Güneydoğu Asya'nın iki nükleer gücü Hindistan'la Pakistan arasındaki savaş durumu sona erecek mi? İkisi Keşmir sorunu yüzünden üç kez savaşa giren Hindistan-Pakistan arasındeki gerilim azaltmak amacıyla iki ülke liderleri bugün biraraya gelecekler.

Pakistan Devlet Başkanı Perviz Müşerref, Hindistan'ın Agra kentinde yapılacak Pakistan-Hindistan zirvesi için dün başkent Yeni Delhi'ye geldi. Zirvenin, Keşmir'in Hindistan'ın denetimindeki Kargil bölgesinde 1999'da, iki ülkeyi topyekun savaşın eşiğine getiren gelişmelerden sonra önemli bir adım olduğuna işaret ediliyor.

56 bin polis ve komando korudu

Müşerref için, Yeni Delhi'de olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Polis yetkilileri, saldırı olasılığına karşı kentte 56 bin polis ve özel komando birliklerinin alarm durumuna geçirildiğini belirtti. Yetkililer, zirvenin yapılacağı Agra kentinde de olağanüstü önlemlerinin alındığını açıkladı. Hindistan Başbakanı Atal Bihari Vajpayii, başkanlık sarayında Müşerref onuruna bir resepsiyon verdi. Resmi görüşmeler, dünyaca ünlü Tac Mahal'in bulunduğu Agra kentinde bugün yapılacak. Pakistan, son zirvenin tek ana gündemini Keşmir'in oluşturmasını isterken; Hindistan, görüşmelerin ticaret, terörizm, nükleer silahların önlenmesi, uyuşturucuyla mücadele, iki ülke arasında kriket maçlarının yeniden başlaması gibi konuları da kapsamasını istiyor.

Deprem diplomasisi başarıya ulaştı

Marmara depremi ardından Türkiye ve Yunanistan arasında ortaya çıkan sıcak ilişkiler, Hindistan depreminden sonra Pakistan ile Hindistan ilişkilerinin yumuşamasına neden oldu. Pakistan Hindistan'a yardım göndermiş ve yardımlar sonrası Hindistan Başbakanı Atal Behari Vajpayii, Müşerref ile telefon görüşüp teşekkürlerini sunmuştu.

Müşerref bununla da kalmadı, Keşmir'le Dayanışma Günü nedeniyle Hindistan denetimindeki Keşmir bölgesinden gelen mültecilerin bulunduğu Manikpayan Kampı'nda yaptığı konuşmada, Keşmir sorunu için Hindistan'a siyasi diyalog çağrısı yaptı. Yeni Delhi bu öneriye sıcak baktı. Bu yakınlaşma yarın yapılacak zirvenin temelini attı.

Hindistan'daki ilk açıklamasında, nükleer güce sahip iki komşu ülke arasında iki kez savaş nedeni olan Keşmir sorunun, yarım yüzyılı aşkın süredir ilişkileri gölgelediğine dikkat çeken Müşerref, "Bu konuda anlamlı, güçlü ve içten görüşmeler yapılmasını ümit ediyorum" dedi. Daha sonra Hindistan'ın bağımsızlık lideri Mahatma Gandhi'nin mezarını ziyaret eden Müşerref, özel deftere, Pakistan ile Hindistan ilişkilerinde Gandhi'nin ideallerinin her zamankinden daha çok hissedilmesi gerektiğini yazdı. n YENİ DELHİ

'CENNET VADİ'DE kanlı hesaplaşma

Dünyada bir başka örneği olmayan doğa güzelliklerine sahip olan Keşmir'in bir diğer adı ise "Cennet Vadi". İngilizler'in Hind yarımadasını 1947'de Hindistan ve Pakistan olarak ikiye bölmelerinin en kanlı mirası. Nüfusunun ezici çoğunluğu Müslüman olan Keşmir'in üçte ikisi Hindistan, yönetiminde. İki ülke arasında iki kez savaşa neden olan Keşmir'in Hindistan tarafında kalan Müslümanlar bağımsızlık veya Pakistan'a bağlanmak için yıllardır kanlı bir mücadele örneği sergiliyor. İki kesimi ayıran ateşkes hattı 1971'de çizildi. Pakistan denetimindeki bölgeye Azad Keşmir, Hindistan işgali altındaki bölgeye ise Camu Keşmir deniyor. Hint güçleri bölgede 1947, 1965, 1971 yıllarında üç büyük katliam gerçekleştirdi. On binlerce Müslüman öldürüldü, kadınlara tecavüz edildi, okullar kapatıldı, 4.000'den fazla kadın işkenceye ve tecavüze uğradı.

1989 yılından bu yana ise Keşmir'deki soykırım ve asimilasyon hareketi en acımasız şeklini aldı. 65 bin kişi öldürüldü, insanlar sebepsiz yere gözaltına alınıp, işkence altında tutuldu. Evler kundaklandı, gazete ve okullar kapatıldı. 1993 yılı Ekim ayında Keşmir'in başkenti Sirinagar'da Hazratbal Camii'ne karşı büyük bir saldırı gerçekleştirildi. Hindistan ordusu camiyi bir ay kuşatma altında tuttu. Sonunda 100'den fazla insan öldürüldü, 300 kişi tutuklandı, kentin elektrik ve suyu kesildi.

Keşmir için referandum

Pakistan'ın önde gelen muhalif partilerinden Cemaati İslami, Hindistan ve Pakistan'a, askerlerini Keşmir'den çekmeleri çağrısında bulundu. Cemaati İslami Partisi Başkanı Gulam Muhammet Bhat, Keşmirliler'in sadece askeri işgalden kurtularak kendi geleceklerine kendilerinin karar vermesi için referandum istediklerini söyledi. BM Güvenlik Konseyi'nin de Keşmir sorununun çözümü konusunda aynı düşüncede olduğunu söyleyen Bhat, biran önce bu isteklerinin yerine getirilmesini istedi. Pakistan Keşmir'in geleceği için referandum istiyor. Bu arada, zirveye rağmen Keşmir'de çatışmalar dün de devam etti. Hindistan ile Pakistan askerleri arasında çıkan çatışmada ölen veya yaralanan olmadı.