Ekmekte serbest rekabet engelleniyor

Her Ramazan'da fiyat tartışmalarıyla gündeme gelen ekmek bu sene denetimsizliğiyle ön plana çıkıyor. Sağlık Bakanlığı'nın 560 Sayılı Gıda Yasasını işletmemesi yüzünden fırınlarda temizlik ve sağlık açısından başıboşluk hüküm sürerken tüketicinin, tohumluk olarak dağıtılan buğdaylardan mamül zehirli ekmeklerle muhatap olması mevcut düzensizliğin altını çizdi. Ekmek satışıyla ilgili yaşanan bildik bir diğer sorun da etiketsizlik.

İstanbul'da Valilik bu sene Ramazan öncesi yayınladığı yazıda kentte ekmek ve pide fiyatlarının serbest piyasa koşullarına göre oluşacağını belirttiğinde mutlu oldum. Ben de sürekli köşe yazılarımda bunun gerekliliğini vurguluyordum zaten. Biliyorsunuz geçtiğimiz Ramazan aylarında normal prosedür gereği ekmeğin ve pidenin satış fiyatı Fırıncılar Odası tarafından belirleniyor, onların tek taraflı olarak ilan ettikleri rakamlara tüketicinin, Valiliğin, ya da Belediye'nin itirazı sonuçlanıncaya kadar tabir yerindeyse "atı alan Üsküdar'ı geçiyor"du.

Dayatmaların modası çoktan geçti. Bu sevindirici gelişmeye bir de serbest piyasanın tüketicilerin ve dürüst satıcıların lehine sağlıklı işleyişi için oluşturulması gereken etkin denetim sistemi eklense daha çok sevineceğim. Bunun için ekmeklerin sağlıklı üretimi açısından 560 Sayılı Yasa gereği Sağlık Bakanlığı ve Belediyelerin, güçlerini birleştirerek bu ülkenin insanına layık üretim için gıda denetim mekanizmasını oluşturmaları ve doğru terazi esasının hayata geçmesi için etiketle ilgili yasanın uygulanması şart.

Etiketsiz satışlara "Dur" denilmeli

4077 Sayılı Tüketici Kanunu 12'inci maddesi açıkça şunu söylüyor:"Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malın menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur."

Yani ekmek satışı yapan fırınlar, hatta bakkallar ve marketler tüketicinin bilgilenme hakkına saygılı olarak sattıkları ekmeğin gramajı itibariyle fiyatını etiketle bildirmek zorundadırlar.

Belediyelerin her tür tüketim maddesinde olduğu gibi özellikle Ramazan nedeniyle yoğunlaşan ekmek alışverişlerinde de arzulanan düzeni oluşturmak gibi bir görevleri vardır. Bu nedenle alışverişlerin yoğunlaştığı bu günlerde denetimler sıklaştırılmalı, etiket ve fiyat tarifesi bulundurmayan, hatta ilan ettikleri gramaj ve satış fiyatına uygun davranmayan işyerleri takibe alınmalıdır. Bu köşeden belediyeleri göreve çağırıyor, dürüst satıcı ve tüketiciler lehine başlatacakları etiket denetimleriyle ilgili sonuçları da buradan duyuracağıma söz veriyorum.

İlaç prospektüsleri dilimizi neden konuşmaz!

Ankaralı okurum H. Taşçı, faks mesajında yine kendisi kadar bütün tüketicileri, hepimizi yakından ilgilendiren çok önemli bir soruna işaret etmiş.

Sayın okurum yazısının başlığında İlaç Prospektüsleri Türkçeleştirilsin diyor ve ilaçlarla ilgili hepimizin ortak yakınmasını şu sözlerle dile getiriyor: "İlaç kutusunun içindeki kağıda iki-üç satır anlaşılır şekilde Türkçe olarak ilacın ne işe yaradığı yazılı olsa ne kaybedilir sanki! Oysa birkaç satır anlaşılır cümle, ilaçların doğru kullanımına yardımcı olacak, böylece gereksiz ilaç kullanımı da önlenmiş olacaktır bence. Bir süre önce Eczacılar Odası bu yönde çalışma başlatılacağını duyurmuştu ama bir gelişme yok. Umarım ilgili birimler bu önemli meseleye yakın zamanda bir çözüm getirirler."

Okurum son derece haklı. 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun da 14'üncü maddesinde açıkça şunu söylüyor:

İthal ürünlerin kullanılmasına ait tanıtma ve kullanma kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tanıtım ve kullanma kılavuzlarıyla satılması zorunludur. Kanuna göre klavuzlarda şu bilgiler bulunmalı; İmalatçı veya ithalatçı firmanın unvanı-adresi ve telefon numarası, kullanım sırasında insan-çevre sağlığına tehlikeli veya zararlı olabilecek durumlara ilişkin uyarılar, kullanım hatalarına ilişkin bilgiler, ürünün özellikleri ile ilgili tanıtıcı ve temel bilgiler, kullanım ömrü...

Okul bahçesinde tehlike isyanı

Yetkililerin konuya duyarsızlığına rağmen halk sağlığını tehdit eden Cep telefonu baz istasyonlarıyla ilgili tüketici tepkileri sürüyor. Ankara Dikmen Öveçler Mahallesi Pakize Erdoğdu İlköğretim Okulu öğrencileri bahçelerine kurulan cep telefonu baz istasyonunu protesto ederek, sağlıklarına saygı duyulmasını istediler. Onların bu haklı eylemine öğretmenleri ve Anavatan Partisi Meclis Çevre Komisyonu Üyesi Ediz Hun da destek verdi. Minik öğrenciler baz istasyonunun öğrenim gördükleri okulunu bahçesinden kaldırılmasını istediler. Ediz Hun da baz istasyonlarının zararlarını anlattığı konuşmasıyla destek verdi.

Zabıta ekmek denetiminde

Ekmekte denetimsizliği büyüteçe aldığımız yazımızda verdiğimiz sözü yerine getirmek bu güncel soruna duyarlılığı anlatan gelişmelerle ilgili aldığımız ilk haberi yayınlıyoruz; Konak Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi zabıta ekipleri Ramazan pidesi üreten fırınları dolaşarak, üretim izni olmayan ve fiyat tarifesi bulundurmayan işyerlerine ceza tutanağı düzenledi. Zabıtanın şikayetlerin yoğunlaşması nedeniyle düzenlediği denetimlerde Bozyaka, Hatay, Üçyol gibi semtlerde bu akşam yaklaşık 20 fırın ve unlu mamül üreten iş yeri kontrol edildi. Yapılan denetimler sonucunda, fiyat tarifesi olmayan 4 iş yeri ve pide satış izni bulunmayan 3 iş yeri hakkında tutanak düzenlendi ve toplam 61 milyon lira para cezası kesildi. Fiyat tarifesi olmayan işyerleriyle ilgili tutanaklar Tüketici Kanunu uyarınca cezai müeyyide uygulanmak üzere Belediye Encümenine sevkedildi.