SELAH KEMALOĞLU
Yaşayan en ünlü filozoflardan Prof. Dr. Jürgen Habermas, önümüzdeki dönemde uluslararası hukukun geçersizleşeceğini belirterek ulusal bağımsızlığın da artık korunamayacağını ve devletlerin çok yönlü uluslararası organizasyonlarla karşı karşıya kalacağını söyledi.

Lütfi Kırdar Konferans Salonu'nda önceki gün başlayan 21. Dünya Felsefe Kongresi çerçevesinde "Felsefenin Rolü" adlı oturuma katılan Prof. Habermas, uluslararası hukukun tarihsel süreç içindeki değişimini anlattı. Habermas, uluslarlararası çatışmaların üç temel başlık altında tanımlandığını ifade ederek, "Suçlu devletler, başarısız devletler ve uluslararası terörizm olarak tanımlamalar ulus devlet sonrası yeni kümelenmelerin belirtileridir. Bu dönemden itibaren global birtakım unsurlardan dolayı (medya, sağlık, ekonomi, politika) devletler daha fazla karşılıklı bağımlılık ilişkilerine girmekte, bu koşullar altında ulusal bağımsızlığın korunmasının koşulu ortadan kalkmaktadır" dedi.

Ulus-devletlerin farklı türden uluslararası organizasyonlarla karşı karşıya (çok uluslu şirketler, devlet güdümlü sivil toplum kuruluşları) kaldığını vurgulayan Habermas, "Devletler artık yetkilerini kaybetmeye başlayacaklar, vergiler konusunda olduğu gibi" diye konuştu. Habermas, bu dönemden sonra gerçekleşecek tabloya ilişkin de şunları söyledi: "Diplomatik basınç ve askeri güç yerine daha esnek politikalar hayata geçirilerek iç ve dış politika arasındaki hatlar daha zayıflayacak ve bu da uluslararası hukuku geçersizleştirecektir".

ABD Başkanı George W. Bush'un şiddet kulanımı kurallarını düzenleyen BM'-nin Roma Antalaşması'nı ihlâl ettiğini belirten Habermas, ABD'nin "yetkisiz müdahalesinin" BM'nin sınırlandırılması ve uluslararası hukuka ilke düzeyinde bir müdahale olduğunu vurguladı. ABD'in Irak'a müdahalesinden sonra uluslararası hukunun artık öneminin olup olmadığının sorulması gerektiğini ifade eden Habermas, "Liberal ve süper gücün kendi çıkarlarını uluslararası hukukun yerine geçirdiği bir sırada uluslararası hukukun artık önemi var mı sorusu sorulmalı" dedi.

Türkiye'den Önay Sözer'in başkanlık ettiği oturumu yaklaşık olarak bin 700 kişi izlerken, İtalya'dan Prof. Dr. Gianni Vattimo ve Gana'dan Prof. Dr. Kwasi Wiredu da birer konuşma yaptılar.