Geleceğin Gözde Meslekleri...
T ü r k i y e ' n i n   B i r i k i m i

Y A Z A R L A R
Toplumsal mesafe olarak tesettür

Hareket halindeki otobüs, durak harici durdu. Koşarak gelen bir kadın nefes nefese otobüse bindi. Yerlere kadar pardösüsü, milyonlarca TL. değerinde pek bilindik bir marka başörtüsü vardı. Başörtünün markası, krem renkli içli dışlı gayet kaliteli triko pardösünün üzerine gelecek şekilde katlanmıştı. Kendini otobüsten içeri atar atmaz dışarıda koşmakta olan arkadaşlarını göstererek şoföre "Bekle n'olursun. Yolumuz çok uzak" diye ricada bulundu tesettürlü "şık" kadın. Şoför kadının ricasını anlayışla karşılayarak koşmakta olan kadınlar otobüse yetişinceye kadar bekledi. Her şey bir dakika içinde oldu. Kadınlar nefesleri sıkışmış bir şekilde otobüse binip akbillerini tekrar tekrar bastılar. Akbilleri boşalmıştı da haberleri yoktu. Nihayet bilet işi bittikten sonra otobüsü durdurmuş olan pür tesettür kadın kıyafetiyle uygun düşmesi imkansız bir teşekkürde bulundu: "Teşekkürler. Şoför süpersin!"

Otobüsteki herkes kadının teşekkür etme biçimini yadırgadı. Birlikte otobüse bindikleri arkadaşları hariç. Çünkü triko pardösülü kadın o sırada "Nasıl ama böyle işleri iyi beceriyorum değil mi?" diyerek onlardan onay bekliyordu.

Tesettürlü kadının "şoför süpersin" iltifatı orta yaşı çoktan geçmiş olduğu için bunu duyanlar üzerinde doğrudan etkisini gösterdi. Şaşkın şaşkın dönüp kadına baktılar. Fakat yirmili yaşlarını süren tesettürlü kızların dilinde rastlanan, argo sözcüklere artık insanlar daha az şaşırıyor.

Tesettürlüler, tesettürlü olmayan kesim tarafından baskı altında tutulduğunu düşünüyor. Bu çoğu zaman doğrudur. Dindar insanlardan ahlaki olarak en yüksek olgunluk, fakat aynı zamanda diğer insanlara göstermemesi gereken "saklı" bir dindarlık istenmesi, dindar insanların kamusal alandaki davranışlarını etkiliyor.

Tesettürün kamusal alanda yasaklı giyim olarak gösterilmeye çalışılmasının sebeplerinden biri de, tesettüre uygun giyinen kişinin kendisiyle diğer insanlar arasında koyduğu toplumsal mesafeden kaynaklanmaktadır. Çünkü modern hayat kişilerin kendisiyle başkaları arasında mesafe koymasını ret ediyor. Bu ret edişin etkisine, vücudun sınırlarını başkaları için aleni hale getiren giyim anlayışından (moda), haber alma özgürlüğü adı altında mahremiyetin tarumar edilmesine, var olmak için başkalarının gözlerini kendi gövdesi üzerinde odaklanmasına muhtaç bir insan psikolojisinin gittikçe yaygınlaşmasına kadar her alanda rastlamak mümkün.

Tesettürlü kadınlar ve genç kızlar tesettürün toplumsal mesafe boyutunu içselleştiremedikleri için kıyafetin ifade ettiği bedene yabancılaşan jest ve mimikler yaptıklarını, argo kelimelerle doldurulmuş konuşmaların kendilerini karikatürize bir kimliğe düşürdüğünü fark etmiyorlar. Tam tersine giyim anlayışının sembolize ettiği kimlik ile konuşma tarzının sembolize ettiği kimlik arasındaki mesafe açıldığı oranda özgür olduklarını düşünüyorlar. Halbuki mesafenin açılması toplumsal saygınlığın ortadan kalkmasına sebep oluyor. Modern dünyada en zor sahip olunan şey ise ne özgürlük, ne meslek, ne para. Paranın, iktidarın elde edemediği tek şey saygınlık. Tesettürlü kadınların özgür olmak ile saygın olmak arasındaki mana farklılığı üzerinde düşünmelerini engelleyen en önemli etken ise kamusal alan yasakları.


27 Temmuz 2001
Cuma
 
FATMA K. BARBAROSOĞLU


Künye
Temsilcilikler
ReklamTarifesi
AboneFormu
MesajFormu

Ana Sayfa | Gündem | Politika | Ekonomi | Dünya
Kültür | Spor | Yazarlar | Televizyon | Hayat | Arşiv
Bilişim
| Aktüel | İzlenim | Dizi | Röportaj | Karikatür
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin HER HAKKI MAHFUZDUR. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.
© ALL RIGHTS RESERVED