İslam Konferansı Teşkilatı'nın Katar'ın Doha şehrinde dün gerçekleştirdiği olağanüstü zirvede, Irak'a karşı ABD tarafından açılması beklenen savaş tümüyle reddedildi. Zirvenin kapanışında yayımlanan bildiride liderlerin, "Irak'a karşı her saldırı ve bir İslam ülkesinin güvenliğine yönelik her tehdidi bütünüyle reddettikleri" kaydedildi. Bildiride, Müslüman ülkeler ya da Irak'ın toprak bütünlüğüne yönelik herhangi bir askeri müdahaleye taraf olmamaları konusunda İslam ülkelerine çağrıda bulunuldu. Zirvede ayrıca, Irak'ta Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesi planlarına da atıfta bulunularak, "içişlerine müdahale ve bölgedeki rejim değişikliği teşebbüslerine" muhalefet edildi. Sonuç bildirisinde, Irak'ın BM ile işbirliği yapmasının memnuniyet verici bulunduğu kaydedildi. Katılımcılar, Irak krizine değinilmeyen sonuç bildirisinde, yalnızca "Irak'ın bu işbirliğini sürdürmesinin beklendiğini" belirtmekle yetindiler. Irak'a karşı operasyon düzenlenmesinin reddedildiği bildiride, İslam ülkelerinden, Irak ya da diğer İslam ülkelerine karşı bir askeri operasyona katılmaktan kaçınmaları istendi.

Şiddetli tartışma

Zirve, olası Irak savaşına karşı 1 milyar Müslümanı birleştirme anlamına geliyordu. Irak'a saldırı için hazırlanan binlerce Amerikan askerinin silahlarının gölgesinde yapılan zirvede, Irak ile Kuveyt ve Katar arasında şiddetli bir tartışma yaşandı. Irak Devrim Komuta Konseyi Başkan Yardımcısı İzzet İbrahim el-Duri'nin, Kuveytlilere "casus" demesi üzerine Kuveyt Dışişleri Bakanı el-Sabah, el-Duri'ye "Kapa çeneni, maymun" diye bağırdı. İzzet İbrahim de Kuveytli yetkiliye, "Kapa çeneni dalkavuk, Amerikan ajanı, maymun" dedi. Bu arada, zirveye evsahipliği yapan Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife el-Tani, İbrahim'in sözlerine müdahale etmeye çalıştı.

Ancak İbrahim sözlerini, "Terbiyesiz. İslam ümmetine ihanet ediyorsun" diye sürdürdü. 1991 yılındaki Körfez Savaşı öncesinde, Arap ülkelerinin girişimiyle biraraya gelen, bakanların bulunduğu Irak ve Kuveyt heyetleri arasında silah çekmeye kadar varan tartışmalar yaşanmıştı.

Gül: Açık ve samimi olalım

Zirvede konuşan Başbakan Abdullah Gül, Türkiye'nin Irak sorununa barışçı yollardan çözüm bulma çalışmalarının sürdüğünü söyledi. Gül şunları söyledi:

"Hepimiz iki önemli gelişme üzerine odaklandık. Bir yandan BM çerçevesinde Irak'ta silah denetimi sürerken, diğer yandan da bölgemizde önemli askeri gerginlik söz konusu. Ne gördüğümüz ve görüşlerimizi açıklamak konusunda açık ve samimi olmalıyız." Türkiye'nin Irak sorununa barışçı yoldan çözüm bulunmasına yönelik son 2 aydır diplomatik girişimlerde bulunduğunu hatırlatan Gül, yaptığı bölge turu ve İstanbul zirvesine ilişkin bilgi verdi. Gül, İstanbul zirvesi sonundaki çağrıda, savaş riskini en aza indirmeye çalıştıklarını belirterek, zirve deklarasyonunun BM ile aktif işbirliği çerçevesinde yapıldığını kaydetti. Gül, deklarasyonun, zirveye katılan 6 ülkenin Irak'ın toprak bütünlüğü ve ulusal birliğine olan desteğini ortaya koyduğunu belirtirken, "Maalesef Irak yönetimi bu fırsattan yeterince yararlanmayı seçmedi" dedi.

ABD'nin Irak savaşında yakalanacak veya öldürülecek Irak yetkilileri arasında bulunan İzzet İbrahim El Duri, Katar'da Amerikan askerlerinin "burnunun dibinde"ydi. ABD ordusu tarafından ana üs olarak kullanılan Katar'da binlerce Amerikan askeri bulunuyor.

'Sürgün'e dolaylı evet

Başbakan Abdullah Gül, Irak sorununun çözümü için Birleşik Arap Emirlikleri'nin, ''Irak lideri Saddam Hüseyin'in sürgüne gitmesi'' önerisini Türkiye'nin nasıl karşıladığı sorusu üzerine, ''Türkiye'nin başından beri, savaşı Irak liderliğinin önleyebileceğini söyleyegeldiğini'' belirtti. ''Bu cevaptan ne anlamalıyız'' sorusunu da Gül, "her türlü politik çözümü destekledikleri" şeklinde cevapladı.