![]() |
![]() |
![]() |
| Türkiye'nin birikimi... | ||
|
|
Banka Yeminli Murakıpları, 31.1.2000 ve 15.6.2000 tarihli, Malî Bünye Raporları'nda, Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesinin 3 ve 4'üncü fıkraları gereğince, Etibank'a el konulmasını tavsiye ettiler. Raporları gözardı eden hükûmet, Hazine Müsteşarı Demiralp ve Bakan Önal aracılığıyla el koyma işlemini sürekli erteledi.
Bankalar Yeminli Murakıpları tarafından hazırlanan 31.1.2000 tarihli Malî Bünye Raporu, Etibank'ın yapısının bozulduğunu, mevduat sahiplerinin güvencesinin kalmadığını haber veriyor ve Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesinin 3 ve 4'üncü fıkraları gereği Etibank'ın Mevduat Sigorta Fonu'na devrini talep ediyordu. Anasol-M iktidarı, uyarılara göz yumdu. Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp ve Hazine'den sorumlu Devlet Bakanı Recep Önal, Etibank yönetimine, özkaynaklarını arttırması, açık pozisyonunu azaltması için süre tanıdı. Banka yönetiminin, verilen sürede Hazine'nin direktiflerini yerine getirmediği, 15.6.2000 tarihli murakıp raporuyla ortaya çıktı. Aksine durum daha da bozulmuştu. Buna rağmen Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, bankaya, 6 ay zaman kazandırmak için, Bakanlık makamına not yazdı. Banka, Mevduat Sigorta Fonu'na 27 Ekim 2000 tarihinde devredildi. El koyma işlemi Banka Denetleme ve Düzenleme Kurulu Başkanı Zekeriya Temizel'in inisiyatifi ile gerçekleşti. 31.1.2000 tarihli rapor:
Bankanın yapısı bozuk
30.9.1999 tarihi itibariyle düzenlenen, bir başka ifadeyle 1999 yılının Eylül sonuna kadar bankanın durumunu yansıtan, 31.1.2000 tarihli Malî Bünye Raporu'nda tesbit edilen hususlar ve varılan sonuçlar şöyleydi: 1) Banka aktifinin likidite yapısına göre ilâve özkaynak ihtiyacı 176 trilyon 396 milyar TL olarak hesaplanmıştır. Bu durumda 1999 yılında yapılan sermaye artırımlarını da dikkate aldığımızda asgari 150 trilyon TL tutarında nakit sermaye konulması gerekmektedir. 2) Bankanın vadesi 1 yıl içinde dolacak yabancı kaynaklarını karşılama oranını gösteren ve genel kabul görmüş ilkelere göre % 100 civarında olması beklenen 3. derece likidite rasyosu, toplam tutarlar dikkate alındığında son derece düşük düzeyde (% 56.3 oranında) gerçekleşmiştir. Söz konusu rasyo bankanın likidite açısından kritik bir noktaya geldiğini ve banka aktifinin yaklaşık yarısının donuklaştığını göstermektedir. 3) Banka açık pozisyonda çalışmayı tercih etmektedir. 30.9.1999 tarihi itibariyle tarafımızca hesaplanan açık pozisyon tutarı 207 trilyon 552 milyar TL'dir ve yabancı para bilanço toplamının % 61.6'sına tekabül etmektedir. Bankanın açık pozisyon tutarı 450 milyon doları aşmıştır. 4) Bankanın hâkim sermayedarı olan Medya Grubu ve eski hissedar olan Nergis Grubu'na doğrudan veya dolaylı olarak kullandırılan kredi ve bu kredilerle ilgili tahakkuk ve reeskont tutarı yaklaşık 100 trilyona ulaşmıştır ve bu tutar aktifin yaklaşık %20'sini oluşturmaktadır. 5) Bankaca 30.9.1999 tarihinde düzenlenen Kâr - Zarar Tablosu'nda 9 trilyon 050 milyar TL zarar açıklanmıştır. Tarafımızca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen Düzeltilmiş Kâr-Zarar Tablosu'na göre banka 1999 yılı 9'uncu ay sonu itibariyle faaliyetlerini 84 trilyon 286 milyar TL zarar ile kapatmıştır. Bankanın dönem zararına geçmiş yıllar zararı, toplamı da ilâve edildiğinde, banka zararı 97 trilyon 224 milyar TL'ye ulaşmıştır. 6) Bankanın hâkim sermayedarı Medya Grubu'nun, 1999 yılının Aralık ayında bankada gerçekleştirilen sermaye artırımlarında taahhüt edip ödediği 10 trilyon 650 milyar TL'yi diğer bankalardan kullandığı kredilerle karşıladığı görülmüştür. Özelleştirme İdaresi'ne olan 50 milyon dolar üzerindeki borcunu, 2000 yılı Mart başında ödemek durumunda olan bankanın hâkim hissedarı Medya Grubu, söz konusu ödemenin finansmanı için malî sisteme veya bankaya ilâve yük getirebilecektir. Murakıpların vardığı sonuç
Bankanın mali bünyesine ilişkin rasyoları ve bankacılık faaliyetleri değerlendirildiğinde, banka mali yapısının olumsuz bir trend içerisinde olduğu, Bankanın faaliyetlerine devam etmesinin mevduat sahiplerinin hakları ve mali sistemin güven ve istikrarı açısından tehlike arzettiği, Diğer taraftan, bankanın yönetim ve denetimini doğrudan elinde bulunduran banka hâkim sermayedarı Medya Grubu'nun banka kaynaklarını, bankanın emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye düşürecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak kendi lehlerine kullandıkları, 30.9.1999 tarihi itibariyle banka zararının 97 trilyon 224 milyar TL olduğu, bu rakamın bankanın aktifinin % 18.6'sını oluşturduğu, özkaynakların 4 katını aştığı ve zararın maliyetli kaynaklarla finanse edildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, banka hakkında 4491 sayılı kanunla değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesinin 3'üncü ve 4'üncü fıkraları hükümlerinin uygulanması gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. 15.6.2000 TARİHLİ RAPOR
Zaafiyet sürüyor Bu tarihten 6 ay sonra, 31.12.1999 itibariyle, düzenlenen (bankanın 1999 yılı sonuna kadarki durumunu yansıtan) 15.6.2000 tarihli Malî Bünye Raporu'nun sonuç kısmında; Bankanın mali bünyesine ilişkin rasyolar ve bankacılık faaliyetleri genel olarak değerlendirildiğinde, banka mali yapısı üzerinde zaafiyetin artarak devam ettiği, Banka likidite rasyonlarının 30.9.1999 tarihiyle kıyaslansa dahi düşüş içerisinde olduğu, Banka aktifinde yaşanan donuklaşmaya paralel olarak, yükümlülüklerin, varlıkların toplamından oldukça yüksek seviyede gerçekleştiği, Bankada oluşan operasyonel zararı gizlemek amacıyla fiktif gelir yaratma politikasının artarak devam ettiği, Bankada halihazırda özkaynak ihtiyacının giderek arttığı ve mevcut yapı itibariyle kısa vadede bu açığın banka hâkim sermayedar grubu tarafından giderilmesinin imkânsız olduğu, Hisse senedi piyasası gibi spekülatif yönü ağır basan bir piyasada, özellikle 2000 yılında büyük ölçüde, banka sermayesine hâkim gruba dahil firmaların, hisse senetlerine yatırım yapıldığı, söz konusu yatırım tutarının 31.3.2000 tarihinde 28 trilyon, 8.6.2000 tarihinde ise 31 trilyon liraya ulaştığı, 1999 yılı sonunda 1 milyar 157 milyon dolar olan toplam mevduatına, KKTC'nde kurulu New York Bank Off-Shore adına toplanan ve banka sermayesine hâkim grup tarafından kullanılan 138,8 milyon dolar "off-shore" mevduatın eklenmesiyle, mali yapıda bozulmanın daha da arttığı, Öte yandan, Medya Grubu'nun kullandığı kredilerinin seyyaliyetini kaybettiği, ve söz konusu Grubun, banka kaynaklarını, bankanın emin bir şekilde, çalışmasını tehlikeye düşürecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak kendi lehine kullandığı, 31.12.1999 tarihi itibariyle, banka zararının 104 trilyon 679 milyar TL'si dönem, 35 trilyon 014 milyar TL'si geçmiş yıllar olmak üzere toplam 139 trilyon 693 milyar TL olduğu, banka aktifinin % 20.5'ini oluşturduğu ve özkaynakların dört katını aşarak yabancı kaynaklara sirayet ettiği, Mevcut yapısıyla bankanın faaliyetlerine devam etmesinin mevduat sahiplerinin hakları ve mali sistemin güveni ve istikrarı açısından tehlike arzettiği tespit edilmiştir. Maliye Bünye Raporu, 6 ay önceki gibi, Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesinin 3 ve 4'üncü fıkralarının uygulanması (Bankanın Mevduat Sigorta Fonu'na devredilmesi) talebiyle sona ediyordu: "Yapılan tespitler çerçevesinde, banka hakkında 4491 kanunla değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14'üncü maddesinin 3 ve 4'üncü fıkraları hükümlerinin uygulanması gerektiği görüş ve kanaatine ulaşılmıştır."
|
|
| Ana Sayfa | Gündem | Politika | Ekonomi | Dünya | Kültür | Yazarlar | Spor | Bilişim |
| İnteraktif: Mesaj Formu | ABONE FORMU | İNTERNET TARAMA FORMU | KÜNYE | ARŞİV |
|