Hükümetin, "Türkiye enflasyonu yeniyor" kampanyaları ile uygulamaya koyduğu iflas eden istikrar programı, Türkiye'yi büyük bir borç içine soktu. 14 ayda iflas eden IMF destekli istikrar programın sonunda, devletin iç ve dış borcu artarken, reel sektör ve vatandaşların da bankalara olan borçları arttı.

Dalgalı kur sistemine geçilmesiyle birlikte gündeme gelen borç sarmalanın başta devlet olmak üzere, toplumun tüm kesimlerini kuşattığı belirlendi. Enflasyonu düşürmek ve iç borç stokunu azaltmak için 2000 yılı başında uygulamaya konulan üç yıllık istikrar programının sonunda, devletin iç ve dış borç stokunun rekor düzeyde arttığı, reel sektörün borç batağına saplandığı ve vatandaşların da hayatlarını tüketici kredilerle sürdürür hale geldiği saptandı.

Devletin resmi verilerine göre, Türkiye'nin dış borcu, 2000 yılı sonu itibariyle 114.3 milyar dolara ulaştı. Bugünkü dolar kurları dikate alınırsa, kişi başına ortalama olarak 2.2 milyar liralık dış borcumuz bulunuyor. Hazine Müsteşarlığı'nın Şubat ayı itibariyle, 45.4 katrilyon liralık iç borcu var. sadece Nisan ayında yapılacak olan iç borç servisi 1.3 katrilyon lirayı buluyor. Bankalar başta olmak üzere özel sektörün, yurtdışındaki finans kurumlarına 2000 yılı sonu itibariyle 24.9 katrilyon liralık borcu bulunuyor.

Reel sektör olarak nitelendirilen, sanayici kesiminin 2000 yılı sonu itibariyle bankalara, 25.1 katrilyon liralık kredi borcu var. Aynı tarih itibariyle bankaların tasfiye olunacak alacakları ise 2.5 katrilyon lira seviyesinde.

Memur ve işçiler başta olmak üzere vatandaşlar, hayatlarını bankaların tüketici kredileri ile sürdürmeye başladı. Şubat 2001 tarihi itibariyle, bankaların verdiği tüketici kredileri 4.3 katrilyon lira seviyesinde bulunuyor.

ETSO'dan borç atasözleri

Erzurum Ticaret Odası gazetesinin bu ayki sayısında, borçla ilgili atasözlerine yer verildi. Yaşanan krizin nedeniyle gazetenin bir bölümünde şu atasözlerine yer verildi:

"Borç yiyen kesesinden yer",
"Borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmek",
"Borcun yoksa kefil ol, işin yoksa şahit ol",
"Borç iyi güne kalmaz",
"Borçlunun dili kısa gerek",
"Borçlunun duacısı alacaklıdır",
"Borçlu ölmez, benzi sararır",
"Borç ödemekle yol yürümekle tükenir",
"Borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir",
"Borçtan korkan kapısını büyük açmaz",
"Borç uzayınca kalır, dert uzayınca alır",
"Borç yiğidin kamçısıdır",
"Borca içen iki kez şarhoş olur".