Özelleştirilmesi gündeme getirilmeyen bor yataklarından en büyük kazancı yabancı firmalar sağlıyor. Devletleştirilen bor madenleri, birkaç yabancı şirketin imtiyazı altına girdi. Devletleştirmeden sonra geçen 30 yıllık süreçte, bor madenleri birkaç yabancı şirketin hammadde kaynağına dönüşürken bu süreçte Türk sanayicisinin işlemesine izin veriliyor.

Eti Holding, yabancı şirketlere 140 dolara sattığı bor madenini Türk sanayicisine 250 dolara satıyor. Bu nedenle, bor sanayii yurt içinde kurulamıyor; Kurulamayınca da var olan işletmeler kapanıyor; hammadde olarak yurtdışına ihraç edilen bor daha sonra çok yüksek fiyatlarla ve işlenmiş olarak Türkiye'ye ithal ediliyor.

Ham değeri 356 milyar dolar

Bor maden yataklarının birçoğu bugün ABD ve Avrupalı uluslararası şirketler olan Solvay, US Borax, ve Larderello, Avrupa'daki maden işleme tesisleri ile, ABD'deki Owens Corning'in hammadde ihtiyacını karşılıyor.

Sektör uzmanlarına göre, bor madenlerinin Türkiye'de işlenmesi sağlanmalı. Çözüm, devlet eliyle işletilecek bor madenlerinin, Türk sanayicisine de yabancılara satılan fiyatlardan satılmasında; Eti Holding'in Türk vatandaşlarına da yabancılar kadar yakın durmasında; Türk sanayicisinin bor ürünü üretmesinde. Toplam 1 milyar tonu bulan rezervlerin mali değeri ise 356 milyar dolara ulaşıyor. Dünya pazarında talebin yüzde 70'ini Türkiye ve ABD karşılıyor.