarını sürdürdüğü öğ..

    +