Çalışanın Sesi

Zeynel TAŞ (ADIYAMAN): 03.02.1939 doğumlu. Bağ-Kur sigortalılığına giriş tarihi, 03.10.1993. Bağ-Kur hizmeti, 4 yıl 3 ay 28 gün. Prim ödeme kayıtlarına göre, 28.06.1995 tarihinden 30.07.1998 tarihine kadar düzenli olmamakla birlikte prim ödemesi vardır. Ancak 30.09.2000 tarihinde çekilen hesap özetine göre, 620.915.584.-TL. prim borcu ile bu tutarın zamanında ödenmemesi nedeniyle 366.815.079.-TL. gecikme zammı olmak üzere toplam 987.730.663.-TL. borcunun Bağ-Kur'a ödenmemiş olduğu, belirtilmiştir. 1994 yılında maliye kaydı bulunmakla birlikte Bağ-Kur kaydı yoktur. 1995 yılının ilk aylarında Maliye ve Bağ-Kur kayıtları bulunmamaktadır. Prim ödeme bilgilerine göre, her ödeme, 30 günlük -1 aylık- ödemeyi kapsarsa; 20 aylık ödeme yapıldığı bildirilmiştir. Bu bilgilere göre, 1995 yılında, 1996 yılında, 1997 yılında ve 1998 yılında prim ödemesi bulunmaktadır. Ancak prim ödemeleri, değişken tutarlıdır. (Bu sebeple 20 aylık ödemenin belirtilen yıllardaki kaç ayın prim ödemesine esas alınabileceğinin yeterli bilgisi verilmemiştir.) Ayrıca prim ödeme borcunun hangi dönemlerin borcu olduğu da açıklamalarda yer almamıştır.

Zeynel TAŞ'ın emekli olabilme şartları nelerdir?

1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'nu değiştiren 4447 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 10. maddenin son paragrafında şu hüküm yer almaktadır:

"Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, 15 tam yıl prim ödeme süresi ile erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren (...) 10 tam yıldan fazla süre içinde yerine getiren erkeklere 58 yaşını doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylığı bağlanır."

Zeynel TAŞ'ın yaşı, 01.10.1999 tarihi itibariyle 60 yıl 8 aydır. Bu nedenle yaş yönünden bir sorunu yoktur. Ancak 15 tam yıl prim ödeme şartını yerine getirmek zorundadır. Gerek 1479 sayılı Kanun'un 35/c. maddesi, gerekse anılan geçici madde hükmü bu doğrultudadır. Okuyucumuz Mahmut Taş'ın babası Zeynel Taş hakkındaki açıklamalarından yola çıkılarak, Zeynel Taş'ın kaç yıl prim ödemesinin bulunduğu doğru olarak hesaplanamamıştır. Zeynel Taş, askerlik borçlanması da yapmamıştır. Ayrıca ne kadar askerlik yaptığı ve borçlanma niyetinde olup olmadığı da 'açıklamalar'da yer almamıştır. Bu nedenle askerlik borçlanması imkânı gözardı edilerek, prim ödemesine yaklaşırsak, Zeynel Taş'ın prim ödeme gün sayısı, 360 x 15 = 5400 günü tamamlamak şartıyla, adıgeçenin Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı talep etmesine imkân verecektir. Toplam prim ödeme gün sayısı, 5400 günden düşülerek kalan prim ödeme gün sayısı hesaplanabilecektir.

Zeynel Taş'ın dükkânının bir yılı aşan zamandan beri, iş yapamadığından dolayı kapalı olmasından Bağ-Kur'un haberli olabilmesi için bildirilmesi gerekmektedir. Bağ-Kur'a iş bırakma bildirimi yapılmalıdır. (Zaten Maliye yönünden de bu gereklidir.)

Zeynel Taş'ın malî imkânsızlıkları nedeniyle prim borçlarını ödeme imkânının kalmadığı açıklanmıştır. Bu durumda Bağ-Kur Kanunu'nun 39. maddesindeki toptan ödeme talebi imkânından yararlanabilecektir. Bu maddenin hükümleri şöyledir: "Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan, erkek ise 55 yaşını doldurmuş bulunan sigortalılara, ödedikleri primler, yazılı istekleri üzerine, toptan ödeme şeklinde geri verilir. / Ancak bu gibi kimseler, bu Kanuna tabi olarak yeniden çalışmaya başladıkları ve evvelce kendilerine yapılan toptan ödeme tutarlarını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte peşin olarak iade ettikleri takdirde Bu Kanuna göre geçen sigortalılık süreleri geçerli sayılır."

Zeynel TAŞ'ın yaşlılık aylığı şartlarını yerine getirmesinin imkânlarını bulamaması durumunda, anılan 39. madde hükümlerine göre, toptan ödeme talebinde bulunması mümkündür. Ancak primlerini ödemediği mükellefiyet süreleri için sonradan geri ödeme imkânı bulunmamaktadır.