GÜNDEM

TDK'dan 'Güzel Türkçe Bulmaca'ları

Türk Dil Kurumu (TDK), Güncel Türkçe Sözlük'ten alınan sözcük, deyim ve terimlerin konulduğu 400 farklı bulmaca hazırladı. TDK'nın 'Güzel Türkçe Bulmaca' adı altında hazırladığı bulmacalar günlük gazeteler ile dergilere ücretsiz olarak verilecek.

Aa Yeni Şafak

TDK Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, 'Güzel Türkçe Bulmaca' projesiyle ilgili AA muhabirine bilgi verirken, çalışmanın 4 ay önce başlatıldığını ve titiz bir biçimde 400 farklı bulmacanın hazırlandığını söyledi.

Türkçe'nin kullanımında gördükleri en büyük sorunlardan birinin de kişilerin Türkçe'nin söz varlığını kısıtlı kullanması olduğunu ifade eden Akalın, 'Örneğin, yaşamını sadece 300 sözcükle sürdürenler de var. Bir ilköğretim öğrencisinin 900 civarında kelimeyle konuştuğunu biliyoruz. Kitle iletişim araçlarında Türkçe kullanımı konusunda rastladığımız en büyük olumsuzluk da bu kısır söz varlığıdır' dedi.

Bulmacaların kelime bilgisini artırmak için önemli birer araç olduğunu dile getiren Akalın, gazete ve dergilerin yayınladığı bulmaca eklerinin gördüğü ilgiden toplumun bulmaca çözmeye yönelik ilgisini gözlemlediklerini belirtti.

TDK'nın internet sitesinde de yer alan 'Güncel Türkçe Sözlük' bünyesindeki veri tabanında çok zengin bir söz varlığının bulunduğunu hatırlatan Akalın, bu söz varlığının hazırladıkları bulmacalarda farklı biçimlerde kullanıldığını söyledi. 

Bu bulmacalarda kelimelerin Güncel Türkçe Sözlük'te yer alan tanımlarının ayrıntılı bir şekilde yer aldığını dile getiren Akalın, 'Örneğin 'krom' kelimesini sorarken 'atom numarası 24 olan, 1514 santigrat derecede eriyen, ısıya dayanıklı, havada oksitlenmeyen bir element, simgesi Cr' olarak soruyoruz. Böylece kelimenin anlamının da öğrenilmesini de sağlamış olacağız' diye konuştu.

'ŞAPKA İŞARETLERİ DE OLACAK'

TDK Başkanı Akalın, bulmacalarda farklı biçimlerin uygulandığını belirterek, 'Örnek vermek gerekirse, 'düşüncesizce ve hesapsızca harcamak' şeklindeki soruyu, '... vurup harman savurmak' şeklinde boş bırakarak, buradaki 'har' kelimesini okura aratıyoruz' dedi.

Bulmacanın temel özelliklerinden birinin de şapka işaretlerinin kullanımı olduğunu dile getiren Akalın, 'kar' , 'rüzgar' gibi şapka işareti kullanılan kelimelerin soldan sağa, yukarıdan aşağıya birbirine rastlayacak şekilde bulmacaya konulduğunu söyledi.

Türkçe kökenli tüm sözcüklere bulmacalarda yer vermeye çalıştıklarını anlatan Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, 'Dilimize geçmiş yabancı kaynaklı sözcükler de burada kullanılıyor. Ama bulmacada mutlaka onun Türkçe kullanımı da yer alıyor' sözleriyle bulmacanın özelliklerine ilişkin bilgi verdi.

'TIPKIÇEKİM: FOTOKOPİ'

TDK tarafından türetilmiş sözcüklerin de sık sık bulmacalarda yer alacağına dikkati çeken Akalın, 'tıpkıçekim' sorusunu sorup, 'fotokopi' yanıtını alarak bu kelimelerin öğrenilmesini ve kullanılmasını sağlamayı amaçladıklarını da belirtti.

Bulmacaların '10x10' ve '15x15' boyutunda hazırlandığını, bu 400 bulmacanın gazete ve dergilerce 365 gün boyunca sayfalarına konulması ya da hafta sonu eklerinde yer almasının amaçlandığını anlatan Akalın, bulmacalarla ilgili basın organlarına şu çağrıda bulundu:

'Halkımızın bulmaca çözmeyi sevdiğini gazetelerin çıkarmış olduğu bulmaca eklerinin gördüğü ilgiden biliyoruz. Bu bulmacalar da ilgi görürse devamı gelecek. Biz burada gazetelerin hazırladığı bulmacalara rakip değiliz. Onların hazırladığı, hazırlattığı bulmacalar da kendi alanlarında çok değerliler. Bizler, sadece bir katkı olsun diye bu bulmacaları yaptık. Bu tamamen Türkçe'nin söz varlığının geliştirilmesine, kelimelerin anlamlarının iyi bilinmesine yönelik bir çalışmadır.

Özellikle sayfalarında bugüne kadar bulmacaya yer veremeyen Anadolu basınının da bu çalışmadan en iyi biçimde yararlanacağını düşünüyoruz. Bulmacaların yer alacağı bir kitabı da 2010 yılı içerisinde basarak halkımızla buluşturmayı düşünüyoruz. Bulmacalarımıza ilişkin basın kuruluşlarımızın taleplerini bekliyoruz.'

TDK tarafından hazırlanan 'Güzel Türkçe Bulmacası'nı ücretsiz olarak yayınlamak isteyen kuruluşlar, kurumun 'Atatürk Bulvarı No: 217 Kavaklıdere/Ankara' adresine ya da 'bilgi@tdk.org.tr' e-posta adresine taleplerini iletebilecek.

Yorum

İstanbul'da helikopter destekli terör operasyonu

İstanbul'da helikopter destekli terör operasyonu

1

İstanbul'un Sultangazi ilçesinde terör örgütüne yönelik helikopter destekli operasyon düzenlendi. Polis ekipleri, bir apartmanın 4. katında bulunan ve..

Nusaybin'de kaç terörist kaldığı açıklandı

Nusaybin'de kaç terörist kaldığı açıklandı

2

Mardin'in Nusaybin ilçesinde, halen kırsaldan gelen 125-130 civarında terörist olduğu bilgisini alan güvenlik güçlerinin operasyonlarını sürdürdüğü öğ..

İstanbul'da asansör faciası: 1 ölü

İstanbul'da asansör faciası: 1 ölü

3

İstanbul Bahçelievler'de 5 katlı binanın dış cephesindeki asansörünün düşmesi sonucu bir kişi hayatını kaybetti.

PKK'lıların kaldığı koğuşta korkunç olay

PKK'lıların kaldığı koğuşta korkunç olay

4

İzmir'deki bir cezaevinde PKK'lıların kaldığı koğuşta, bir mahkum diğerinin üzerine kaynar su döktü.

Kaseti getireni hatırlayamadı

Kaseti getireni hatırlayamadı

5

Deniz Baykal’ı koltuğundan indiren kaset komplosuyla ilgili ifade vermekten kaçan Kılıçdaroğlu, mahkemeye dilekçe gönderdi. CHP lideri, videonun kim t..

MGK'dan teröre kucak açan Avrupa'ya sert mesaj

MGK'dan teröre kucak açan Avrupa'ya sert mesaj

6

MGK sonrası yapılan yazılı açıklamada terörle mücadele vurgusu yapılırken, PYD'nin Avrupa'da temsilcilik açmasının müttefiklikle bağdaşmadığı bildiril..

Down sendromlu Yasemin'in hayali gerçek oldu

Down sendromlu Yasemin'in hayali gerçek oldu

7

Manisa'nın Soma İlçesi'nde yaşayan down sendromlu 28 yaşındaki Yasemin Erarslan'ın uzun süredir hayalini kurduğu düğünü gerçek oldu. Erarslan'ın hayal..

MHP'de sürpriz başkan adayı

MHP'de sürpriz başkan adayı

8

21. Dönem MHP Eskişehir Milletvekili ve MHP eski Genel Başkan Yardımcısı Süleyman Servet Sazak, Genel Başkanlık koltuğuna aday olduğunu açıkladı.

YPG'nin ABD askerleri

YPG'nin ABD askerleri

9

Terör örgütü PKK'nın Suriye kolu YPG, ABD özel kuvvetlerden askerlerin ve koalisyon hava saldırılarının desteğiyle IŞİD'in kontrolündeki Rakka'yı ele ..

İstanbul'un 25 ilçesinde elektrik kesintisi

İstanbul'un 25 ilçesinde elektrik kesintisi

10

İstanbul'un Adalar, Ataşehir, Beykoz, Çekmeköy, Kadıköy, Kartal, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sultanbeyli, Şile, Tuzla, Ümraniye ve Üsküdar ilçelerini..

PKK'lılar silahla vurdukları muhtarı aracında yaktı

PKK'lılar silahla vurdukları muhtarı aracında yaktı

11

Terör örgütü PKK mensupları, silahla başından vurdukları Mardin'in Yeşilli ilçesi Bahçebaşı Mahallesi Muhtarı Mehmet Acu'yu aracında yaktı.​ Acu'nun c..

Başbakan Yardımcılarının görev dağılımı belli oldu

Başbakan Yardımcılarının görev dağılımı belli oldu

12

65. Hükümet Başbakan Yardımcılarının görev dağılımı belli oldu. Açıklamayı yapan Numan Kurtulmuş, Hükümet Sözcüsü olarak görevini sürdüreceğini bildir..

92 terörist öldürüldü 17 terörist yakalandı

92 terörist öldürüldü 17 terörist yakalandı

13

Genelkurmay Başkanlığı dünkü operasyonda, Mardin'in Nusaybin ilçesinde 3, Şırnak'ta 9 terörist daha öldürüldüğünü açıkladı. Kuzey Irak'a düzenlenen ha..

"Beni öldürün başka çocuk alın"

"Beni öldürün başka çocuk alın"

14

Bir lokantada 3 yaşındaki Y.K'ye asitli madde atan Cihan Araçman hakkında 24.5 yıla kadar hapis istemiyle açılan davanın ilk duruşması yapıldı. Çocuğu..

Teröristlerin yaşadığı yerde hayvan bile yaşamaz!

Teröristlerin yaşadığı yerde hayvan bile yaşamaz!

15

Şırnak'ta güvenlik güçleri, teröristlerin patlayıcı madde yapmak için kullandıkları bir evden görüntü paylaştı. Teröristlerin hayvanların dahi yaşamay..

Hakkari'de özel güvenlik kararı

Hakkari'de özel güvenlik kararı

16

Hakkari Valiliği, merkez ilçe sınırları içerisinde bazı alanların 'Özel Güvenlik Bölgesi' olduğunu duyurdu.

Avrupa’ya rest

Avrupa’ya rest

17

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Dünya İnsani Zirvesi'nin kapanışında BM Genel Sekreteri Ban ki-Moon ile Har..

İşte Davutoğlu'nun yeni evi

İşte Davutoğlu'nun yeni evi

18

Başbakanlık koltuğunu Binali Yıldırım'a devreden eski Başbakan Davutoğlu, Ankara'da Çayyolu'nda kiraladığı villada yaşayacak. Davutoğlu, vaktinin büyü..

Midyat'ta karakola saldırı: 3 şehit

Midyat'ta karakola saldırı: 3 şehit

19

Mardin'in Midyat ilçesinde Anıtlı Jandarma Karakol Komutanlığına teröristlerce bomba yüklü araçla gerçekleştirilen saldırıda ilk belirlemelere göre bi..

AK Parti'nin üç ayaklı şifresi

AK Parti'nin üç ayaklı şifresi

20

Türk siyaseti AK Parti'de yaşanan bayrak değişimiyle tarihi günlere tanıklık etti. 2. Olağanüstü Kongre'de MKYK listesinde yaşanan değişim Bakanlar Ku..

+