AYŞE OLGUN İSTANBUL
Bilim Eğitim Estetik Kültür Sanat Araştırmaları Vakfı (BEKSAV) tarafından düzenlenen "Türkiye'de Edebiyatın Bugünü" konulu sempozyum, bir grup edebiyatçı tarafından ele alındı. İki gün devam eden ve beklenen ilgiyi görmeyen sempozyumun açılışını yazar Vedat Türkali yaptı. Edebiyat ve sanatın hem ülkemizde hem de dünyada bir çarkın içinde yer aldığını anlatan Türkali, bunun dışına çıkmayı başaran yazarın 'gerçeküstü bir kişilik' olduğunu söyledi.

Popüler solcu yazarlar eleştirildi

Katılımcılar ve diğer konuşmacılar tarafından konu zaman zaman "Türkiye'de Edebiyatın Bugünü"nden çıkıp, 'çok satan ve çok para kazanan' popüler yazarlara getirildi. Yapılan konuşmalarda, banka ve büyük sermaye gruplarının desteğinde kurulan yayınevlerinde kitaplarını basan ve bu sermaye gruplarının çıkardığı gazetelerin kültür-sanat sayfalarında, kitap eklerinde ve edebiyat dergilerinde boy gösteren 'zengin ve popüler' solculara tepki gösterildi.

Bu yayın gruplarından biriyle anlaşan ünlü romancı Yaşar Kemal'in tercihi 'zorunluluk', Batı klasiklerini daha lise çağlarındayken kendi dillerinde okuyup, takip eden Nazım Hikmet 'şans' olarak yad edilirken, bugün Yaşar Kemal'le aynı kuruluşta kitapları çıkan Enis Batur, solcu arkadaşları hapiste olduğu yıllarda Paris'te Fransızca öğrendiği için eleştirildi.

Yine eserleri çok basılıp satılan diğer solcu yazarlar arasında adları zikredilen Orhan Pamuk, Perihan Mağden, Murathan Mungan, Hilmi Yavuz ve Ahmet Altan ise 'tâbi oldukları büyük sermaye' grupları yüzünden topa tutuldular.

Pekçok solcu yazarın eserlerini basan Gendaş ve Everest Yayınları'nı ise sempozyumun sunuculuğunu yapan edebiyatçı Hacı Orman, 'yarı mafya' kuruluşlar olarak niteledi.

Hasan Öztoprak, toplantıyı terketti

Konuşma ve tartışmalarda söz dönüp dolaşıp edebiyat ve magazin konusuna geldi. "Magazinleşen edebiyatın" 'günah keçisi' ise geçtiğimiz günlerde bir yazarla yaşadığı ilişkiyi romanına yazdığını ifade eden "İmkansız Aşk''ın yazarı Hasan Öztoprak oldu. "Edebiyatta Magazinleşmenin Sorumlusu Kim?" konusunda şiirsel bir metin okuyan Hasan Öztoprak, açıklamasının ardından katılımcıların yoğun tepki ve eleştirisiyle karşılaştı.

Eleştirinin seviyesi bir süre sonra sataşmaya dönüştü ve toplantının organizasyonu üstelenen Hacı Orman, Öztoprak'a romanın 'edebi bir değer taşımadığı'nı ve 'sığ bir roman' olduğunu söyledi. Bu duruma tepki gösteren bazı katılımcılarla birlikte Öztoprak, uğradığı bu hakaretler üzerine toplantıyı terketti.

"Yazar eserin önüne geçti"

Edebiyat ve magazin konusunu ele alan yazar Feyza Hepçilingirler, günümüzde yazarın eserinin önüne geçtiğine, bir kitap adı anıldığında akıllara kitabın kapağı değil, çarpıcı pozlar veren yazarın görüntüsünün geldiğine dikkat çekti. Aralarında Sunay Akın, Murathan Mungan, 'yakışıklı ve zeki'

Orhan Pamuk, 'kedi kız' Aslı Erdoğan ve 'buğulu bakışlı' Elif Şafak gibi isimlerin çok satmalarının altında yatan şeyin eserleri değil görüntü ve imajları olduğunu dile getiren Hepçilingirler, "Böyle yapanların kitabı satılınca diğer aklı başında yazarlar da onlara özeniyor" dedi.

'Başıma bunlar gelmeyebilirdi'

Yazdığı romandan dolayı büyük eleştiri alan yazar ve şair Hasan Öztoprak, asıl sorunun yazar ile okuyucuyu buluşturacak olan edebiyat kurumunun olmamasından kaynaklandığını belirtti. Edebiyatta çok sayıda küçük iktidarların güçlerinin oluştuğunu ifade eden Öztoprak şunları söyledi: "Otorite olmayınca belli isimler ve yayınevleri etrafında toplanılıyor. Bugün YKY, Doğan Kitap, Radikal ve Milliyet gazetelerinin kültür-sanat sayfaları, kitap ekleri, Adam Yayınları ve Kaktüs çevresi edebiyatta iktidar oluşturmuşlar ve kendi aralarında da korkunç bir iktidar mücadelesi veriyorlar. Eğer kitabım bu iktidar güçlerinin sahip olduğu yayınevlerinden birinden çıksaydı bugün başıma gelenleri o zaman yaşamazdım".