Türkiye'de "Temiz Şehir" Operasyonuyla yeniden gündeme gelen işkence olaylarının aydınlatılması ve faillerinin cezalandırılmasını sağlamak amacıyla bir kitap yayınlandı. İngiltere'deki Essex Üniversitesi İnsan Hakları Merkezi tarafından yayınlanan ve İngiltere Büyükelçiliği'nin katkılarıyla Türkçe olarak yayınlanan "İşkencenin Raporlaştırılması El Kitabı"nda sivil toplum kuruluşlarının ve vatandaşların bilgi sahibi oldukları işkence vakalarını uluslararası kuruluşlara ve yargıya intikal ettirmelerini kolaylaştırmak üzere yapılması gerekenler anlatılıyor.

İşkencenin İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nden bu yana kesin bir biçimde yasaklandığı belirtilen araştırmada, "İşkence yasağına yönelik ihlaller o kadar vahim kabul edilir ki, silahlı çatışma ya da olağanüstü halde dahi hukuki bir gerekçe söz konusu olamaz" denildi. İşkencenin ortadan kalkmasının işkenceye uğramış, tanık olmuş ya da kendilerine işkence vakaları anlatılmış kişilerin elinde olduğu kaydedilen araştırmada, "Anahtar bilgidir. Eğer bu türden bilgileri uluslararası topluluğun dikkatine sunarsak, işkencenin ortadan kaldırılması yolunda başarı şansını sürdürebiliriz. İşkenceyi bütünüyle geçmişe ait bir konu haline getirmeyi amaçlayan çok çeşitli kuruluşlar bulunmaktadır. Ne var ki ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşmazlarsa onların da elleri kolları bağlanır" görüşüne yer verildi.

İşkencenin faillerinin kimler olduğu ile ilgili bölümde ise "bir soruşturmada bilgi elde etmek ya da bir bütün olarak topluma gözdağı vermek gibi amaçlar gözönüne alındığında işkencenin başlıca aktörlerinin ceza soruşturması sürecinde yer alan görevliler ve devletin güvenliğinden sorumlu memurlar" olduğu saptaması yeraldı.

"Failler bedelini ödemelidir"

İşkence olayları karşısında harekete geçerek bunların belgelendirilmesinin, işkencecilerin bedelini ödemeden bu tutumlarını sürdüremeyeceklerini anlamalarına katkıda bulunacağı belirtilen araştırmada, "İdeal olanı bunun iç hukuk sistemi içerisinde başlatılacak kovuşturma yoluyla yapılmasıdır. Failler 'sıyıracak bir yol' bulabildiği ve hatta bazı vakalarda olduğu gibi, soruşturmada işkenceye başvurarak sonuç elde ettiklerinde yükselme imkanı elde edebildiği müddetçe, işkence ve fena muamelenin diğer türlerini uygulamaktan vazgeçmeleri için bir neden kalmamaktadır. Eğer bir devlet, işkenceye karıştığını bildiği bireyleri kovuşturmazsa uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmiyor demektir" deniliyor.