2001 yılında UND Başkanlığı'na seçildikten sonra derneğe yeni bir vizyon kazandıran Ömer Çetin Nuhoğlu ile Türk kara taşımacılığının bölgedeki rolü ve gücünü konuştuk.

Sayın Nuhoğlu, nakliyeciler olarak ülke ekonomisini nasıl görüyorsunuz?

Türkiye ve Türk insanı hak etmediğini yaşıyor. Bunun tek nedeni, yıllarca plansız bir ekonomiyle, ülkenin güçlü yanlarının, zaafiyetlerinin, iyileştirilmesi gereken alanların tespit edilememesi. Hep kısa vadeli hesaplar, hep kısır döngüler ve hepsinden ötesi de misyonsuzluk söz konusu. Türkiye bir kavşak noktası, coğrafyamız bize böyle bir avantaj vermiş. Bu avantajı iyi kullanmamız lazım. Suudi Arabistan'ın nasıl petrolü önemliyse, tüm planlarını onun üzerine yapıyorsa, biz de tüm stratejilerimizi ticaret yolları üzerine yapmalıyız. Gümrük Müsteşarlığıyla, Dış Ticaret Müsteşarlığıyla arama konferansları yaptık. Türkiye'nin lojistik üssü olabileceği karşılıklı bütün kurullar tarafından da tescil edildi. Bundan sonra eylem planlarını hazırlamamız gerekiyor.

'Yıllık 45 milyar dolar bizden'

Bu eylem planlarını kim hazırlayacak?

Tabii ki sektör hazırlayacak. En son Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü, Odalar ve Borsalar Birliğiyle beraber bir arama konferansı daha yaptık. Bu anlamda hedefler belirledik, bir takım hesaplar yaptık. Bu hesapların sonucunda Türkiye'nin 2012 yılında yaklaşık Türkiye içinde 30 milyar dolar, Türkiye dışında sağlayacağı hizmetlerden de 15 milyar dolar yıllık getiri elde edebileceğini gördük. 45 milyar dolar bu ülke için itici bir güç olur. Bundan sonra dernek olarak bir sivil toplum kuruluşu olarak bunun altyapısını hazırlamamız gerekiyor.

Sektörün artıları, eksileri neler?

Zayıf yönlerimizin başında eğitim eksikliği var. Bilişimi, IT teknolojiyi kullanma konusunda eksiklikler var. İşbirlikleri eksik. IT teknolojileri konusunda, üyelerimizin eksikliklerini tanımlayıp onların eksikliklerini giderecek programlar hazırladık. Güçlü yanlarımız ise mücadelecilik, araç parkımızın fazla olması ve 55 ülkeyle yaptığımız ikili karayolları taşıma anlaşmalarımız. Bu eylem planlarını 2002 yılında çıkardık. Daha yolun başındayız. 2012 yılına kadar 10 yıllık bir süreç var. Bu konuda çok net bir çalışma yapıp Başbakan'a, ilgili bakanımıza ve TOBB'a sunduk.

Gelecek lojistiğin olacak

Kara taşımıcığının geldiği nokta nedir?

Kara taşımacılığının önemi tüm dünyada artıyor. Çünkü insanlar, istedikleri malı artık çeşit olarak daha fazla, miktar olarak daha az almak istiyor. Bunu sağlayacak olan da böyle komple taşımacılık değildir. Ufak parçalar halinde servis yapmanız lazım. Bütün dünya bu yönteme gidiyor. Sadece kara taşımacılığı yapan firmaların kârlılığı 1998'de yüzde 20 civarındayken, bugün yüzde 1'lere, yarımlara, hatta sıfırlara düştü. 1998 yılında lojistikte sıfır yada yüzde 1 olan kârlılık, bugün yüzde 95'lere çıktı.

Türkiye'nin bölgede lojistik üssü olma ihtimali var mı?

Teknik ve eğitim altyapımızı bu yönde tamamlarsak, lojistik üssü oluruz. Bölgemize baktığımızda 300 km çapında bir alanda veya 2 saatlik uçuş mesafesine baktığımızda 300-400 milyar dolarlık bir pastayı konuşuyoruz.

Uluslararası alanda rakiplerimiz kimler?

Çok önemli rakiplerimiz var. 1995-1997 yıları arasında uluslararası nakliye sektörü çok büyüdü. Bunun temelinde de eski Doğu Bloku ülkelerinin yeniden yapılanmaları yatıyor. O süreç içinde kara taşımacılığına yeterince önem vermediler ama bu işi biliyorlardı. 1990 öncesinde bu işi iyi yapıyorlardı. Bugün yeniden yapılanmaya, büyümeye geçtiler. Sermaye akımı daha fazla, oradaki nakliyeciler finans açısından çok daha güçlüler. Biz bugün bu gücümüzü pekiştemezsek, çok yakında onlarla baş edemez hale geliriz.

Uluslararası karayolu ulaştırma koridorları

Dünya Uluslararası Kara Taşıma Dernekleri Birliği'nin (IRU) bildirdiğine göre, dünyada doğu-batı ekseninde uluslararası kara taşımacılık pazarının yıllık büyüklüğü 350-400 milyar dolar civarında. Günümüzde Türkiye'yi çok yakından ilgilendiren iki ulaştırma koridoru bulunmakta. Tarihi İpek Yolu'nun çağdaş versiyonu olan TRACECA Koridoru, AB'nin desteğiyle oluşturulmuş bir güzergah. TRACECA'ya 2002 yılında giren Türkiye, yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımdan mahrum kaldı. Ayrıca Rusya, İran ve Hindistan, TRACECA'ya alternatif olarak Kuzey-Güney Koridorunu oluşturdu. Rusya Ulaştırma Bakanlığının bir yılı aşkın yoğun çabalarıyla 2002 yılında somut ilerlemeler gösteren bu koridor, esas olarak Türkiye'yi de by-pass edecek mahiyette.

UND'de yeni dönem

Uluslararası Karayolu Nakliye Sektörü 2,5 milyar USD yatırımı olan ve 250.000 kişiye istihdam sağlayan bir sektör. 900 üye sayısısı ile UND sektörün % 95'ini temsil ediyor. UND'nin temsil ettiği uluslararası karayolu nakliye sektörü, toplam Türkiye ihracatının değer bazında yaklaşık % 32'sini taşıyor ve bu faaliyetleri ile her yıl 1,5 milyar dolar katma değer sağlıyor. 2001 yılında yapılan dernek seçimlerinde, Mükemmellik Modeline dayalı katılım esaslı yönetim modelini sunarak, sektördeki değişim beklentisine cevap veren Ömer Çetin Nuhoğlu 21 yıllık yönetimden sonra başkanlık görevini üstlendi. UND, Gümrük EDI projesi, Araç Takip Projesi, "ULAŞ-NET" projesi, sigorta ve eğitim alanlarında öncülük ediyor.

Gücümüz coğrafyamız

UND Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Nuhoğlu, ticaret yollarının kesiştiği noktada bulunan Türkiye'nin tüm tarih boyunca bütün taşımalarda en önemli ülke olduğunu belirterek, "Demek ki coğrafya bize böyle bir avantaj vermiş. Nasıl ki, Suudi Arabistan'ın gücü petrolse, Rusya'nın gücü doğalgaz ise bizim gücümüz de coğrafyamız" dedi.

Biraz destekle 15 milyar dolar kazandırırız

Türk kara taşımacılığının, bugüne kadar hiçbir destek görmeden Avrupa'nın en büyük filosu konumuna geldiğini vurgulayan Nuhoğlu, bu sektöre biraz daha önem verilmesi halinde, Türkiye'nin ihracatına yıllık 15 milyar dolar katkı sağlayabileceklerini söyledi.