Dışişleri Bakanı İsmail Cem, veren ve alan taraflar arasındaki bir alışverişte başlıca kuralları veren tarafın belirlemesi gerektiği halde, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası bağlamında bu durumun tersine olduğunu ifade ederek, "alan taraf olmasına rağmen AB, NATO imkanlarına güvenceli erişim konusundaki kuralları belirlemek istemektedir" dedi.

Cem, önceki gün Financial Times'ta yayınlanan demecinde siyasette doğru niyetine algılananların gerçeklerden daha fazla itibar gördüğünü ve gerçekten daha büyük etkiye sahip olduğuna işaret ederek, bazı AB liderleri dinlenildiğinde AGSP bağlamında NATO-AB işbirliği sürecini engelleyen yeni şartların Türkiye tarafından 'keyfi olarak' çıkarıldığının düşünüldüğünü kaydetti. Bu tür düşüncelerin yanlış olduğunu belirten Cem, NATO ve AB'nin Avrupa-Atlantik yapısı olduğunu ve bu iki örgütün rakip olmadığını vurgulayarak, şunları kaydetti: "Tabiatıyla, AB kendi askeri ve güvenlik mekanizmalarını oluşturmakta özgürdür. Bu amaçla AB, NATO planlama yetenekleri ve askeri imkanlarına güvenceli erişimi talep etmektedir. Daha geniş bir Avrupa-Atlantik işbirliği için bunlar meşru taleplerdir. Gündemdeki konu, NATO ve AB arasındaki bu yeni ilişkinin kurallarının tanımlanmasıdır."

AB, NATO'yu sınıflara ayırdı

AB'nin önerdiği kuralların NATO'yu İttifak'ın tarihinde ilk defa 'AB üyesi olan ve olmayan' şeklinde sınıflara ayırarak, ayrım gözeten bir yapıyı kabule zorladığına dikkati çeken Cem, şöyle devam etti: "Gözden kaçırılsa da gerçek, NATO'nun AB Nice Zirvesi'nden bir yıl önce AB'ye güvenceli erişim sağlama konusundaki şartları ve kuralları zaten saptadığıdır. Nisan 1999'da gerçekleştirilen NATO Washington Zirvesi'nde bu erişimin (Kuzey Atlantik Konseyi'nin her talep için ayrı kararına) tabi olacağı kararlaştırılmıştır. Bu da oybirliğiyle işleyen NATO'nun her bir AB talebini ayrı ayrı değerlendireceği anlamına gelmektedir." "Çözüme ulaşılmak isteniyorsa, meselenin doğru biçimde ortaya konulması gerektiğini" anlatan Cem, konunun sadece "Türkiye'nin kendi hayati güvenlik çıkarlarını koruma konusundaki ısrarlılığı" olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.

Çözümün NATO içinde bulunması gerektiğine işaret eden Cem, Türkiye ile AB arasında bir sorun bulunmadığını vurguladı. Cem, Türkiye'nin, AGSP'nin gelişimini desteklediğini hatırlatarak, Türkiye'nin de AB'den Washington zirvesi kararlarına uyulmasını beklediğini kaydetti. Cem, "Türkiye, kullanımlarına makul ölçüde katılmadıkça, ortak olduğu NATO imkan ve yeteneklerinin NATO dışına tahsis edilmesine izin vermeyecektir" dedi.

Almanya: AGSP'yi kimse engelleyemez

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de dün başlayan NATO Dışişleri Bakanları toplantılarında Avrupa Güvenlik ve Savunma kimliği konusundaki kriz aşılmaya çalışılıyor. Budapeşte'de Kuzey Atlantik Konseyi (KAK), NATO-Ukrayna Komisyonu (NUK), Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi (AAOK) ve NATO-Rusya Daimi Ortak Konseyi (DOK), Dışişleri Bakanları düzeyinde toplantılar yapılıyor.

Almanya Dışişleri Bakanı Josckha Fischer, Budapeşte'de isim vermeden Türkiye'nin Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'na ilişkin tutumunu eleştirdi. AGSP'nin oluşumunu kimsenin engelleyemeyeceğini belirten Fischer, "Aksi takdirde iki ayrı kurum olur. Yani bir yanda NATO diğer yanda ise Avrupa gücü oluşur. Bu hem NATO'nun geleceğini töhmet altına alır, hem de fazla masrafa yol açar. AB'nin güvenlik alanındaki yapılanma sürecini kimse engelleyemez. AGSP'nin NATO imkanlarından yararlanmak istemesini NATO içinde veto etmek gerçekçi bir davranış değildir" dedi. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın, Türkiye ile AB arasındaki sorunun çözümü için ABD'nin aktif göreve soyunacağı söyleniyor.