Azerbaycan ve İran arasında gerginliğe sebep olan Hazar Denizi'nin statüsü konusu, iki ülkenin karşılıklı diyalogları başlatmasıyla çözüme kavuştu. Aliyev, eylül ayında İran'ı ziyaret edecek.

Hazar Denizi sorunundan dolayı sürtüşen İran ve Azerbaycan arasındaki soğuk buzlar eriyor. Azerbaycan ve İran dışişleri bakanları önceki akşam telefonla yaptıkları görüşmede, Hazar Denizi sorununun diyalog yoluyla çözümü konusunda hemfikir olduklarını belirttiler. Telefon görüşmesi sırasında Azerbaycan Dışişleri Bakanı Velayet Goliev, yaşanan sel felaketinden duyduğu üzüntüyü dile getirerek İranlı meslektaşına başsağlığı diledi. İki ülke arasındaki yanlış anlaşılmaların bertaraf edilmesinden memnuniyetini dile getiren Goliev, sorunların konuşarak çözümlenmesi gerektiğinin altını çizerek İran Dışişleri Bakanlığı'ndan Hazar sorunlarını görüşmek üzere bir temsilcinin Azerbaycan'a gönderilmesini istedi. Telefon görüşmesi sırasında Bakü ile olan sorunların çözülmesi için diyalogdan yana olduklarının altını çizen İran Dışişleri Bakanı Kemal Harrazi ise Yardımcısı Ali Ahani'nin yakında Bakü'yü ziyaret edeceğini belirtti.

Aliyev, eylülde İran'da olacak

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in, önceden öngörüldüğü üzere, eylül ayında İran'a gideceği bildirildi. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı uluslararası işler bölümünden Novruz Mamedov yaptığı açıklamada, Aliev'in bu ziyarette iki ülke arasındaki gerginliği azaltma girişiminde bulunacağını belirtti. Bu arada, Azerbaycan Milli Güvenlik Bakanı Namık Abbasov'un, resmi bir ziyaret amacıyla önümüzdeki günlerde Tahran'a gideceği belirtildi. Öte yandan, Hazar'ın statüsü sorunu İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un Türkiye'ye olan ziyareti esnasında "Türkiye ile birlikte eski Sovyet cumhuriyetlerinden birisiyle yakın işbirliğini düşündükleri" belirtmesinin ardından İran ve Azerbaycan arasında çıkan soruna Türkiye'nin de nota vererek dahil olması, kafalarda bir çok soru işareti bırakmıştı.

İran, Azerbaycan hava sahasını ihlal etti mi?

İran uçaklarının Azerbaycan hava sahasını ihlal edip etmediği tartışılırken, Azerbaycanlı birçok yetkiliye göre de İran, Azerbaycan hava sahasını ihlal etmedi. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Dış Politika Müşaviri Nevruz Mehmedov, İran uçaklarının Azerbaycan hava sahasını ihlal ettiğine dair kesin bilgisi bulunmadığını belirtti. Mehmedov, basına yaptığı açıklamada, taraflar arasında Hazar'daki gerginliğin, Aliyev'in İran'a gerçekleştirmesi planlanan ziyaret öncesinde karşılıklı diyalog yoluyla giderilmeye çalışıldığını söyledi. "İran uçaklarının Azerbaycan hava sahasını ihlal ettiğine dair kesin bilgim yok" diyen Mehmedov, ihlalleri doğrulayacak tek makamın Savunma Bakanlığı olduğunu ifade etti.

Türkmen notasına sert Azeri notası

Nota krizlerine bir yenisi daha eklendi. Türkmenistan'ın 27 Haziran'da verdiği notaya Bakü'nün cevabi notasında, Azerbaycan'ın iyi komşuluk prensipleri çerçevesinde her zaman karşılıklı anlaşma ve diyalog yöntemini benimsediği vurgulanarak, Hazar'da uluslararası hukuk kurallarına uygun bir "orta hat" tespitinin önemine işaret edildi. Orta hatla ilgili olarak Azerbaycan, Kazakistan ve Rusya'nın uluslararası hukuk çerçevesinde anlaşmaya vardığı ifade edilen notada, Türkmenistan'ın "aynı uzaklıkta yerleşen noktalar" yönteminin hukuki açıdan temeli ve benzer örneği bulunmadığı kaydedildi. Azerbaycan ile Türkmenistan arasında orta hat koordinatları belirleninceye kadar hidrokarbon yataklarının aidiyeti hakkında herhangi bir müzakere olamayacağı ifade edilen notada, "Bu tür iddialara herhangi bir şekilde haklılık kazandırılamaz, uluslararası hukukta hiçbir temeli olmayan bu tür iddialar Hazar'a kıyıdaş ülkeleri abes tartışmalara sevk etmek ve Hazar'ın hukuki statüsüyle ilgili yapısal süreci bozmak maksadı taşır" ifadesi kullanıldı. Notada, Azerbaycan'ın bölgedeki keşif ve üretim çalışmalarının, uluslararası hukuka uygun olarak yapıldığı ve Türkmenistan ile diğer Hazar'a kıyıdaş ülkelerin menfaatlerine ve egemenlik haklarına zarar vermediği kaydedildi.Türkmenistan, Azerbaycan'ın yabancı şirketler ile birlikte işlettiği bazı yatakların kendisine ait olduğunu iddia ediyor.