İstanbul'daki eylemler Irak Savaşı'nın dünyayı ne kadar korunmasız bıraktığını ortaya koymadı mı? Bu soruya "Elbette" cevabını verenler büyük bir çoğunluk; buna karşılık George W.Bush ve Tony Blair gibiler, "Ne münasebet" diyorlar ve bizim başımıza gelen felâketi savaşı başlatmakta ne kadar haklı olduklarının "kanıtı" olarak sunuyorlar kamuoylarına...

Sunuyorlar, ama artık çok daha az insan kendilerine inanıyor.

Irak ile Vietnam arasında parelellik kuruluyor ya, bazı çok bilmişler, "Yanlış bir benzetme" demeye devam ediyorlar. Oysa, ABD'nin Irak'ta son altı ayda kaybettiği canlar Vietnam'da ilk üç yıl içerisinde ölen askerlerden daha fazla, Kamuoyunun verdiği tepki de, iktidarda olanlar için, Vietnam'da yaşanandan çok daha ölümcül...

Vietnam Savaşı'nın üçüncü yılından sonra Amerikan halkı rahatsızlık duymaya başlamıştı. İlk üç yılı boyunca, Amerikalılar, "Vietnam'daki savaş gerekli" deyip durmaktaydılar; 1968'de yapılan bir kamuoyu yoklaması dönüm noktası oldu. İlk kez, o zaman, halkın yarıdan fazlası "Savaş bir hataydı" demeye başladı. Oran 1971 yılında yüzde 61'e ulaştığında, ABD başkanı Richard Nixon, Amerikan askerlerini çekip savaşmayı Güney Vietnamlılara bıraktı. Son Amerikan askerinin Vietnam'ı terk tarihi 1973'tür. 1991'de yapılan bir kamuoyu yoklamasında, yani savaş bittikten neredeyse 20 yıl sonra, "Vietnam Savaşı hataydı" diyen Amerikalılar'ın oranı yüzde 71'e çıktı.

Eski savaşlarda çok uzun yıllar alan yıpranma süreci Irak'ta hızlanmışa benziyor.

Nisan ayında ilk Amerikan tankları Bağdat'a girip 1 Mayıs günü, Bush, "Savaş bitti" diye ilân ettiğinde, ABD'nin Irak konusuna yaklaşımını olumlu bulan Amerikalıların oranı yüzde 80'di. Geçen hafta yapılan yoklamada bu oranın yüzde 42'ye düştüğü görüldü. Altı ayda müthiş bir düşüş... Halkın yüzde 55'ten fazlası Bush yönetiminin savaş-sonrası tavrını onaylamıyor. Kadınlar, azınlıklar, liberaller ve Cumhuriyetçi Parti tarafından dışındakilerde bu oran çok daha yüksek...

Araştırmayı yapanlar, "Üç yıl sonra durum ne olur?" diye de sormuşlar insanlara ve her on kişiden sekizi, "Kayıplarımız bugünkünden ya farksız olur, ya da daha fazla" demiş... Vietnam benzetmesinden bu yüzden rahatsız oluyor Bush ve çevresi; insanlar Vietnam'da uzun yıllar kalındıktan sonra kafalarına 'dank' eden gerçeği şimdiden görebiliyor diye. Mukayese sayesinde...

Ne kadar rahatsız olursa olsun. Bush, artık bir karar almak zorunda: "Bir yıldan az bir süre kalmış olan seçimde havlu atmak mı, yoksa yeniden seçilmek mi?" Seçimi Irak Savaşı belirleyecek çünkü... Atlanta'daki Emory Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Merle Black, "Kayıp oranı Bush'un yeniden seçiminde kritik nokta" diyor ve ekliyor: "Hergün yeni bir olumsuzluk yaşanıyor. Bu böyle devam ederse, Bush'un seçim şansı tehlikeye girer..."

Bush ve etrafı çevreyi Irak'ta ölen askerlerin ABD'ye gelen tabutlarının televizyonlarda gösterimini yasaklamakta buldu.

İstanbul'daki terörist eylemler de Bush yönetiminin ekmeğine yağ sürdü. Bu yüzden, Londra'da, ısrarla, "Görüyorsunuz, savaş açmakta ne kadar haklıymışız" deyip durdu Bush. Amerikan ve İngiliz televizyonları, bizimkilerin bile göstermekte tereddüt ettikleri kanlı sahneleri izleyicilere en çarpıcı açılardan sunuyorlar. Amerikan askerlerine ait tabutların gösterilmesi yasak, ama kolu bacağı kopmuş cesetleri yayınlamak serbest... Sebebi anlamak kolay.

Ancak, Irak Savaşı'nın Türkiye'ye ve ileride başka ülkelere sıçraması da Amerikan halkının kanaatlerini derinden değiştireceğe benzemiyor. Her geçen gün, biraz daha fazla Amerikalı, "Bu kadarı yeter" diyenlerin yanına geçiyor. "Irak'taki durum savaşı başlatmamıza değerdi" diyenlerin oranı tam yarıya dayandı; ancak, "ABD savaşla daha güvenilir bir ülke haline geldi" diyenler ise halkın yarısından az artık... Bugünkü eğilimi iki ay sonraya yansıttığımızda, Vietnam Savaşı'nda yıllar sonra varılan bilince, Amerikan halkının, Irak'ta, savaş daha ilk yılını bile doldurmadan ulaşacağı tahmin edilebilir...

Amerikan halkının bıkkınlığı ve rahatsızlığı İngilizlerde daha da fazla; orada kamuoyu müthiş bir hızla karşı cepheye geçiyor. İsrail ve ABD'ye Avrupa ülkelerinin hangi gözle baktıkları ise biliniyor; 15 Avrupa ülkesinde gerçekleştirilen kamuoyu yoklamasında, Avrupalılar, "Dünyaya tehlike teşkil eden ülkeler" sıralamasında ilk iki sırayı İsrail ile ABD'yi yerleştirdiler... Bazı Avrupa ülkelerinde İsrail ve ABD aleyhtarları yüzde 88'e kadar yükseliyor...

Daha da kötüsü, pek çok insan, İsrail ile ABD arasında ayrım yapmamaya başladı. Bush yönetimi yalnızca Irak'taki savaşı doğru-dürüst yönetemediği için değil, Ariel Şaron'un Filistin'de yaptıkları yüzünden de yara alıyor. Irak ABD'nin (doğal olarak Bush'un da) imajını aşağıya çekerken, Şaron yüzünden bu süreç daha da hızlanıyor... Ne kadar aksi yönde propaganda yapılırsa yapılsın, İstanbul'da bizi vuran terör de Irak'la irtibatlanıp Bush ve kadrosunun itibar kaybına çentik olarak yansıyacaktır.

ABD çekilmeye karar verdiğinde, içimizdeki Güney Vietnamlıların işi ne kadar zorlaşacak değil mi? Acaba, Bush, çekilmeden önce, şu günlerde bile kendisini ölümüne savunan bizdeki tiplere danışır mı, yoksa onları da kendi haline mi bırakır?

TAHA KIVANÇ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu