17 Ağustos 1999'da sadece Marmara Bölgesi değil aslında tüm Türkiye sallanmıştı. Hafızalarda derin bir iz bırakan bu ürkütücü deprem, 17 Ağustos'da yer kabuğuyla birlikte gönüllerimizde de kırılmalara ve sarsıntılara neden oldu.

Türk toplumunu o tarihe dek hiç olmadığı kadar etkileyen Marmara depremi, kültür-sanat alanına da yansıdı. Depremin ardından birçok dergi deprem özel sayısı çıkardı, pekçok depremzede depremde yaşadığı dehşet dakikalarını anlatan anılarını kaleme aldı. Depremzedelerin acıları, kaygıları ve çaresizliğini belgeleyen fotoğraflar, yurdun çeşitli kentlerinde düzenlenen sergilerle deprem bölgesi dışındaki insanlara da ulaştırıldı. Karikatüristler, tiyatro sanatçıları, ressamlar, yazarlar sanatın evrensel dilinden yararlanarak insanoğlunu en çok korkutan doğal felaket olan depremi anlattılar.

Depremi sergilemek...

Geçtiğimiz yıl Yapı Kredi Kültür Merkezi Sermet Çifter Kütüphanesi Salonu'nda sergilenen 'Yer Sarsıldığında' adlı sergi, depremi konu alan en çarpıcı sergilerden biriydi. Meksika'dan Finlandiya'ya, Amerika'dan Arnavutluk'a kadar uzanan geniş bir yelpazede dünya yazarlarının Marmara depremini kapsayan mektupları, imzalı kitapları, deprem için yazdıkları şiirleri ve çizdikleri desenlerden oluşan sergi, kamuoyundan büyük ilgi görmüştü. Aralarında Umberto Eco, Paul Auster, Jeffrey Archer, John Berger ve Susanna Tamaro gibi dünyaca ünlü yazarların bulunduğu katılımcılar, depremle ilgili duygularını, ustalıkla kullandıkları kalemleriyle ifade ettiler.

Tarihi deprem, bu sene ise Kuzguncuk, Avcılar, Cihangir gibi İstanbul'un çeşitli semtlerinde düzenlenen açık hava sergileriyle hatırlanacak. 'İnsan Yerleşimleri Derneği ve Karşı Sanat Çalışmaları' sanat merkezlerinin gerçekleştirdiği 'Depremi Düşünmek' sergisi, Karşı Sanat Çalışmaları'nın Beyoğlu İstiklal Caddesi'ndeki galerisinde devam ediyor. 17 Ağustos depreminin yıldönümünde düzenlenen sergide, Behiç Ak karikatürleri, Ahmet Polat ve Sarkis Baharoğlu depremin ardından çektiği fotoğraflar, Ali Nabi Kıran, Ethem Özgüven ve Osman Denker video çalışmalarıyla sergiye katkıda bulunuyor. Altunizade Kültür Merkezi'nde de Mehmet Emin Gerger'in objektifine yansıyan deprem kareleri yarın da görülebilecek.