Daha önce 1977 yılında Milliyet Yayınları tarafından 'Siyasi Anılar' adıyla yayınlanan Ahmet Faik Barutçu'nun anıları, kızı Ecmel Barutçu'nun girişimleriyle üç cilt halinde ve daha dolgun bir içerikle tekrar yayınlandı. 21. Yüzyıl Yayınları arasından çıkan kitap "Siyasi Hatıralar- Milli Mücadeleden Demokrasiye" adını taşıyor. Dönemin milletvekilleri arasında güçlü hitabeti ve esprili kişiliğiyle tanınan Barutçu'nun hatıratında, Barutçu'nun milli güvenlik, dış politika, devlet yönetimiyle ilgili görüşleri, ünlü siyasilere dair anıları ve TBMM içinde yaşanan olaylarla ilgili rivayetleri yer alıyor. Parlemontoya girdiği günden beri sistemli bir şekilde not tutan Barutçu'nun 16 defterde topladığı anıları, 15 yıllık bir dönemi kapsıyor.

Notlarında aynı zamanda Milli Mücadele yıllarına da geniş bir yer ayıran ünlü siyasetçinin hatıraları, okuru Demokrat Parti'nin ezici bir çoğunlukla CHP'yi geride bırakarak Tek Partili Siteme son verdiği 1950'li yılların kargaşalı günlerine götürüyor. Çok Partili günlerin siyasi atmosferine CHP'liler'in gözüyle bakmak isteyenler için, Faik Ahmet Barutçu'nun 'Siyasi Hatıraları' okunmaya değer bir eser.

İstiklâl Mahkemeleri nasıl kapatıldı?

TBMM'nin kürsüye çıktığı zaman pür dikkat dinlenen ender şahsiyetleri arasında bulunan kurt siyasetçisi, Kurtuluş Savaşı yıllarında pek çok kişinin canını yakan İstiklâl Mahkemeleri'nin kapatılışını İsmet İnönü'nün ağzından şöyle aktarıyor:

"İstiklâl Mahkemelerinin müddeti dolmuş, artık tahammüllerimiz işba haline varmış idi. Bu mahkemeleri mutlaka kaldıracaktım. Atatürk'e fikrimi ve kararımı bildirdim. Hava o idi ki İstiklâl Mahkemeleri kalkarsa müesses emniyet ve sükun istinadgâhını kaybeder. İstiklâl Mahkemelerinin azalarını parçalarlar. Bu havayı alâkalılar mahsus yaratıyorlardı. Ve bütün mukavemet mahkemelerin kendilerinden çıkıyordu. Atatürk benim kararlı olduğumu görünce, öyleyse dur! Ben bir tertip hazırlayayım dedi. İstiklâl Makemesi heyetini davet etti.

Bir akşam sofrası... Kadehler ve kadehlerden sonra Atatürk birden sözü İstiklâl Mahkemelerine intikal ettirdi: 'Artık bu mahkemeler de vazifelerini tamamladılar. Değil mi Ali Bey!' dedi ve arkasından yine kendisi: 'Evet tamamladılar . Haydi, vazifeleri tamamlanmış olan İstiklâl Mahkemeleri şerefine!...' dedi. Ve böylece, İstiklâl Mahkemelerini herkesin şaka sandığı münakaşasız bir tertip ile kaldırdık gitti."

İmam Hatipler'in açılmasını İnönü de istemiş

Hatıratında, "İnönü, ilk mekteplerde ders saatleri haricinde ihtiyari din dersi verilmesi ve Milli Eğitimin Nezareti altında imam ve hatip yetiştirecek okullar açılması ve bir İlahiyat Fakültesi tesisi fikrini açarak, teşebbüs almak zamanı geldiğini ileri sürdü. Bu fikir bende artık olgunlaşmış hale gelmiştir, dedi." diyen Faik Ahmet Barutçu, İsmet Paşa'nın din eğitiminin toplumun sosyal ihtiyaçları arasında yer aldığını ve bu ihtiyacın karşılanmadığı takdirde laikliğin zedelenmelere maruz kalacağını düşündüğünü belirtiyor.

Barutçu, anılarında kendisinin İmam ve Hatip Okulları'nın Diyanet İşleri'ne bağlanmasını istediği halde İnönü'nün medreselerin yeniden açılmasına zemin hazırlar düşüncesiyle bu görüşüne karşı çıktığını ifade ediyor.

21. Yüzyıl Yayınları / Tel: 0 312 231 68 58

Faik Ahmet Barutçu kimdir?

Trabzon eşrafından, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin kurucusu ve ilk Başkanı olan Barutçuzade Hacı Ahmet Efendi'nin büyük oğlu olan Faik Ahmet Barutçu, 1894 yılında Trabzon'da doğdu. Rüştiye ve İdadiyeyi Trabzon'da bitirdikten Barutçu İstanbul Üniversitesi'nde hukuk eğitimine başladı ancak Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine orduya katıldı. Trabzon ve Samsun Tümen Karargâhında yedek subay olarak görev yapan Barutçu, mütarekeden sonra yarım bıraktığı hukuk öğrenimini tamamladı ve Trabzon'a döndü. Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin yönetim kurulu üyeliğine seçildi ve 1918'de Trabzon'da kurduğu İstikbal Gazetesi'yle Milli Mücadele'nin başarısı için yayınlar yaptı. Kurtuluş Savaşı zaferle sonuçlandıktan sonra 1939'da İsmet İnönü'nün yakın çalışma arkadaşı olarak siyasete atıldı. Yaklaşık 17 yıl CHP saflarında milletvekilliği yapan Faik Ahmet Barutçu, siyasi hayatı sırasında CHP Genel İdare Kurulu üyeliği, CHP Genel Sekreter Yardımcılığı yaptı ve 1. ve 2. Hasan Saka Hükümetlerinde Devlet Başkanı ve Başbakan Yardımcılığı görevlerini üstlendi.

Çeyrek asrın notları

Hatıralarını eski dilde kaleme alan Faik Ahmet Barutçu, kitapta dönemin önemli uluslararası siyasi gelişmelerinin yanısıra Türk siyasetinin o dönem etkin olan isimlerini tüm yalınlıklarıyla sergiliyor. Üç cilt halinde yayınlanan hatırat özellikle yakın dönem tarihimizi merak eden okuyucuları gözden kaçırmayacakları bir eser.