Hayatİrandan korsan referanduma ret

İran’dan korsan referanduma ret

Haber MerkeziYeni Şafak

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi(IKBY) tarafından 25 Eylül 2017 tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırılan “Bağımsızlık Referandumu”, 7 Haziran 2017 tarihinde Mesut Barzani tarafından duyuruldu. Bu karar Barzani’nin başkanlığını yaptığı Kürdistan Demokrat Partisi(KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği(KYB)’nin ortak kararı ile alındı ancak KYB bu kararın uzun bir süredir kapalı olan parlamentoda alınması şartı ile kararı desteklediğini bildirdi. Muhalif kanatta yer alan Goran Hareketi ise referandumun bu şartlar altında yapılmasının sadece Mesut Barzani ve KDP’ye fayda sağlayacağını iddia ederek referandum kararının aleyhinde bir propaganda süreci yürüttü. Bu tablodan yola çıkarak bölgede halkının tamamının bu referanduma açık destek vermediğini ve olası bir bağımsızlık sürecinin kendilerine kesin bir fayda sağlayacağını düşünmediklerini de belirtmekte fayda var.

25 Eylül’deki referandum kararının olası nedenlerine değinilecek olursa bunları; “Kürt Bölgesel Yönetimi içerisindeki siyasal üstünlük mücadeleleri, IKBY’nin son yıllarda içerisinde bulunduğu derin ekonomik kriz, Irak merkezi yönetimiyle ilişkilerdeki sorunlar, IŞİD ile mücadele sonrası elde edilen topraklar ve bölgesel gelişmelere paralel olarak Kürtler arasında “Bağımsızlık” için en uygun dönem olduğu fikrinin yaygınlaşması” gibi çeşitli başlıklar altında toplamak mümkün. Burada gözden kaçırılmaması gereken husus ise hem bölgesel hem de küresel olarak yakından takip edilen bu referandum kararının sadece bir iç politik kaygıdan ibaret olmadığı ve yukarıda sayılan her bir başlığın bu karar üzerinde ayrı ayrı etkilerinin olduğu gerçeğidir.

BARZANİ’NİN SİYASİ HESABI

IKBY Başkanı Mesut Barzani’nin son yıllarda bölgede yaşanan DEAŞ’ karşı oynadıkları rolle birlikte askeri ve psikolojik anlamda gücünü pekiştirdiği, statüsü tartışmalı toprakların büyük çoğunluğunu ele geçirerek mevcut topraklarını %40’a yakın büyüttüğü ve bu sayede içeride yaşanan ekonomik kriz tartışmalarına ve siyasal mücadelelere karşı avantajlı bir konum elde ettiği bilinmektedir. Mesut Barzani’nin bir taraftan elde ettiği bu kazanımları koruma altına alıp iç politikada daha güçlü bir şekilde hareket etmeyi hedeflediği diğer yandan bölgedeki Kürtler için adeta “Kızılelma”ya dönüşen bir idealin kapılarını aralayan lider olarak KYB ve Goran Hareketi gibi siyasal rakiplerine karşı kendisine ve KDP’ye psikolojik bir üstünlük kazandırmayı planladığı düşünülebilir.

Suriye’de yaşanan iç savaş, Irak’ın istikrasız yönetimi, Küresel güçlerin bölgedeki üstünlük mücadeleleri sonucunda oluşan güç boşluğu ve IŞİD tehlikesi sonrasında Kürtlerin bölgedeki etkinliklerinin ve uluslararası alandaki desteklerinin artması gibi sebepler ise referandum kararıyla ilgili madalyonun diğer yüzünü oluşturuyor. Mesut Barzani bölgede gelinen son durumun Kürtlerin bağımsızlığını ilan etmek için son derece uygun olduğunu ve bu fırsatın kaçırılması halinde Kürtlerin bir yüzyıl daha beklemesi gerekebileceğini iddia ediyor. Bu konuda Türkiye’de yapılanan PKK ile HDP çizgisinden önemli isimler de referandum kararının ateşli bir şekilde savunuculuğunu yapması da dikkat çekici.

Bölge ülkelerinden İsrail haricinde hem bölgesel hem de küresel güçlerin “referandumu desteklemiyoruz” açıklamalarına karşılık olarak Mesut Barzani tarafından “bu geç kalınmış tarihi bir karar, artık geri dönüşü yoktur” açıklamaları dile getirildi. Bölgeyi yakından takip eden uzmanlar referandumu, “Kürt Bölgesel Yönetimi için direkt bir bağımsızlık yolunun kapılarını açamasa da bağımsızlık yolundaki stratejik adımlardan birisi” olarak değerlendiriliyor. Küresel güçlerin bu konuda gözden kaçırılmaması gereken tavırlarını ayrıca belirtmek gerekirse daha çok “Irak’tan ayrılarak oluşturulmak istenen otonom bir Kürt yönetiminin değil bunun zamanlamasının yanlış olduğunu” düşünüyorlar.

İRAN VE TÜRKİYE’NİN “ORTAK TEHDİT” ALGISI

Bölgesel ve küresel dengeler açısından sadece Irak’ı ilgilendirmeyen referandum kararına karşı İsrail haricindeki ülkeler hemen hemen aynı safta yer aldılar diyebiliriz. Bölge ülkelerinden Türkiye ve İran da bu karara şiddetli bir şekilde karşı çıkarak, “Referandum hem Irak’ın toprak bütünlüğüne, hem bölgedeki Kürtlere hem de bölgeye zarar verecektir.” Şeklinde ortak açıklamalarda bulundu. Hatta iki ülke bu vurgusunu zamanlaması bir hayli önemli olan ve 1979’dan bu yana Türkiye’yi ziyaret eden ilk İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Hüseyin Bagheri’nin Ağustos ayındaki Türkiye ziyaretinde de yineledi. Geçtiğimiz günlerdeyse her iki ülkeden de üst düzey isimler referandumun gerçekleşmesi halinde IKBY ile mevcut ilişkilerin seyrinin tersi yönünde değişeceğini ve bölgeyi olası bir tehdit unsuru olarak göreceklerini dile getirdiler. Zira hem Türkiye hem de İran yoğun bir Kürt nüfusuna sahip ve ilerleyen süreçte IKBY içerisindeki gelişmelerin kendilerini de etkileyeceğini düşünüyor. Bunun yanı sıra Türkiye, PKK terör örgütünü eylemlerini artıracağını, İran ise PJAK’ın yeniden harekete geçebileceğini varsayarak bu durumu askeri bir güvenlik tehdidi olarak da görüyor.

TAHRAN’IN REFERANDUMUNA KARŞI TUTUMU

İran, referandum kararının alındığı ilk andan bu yana bu karara karşı itirazlarını sürdürüyor. İlk olarak “bölgesel istikrarsızlık ve Irak’ın toprak bütünlüğü” endişeleri ile açıklamalarda bulunan üst düzey İranlı yetkililer, referandum tarihi yaklaştıkça bu itirazların dozunu artırdı. İran devrim lideri Ali Hamaney, Irak Başbakanı Haydar Abadi ile yaptığı görüşmede bu vurguyu yinelerken, Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Şemhani ise referandum sonrasında IKBY’nin bölgede yalnızlaşacağını ve bunun yanı sıra İran’ın sınırlarını IKBY’ye kapatarak daha önceki anlaşmaları fesih edebileceğini bildirdi. Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ise “Olası bir çatışma durumunda Haşdi Şabi güçlerinin saldırmasını engellemeyeceğiz” açıklaması ile İran’ın bu konuda sadece diplomatik girişimlerde değil olası bir askeri müdahalede de bulunabileceğini göstermiştir.

İran’da gazetelerde ve think-tank’lerde yer alan haberlere ve yorumlara bakıldığında genel olarak mevcut üst düzey yetkililerce beyan edilen fikirlerin savunulduğu görülmektedir. İran yönetiminin bölgedeki mevcut durumun devam ettirilmesinden yana tavır sergilemesi ve Irak’ın toprak bütünlüğünü öncelemesi gerektiği savunulmaktadır.

Kuzey Irak’taki “bağımsızlık referandumu” kararına karşı İsrail’in açık bir şekilde destek veriyor olması da İran’ın bu konudaki kararlarına yön veren faktörlerden birisi olarak değerlendirilebilir. İran’ın özellikle işgal sonrası Irak’ta elde ettiği nüfuz alanı, Suriye’deki etkin rolü ve bu ülkeler üzerinden Lübnan ve Hizbullah ile kurduğu ilişkiler tehlikeye girecek ve İran’ın sahada elde ettiği bazı kazanımları kaybetme ihtimali ortaya çıkacaktır. Bu yüzden İran, bölgede İsrail ve ABD’den destek bulacak bir devletin varlığına kesin bir şekilde karşı çıkmaktadır. İran bu süreci diplomatik yollarla engellemeye çalışacaktır ancak İran’ın referandumun ve bağımsızlığın gerçekleşmesi ihtimaline karşılık bir “B planı” olduğunu da unutmamak gerekir.

Abdullah SAYIN – TAHRAN ÜNİVERSİTESİ İran Araştırmaları

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Ali Tekintüre'yi kaybettik
Arabesk müziğin duayen ismi tedavi gördüğü hastanede vefat etti. Hangimiz Sevmedik, Dilek Taşı, Sürünüyorum gibi popüler şarkıların söz yazarı Ali Tekintüre'yi Türk müziğine olan katkıları nedeniyle unutmayacağız.


Bilime Yön Veren Müslüman Alimler: El Biruni
Dünyanın 'Orta Asya'da yaşamış deha' olarak kabul ettiği, coğrafya ve tıpta henüz 11. yüzyılda yaptıkları ile çığır açan Biruni'yi Bilime Yön Veren Müslüman Alimler serimizde ele aldık.



Futbolun renkli düşü: Zinedine Zidane
Fransa topraklarında Cezayir asıllı bir ailenin beşinci çocuğu olarak doğup, bugün bile birilerine ilham olmaya devam eden Zidane ya da namı-diğer Zizou'nun kariyerinin satır başları...
Down sendromlu taraftara sürpriz doğum günü
Lüleburgazspor'un iç sahadaki maçlarını tribünden takip eden ve takımının formasını hiç çıkarmayan down sendromlu Tarık Göntürk için Lüleburgaz taraftarları sürpriz doğum günü kutlaması yaptı.
İsrail bu çocuklardan korkuyor
Kudüs'ün sokaklarında üç Filistinli çocuğun hep bir ağızdan 'Allahu ekber' diye haykırdığı görüntüler sosyal medyada, 'Bu inanca kim engel olabilir ki?' notuyla paylaşıldı.
İsrail zulmünün boyutu: Ambulanstaki yaralıları tutukladılar!
Filistin'in El Halil şehrinde İsrail askerleri, yaraladıkları iki Filistinli genç kızı ambulansta tutuklayarak gözaltına aldı.
Yahudilerin Filistin nefretini böyle görüntüledi
İnsan hakları aktivisti Robert Martin, Kudüs'teki Yahudilerle sordu: "Filistinliler hakkında ne düşünüyorsun?" İşte o nefret dolu cevaplar…
Otobüste çalışan belediye başkanı öğrencileri şaşırttı
Şanlıurfa Belediye Başkanı Nihat Çiftçi'yi otobüste gören öğrenciler şaşkınlıklarını gizleyemedi. Çiftçi öncülüğünde başlatılan uygulama kapsamında, Belediye başkanı ve yöneticiler halk otobüsüne binip halkın sorunlarını yakından dinleyecek.
Eski Kudüs Müftüsü Sabri Erdoğan’a teşekkür etti
Eski Kudüs Müftüsü Şeyh İkrime Sabri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Kudüs zirvesini gerçekleştirdiği için teşekkür etti.
Yahudiler Mescid-i Aksa'ya girdi
Bugün Hanuka bayramının ikinci gününü kutlayan onlarca Yahudi yerleşimci, İsrail polisinin yardımıyla Mescid-i Aksa'nın avlusuna girdi.
Ürdünlü pilotun ‘Kudüs’ anonsu ABD’yi panikletti!
Ürdün'den New York'a giden yolcu uçağının pilotu, Kudüs üzerinden geçerken, Şu anda Filistin topraklarının başkenti Kudüs üzerindeyiz” sözleri sebebiyle ABD John Keneddy Havalimanı'nda gözaltına alındı. Yousuf Da'aja adındaki Ürdünlü pilotun sefer sırasındaki anonsu sosyal medyada yayınlanmıştı.
Seyyar hikayeler: Simitçi
Seyyar Hikayeler'de bu hafta, sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi, ara öğünlerin kurtarıcısı simidin fırından tezgaha olan yolculuğu ele alınıyor.
Kudüs zirvesi sonrası Erdoğan'dan tarihi konuşma
Cumhurbaşkanı Erdoğan Kudüs Zirvesi'nin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında İslam dünyasına seslendi. Erdoğan, "Müslümanlar çaresiz değildir. İman varsa imkan da vardır. Rabbimizin inayetiyle bu mücadelemizi başarıya ulaştıracağız" dedi.
Jandarma'nın yüz tanıyan yeni gözlüğü 'takbul'
Türkiye'de bir firma tarafından güvenlik hizmetleri için üretilen ve "takbul" adı verilen gözlük, yüz tanıma teknolojisi ve daha bir çok özelliği ile şüphelileri tanımada yüksek oranda kolaylık sağlıyor.
Erdoğan'ı Patani'de canlı takip eden yaşlı adam
Tayland'ın güneydindeki Patani'de bir minibüste yolculuk yapan yaşlı adamın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı cep telefonundan izlediği anlar sosyal medyada büyük ilgi gördü. Tayland hükümetinin Müslümanlara yaptığı zulümle sık sık gündem olan Patani'deki yaşlı amcanın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kudüs için İstanbul'da acil toplanan İslam Konferansı Örgütü'ndeki konuşmasını izlediği anları kaydedip twitter hesabından paylaşan Fatih Öke şu yorumu yaptı: "Önümdeki amca Reis'i canlı takip ediyor. Dünya ile nasıl bütünleştiğimizin en canlı kanıtı."
Erdoğan'dan net mesaj: Kudüs Filistin'in başkentidir
Cumhurbaşkanı Erdoğan İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısında konuştu. Erdoğan, ABD Başkanı Trump'a tepki gösterdiği konuşmasında, "Kudüs'ü Filistin devletinin işgal altındaki başkenti olarak tanımaya davet ediyorum" dedi.
Filistin bayrağını indirmek isteyen işgalci Yahudinin küstahlığı
Filistin'in El Halil şehrinde bir Yahudi yerleşimcinin küstahca Filistin bayrağını indirmeye çalışması kameraya böyle kaydedilmişti.
Bunu Gördünüz Mü? 500 metrelik görsel şov
Arjantin tribünlerinin harika şovundan, Fransız oyuncu Adil Rami'nin basın toplantısında söylediği Johnny Hallyday şarkısına kadar haftanın öne çıkan tüm detayları Tuğçe'nin sunumuyla bu videoda...


Çeçen direnişinin 23’üncü yılı
Tam 23 yıl önce Çeçenistan'ın bağımsızlık ilanını içine sindiremeyen Ruslar önce havadan bombaladıkları Çeçenistan'a karadan da girmeye başladı. Çeçenistan-Rusya savaşının yıl dönümünde şehit komutanları rahmetle anıyoruz.
6 yaşındaki Ryan, YouTube'dan yılda 11 milyon dolar kazanıyor
Oyuncak merakıyla bilinen Ryan ToysReview isimli çocuk, 4 yaşında çekmeye başladığı oyuncak yorumlarını Youtube üzerinde yayınlamaya başlayınca ünlü oldu. 10 milyon aboneye ulaşan Ryan, geçen yıl 11 milyon dolar gelir elde etti.