1- Enron, piyasa değeri 80 milyar dolar ile ABD'nin 7. büyük şirketiydi.
2- ABD tarihindeki en büyük şirket iflası.
3- Teksas merkezli enerji şirketinin hisseleri bir yılda 82 dolardan 1 dolara düştü.
4- Enron batmadan önce yöneticiler hisselerini sattı. Enron'un son günlerinde 600'den fazla üst düzey yöneticiye hisseye bağlı olarak 100 milyon dolara yakın ikramiye ödendi.
5- Ancak, 1.000'i İngiltere'de olmak üzere 6.000 Enron işçisi işten atıldı.
6- Binlercesi sosyal sigorta ikramiyelerini ve maaşlarını kaybettiler. Çünkü, Enron hisselerine dayalı bir emeklilik planına bağlıydılar. Şirket batmadan önce hisseleri satmalarına izin verilmedi.
7- Aralarında JP Morgan ve Citigroup gibi devlerin de bulunduğu 54 sayfalık bir listedeki Enron alacaklılarına yasal ödeme önceliği emeklilerden önce verildi.
8- Bir zamanlar geleneksel bir doğalgaz şirketi olan Enron, riskli ve yeni bir alan olan enerji ticareti işine girince sorun yaşamaya başladı.
9- Enron çalışanları, Arthur Andersen ve muhasebe firması hakkında 1 milyar dolarlık dava açtı. Enron'un borçlarını saklamasına yardımcı olduğunu savunuyorlar.
10- ABD Adalet Bakanlığı ve Kongre de ayrı ayrı soruşturmalar sürdürüyor.
11- Ancak, ABD yönetiminde yeralan bazı bürokratların son seçim kampanyasında Enron'dan bağış aldığı biliniyor.
12- Son seçimlerde Enron'un adaylara 2,4 milyon dolar bağışladığı ve en çok bağışta bulunan 50 şirket arasında bulunduğu belirtiliyor.

BUSH AİLESİNİ İKTİDARA TAŞIDI

Uzmanlar, Enron'un büyük mali başarısının eski moda kaba kuvvet ve siyasi nüfuza dayandığını belirtiyor. Bir Teksas şirketi olan Enron'un, her iki Bush ile bağlantıları eski ve derindi. Yıllar boyunca Enron şirketi yöneticileri Bushlara, diğer her kurumdan daha fazla para vermişti. Bushlar eyalet valiliği ve Beyaz Saray kampanyalarını büyük ölçüde Enron sayesinde yürüttü. 2000 seçimleri sırasında şirket, federal aday ve siyasi partilere 2,3 milyon dolar saçtı. Diğer enerji şirketlerinin verdiği parayı aşan bu miktar, 1998'de verdiği 1,1 milyon doların iki katından da fazlaydı.

ŞANTAJ YAPARAK İHALE ALIYORDU

Enron, Bush'un sırtında büyüdü. Körfez Savaşı'nın ardından, Kuveyt'teki dev enerji santrallerinden birinin yenileme ihalesini kazandığında, Baba Bush'un bir süre önce, yanında eski ABD Dışişleri Bakanı James Baker olduğu halde Kuveyt'i ziyaret ettiğine işaret ediliyordu. Ne tesadüf ki Baker, eski Ticaret Bakanı Robert Mosbacher ve Körfez Savaşı sırasında Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı operasyonlar şefi Thomas Kelly, Enron'dan maaş almaktaydılar. Bu gerçek, 1993 yılında, New Yorker dergisi muhabiri Seymour Hersh tarafından ortaya çıkarıldı. Kuveyt ihalesinde, Enron'un enerji için talep ettiği bedel, kilovat/saat başına 11 sentti. Alman şirketi Deutsche Babcock'un teklifi 6 sentti, devlet sübvansiyonlu oran ise sadece yarım sent. Büyük fiyat farklarına rağmen, ihaleyi alan Enron oldu. Ama nihayetinde, siyasi bağlantılar yeterli olmadı.

ADI CİNAYETLERE KARIŞAN ŞİRKET

Filipinler ve Arjantin'de, ABD hükümetindeki güçlü kişiler aracılığıyla, yerel yetkililer üzerinde baskı kurduğu söylendi. ABD Ulusal Güvenlik Konseyi, Mozambik'e mali yardım yapmayı kesme tehdidinde bulununca, ülke, Pande doğalgaz sahası ihalesini Enron'a vermek zorunda kaldı. Enron nereye gitse, ardında para, suçlama ve öfkeli topluluklar bırakıyordu. Geçtiğimiz ağustos ayında, Enron'un ABD'deki Redcar tesisinde iki kişi, bir patlama sonucu öldü. Beş yıl önce İngiltere'de Wessex adlı su şirketini satın alırken, İşçi Partisi'ne 30 bin sterlin vermekle suçlandı. Panama'da, Orta Asya ülkelerine doğalgaz ihraç etmesine imkan tanıyacak bir "ballı anlaşma" elde etmek için, enerji bakanı Luis Carlos Valenzuela ile ilişkisini kullanıp, devlete ait petrol şirketine baskı yaptığı iddia edildi.