Uzan Grubu'nun, bir süre önce el konulan ÇEAŞ üzerinden kendi şirketlerine 170 milyon dolar aktardığı ortaya çıktı. Uzanlar'ın özelleştirme yoluyla aldıkları çimento fabrikalarını, devletin kendilerine sattıkları fiyatların neredeyse iki katına bir fiyatla kendi şirketleri olan ÇEAŞ'a sattıkları tesbit edildi. Bu arada faiz oranlarının yüzde 18 olduğu sırada Uzanlar'ın, kendi bankaları olan İmar Bankası'ndan ÇEAŞ'a yüzde 45 faizle kredi açtıkları belirlendi.

Uzanlar'ın, kendi gruplarına ait şirketlerin hisselerini ÇEAŞ'a yüksek fiyatla aldırıp, tekrar düşük fiyata kendi grubuna ait şirketlere satmak suretiyle para transferini gerçekleştirdikleri tesbit edildi.

Kredi ihtiyacı olmayan ÇEAŞ'a İmar Bankası'ndan piyasanın iki katından yüksek faiz oranlarıyla kredi kullandırılarak zarara uğratıldığı belirlendi.

Ucuza alıp, kendi şirketine pahalıya sattı

1993 yılında Özelleştirme İdaresi'nin açtığı ihalede 5 çimento fabrikasını 220 milyon 820 bin ABD Doları'na alan Uzanlar, bu fabrikaları kendi şirketleri olan ÇEAŞ'a satarken, devlet kadar cömert davranmadılar. Örneğin, Ladik Çimento'nun yüzde 45.42'lik hissesi Rumeli Çimento tarafından 26.2 milyon dolara satın alınırken, aynı hisseler daha sonra ÇEAŞ'a 9.2 milyon dolar kârla 35.4 milyon dolara satıldı. İki yıl boyunca Ladik Çimento'nun hissesini elinde bulunduran ÇEAŞ ise, bu hisseleri ÖİB'nin belirlediği değerden 9 milyon dolar eksik bedelle Uzan Grubu'nun diğer şirketine sattı.

Sonuç olarak ÇEAŞ, Ladik Çimento'yu pahalıya alıp, ucuza satmayı başardı. Kurum böylece toplam 18.2 milyon dolar zarara uğratıldı.

Şanlıurfa Çimento'da da aynı yöntem uygulandı

Ladik Çimento'da yaşananların bir benzerinin Şanlıurfa Çimento'da da tekrarlandığı tesbit edildi. Şanlıurfa Çimento'nun yüzde 44.08'u Rumeli Çimento tarafından 25.3 milyon dolara alınırken 4 ay sonra aynı hisse Çukurova Elektrik tarafından 9 milyon dolar fazla ödemek üzere 34.3 milyon dolara alınıyor. Bir süre sonra bu hisseler 12 milyon dolara Uzanlar'ın diğer şirketi Yapı ve Ticaret'e satılıyor. Bu iştirakten ÇEAŞ'in toplam zararı 22.3 milyon dolar.

Uzan Grubu'nun ÇEAŞ'i zarar ettirme yöntemi ÖİB'den satın alınan bütün çimento şirketlerinde uygulanıyor. Daha sonra Gaziantep Çimento'nun hisselerini alan ÇEAŞ, 8.858.116 milyon dolar ve 3.280.655 milyon dolar Uzan Grubu şirketlerine para aktarımında bulunuyor. Bartın Çimento'da bu rakam 5.986.092 milyon dolar, Trabzon Çimento şirketinde ise ÇEAŞ'ın zararı 8.479.763 dolar olarak gerçekleşiyor.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun raporu, ÇEAŞ'ın zarar ettirilmesinin hisse satım-alım işlemiyle sınırlı kalmadığını ortaya koydu. Türkiye'nin ençok kazanan şirketlerinden olan ÇEAŞ'ın Uzanlar'ın eline geçtikten sonra her alışverişinde zarar etmek için büyük bir çaba sarfettiği ortaya çıktı.

'Kötü niyetlisiniz' cevabı

Uzan Grubu'nun çimento fabrikalarını pahalıya alıp ucuza satmakla ve Uzanlar'ın bankasından yüksek faizle kredi almak suretiyle zarara uğrayan ÇEAŞ'ın Uzan Grubu'nun diğer şirketlerinden hisse almasının sözleşmelere aykırı olduğu tesbit edildi.

SPK uzmanları ÇEAŞ'a bir yazı yazarak 15 gün içinde iştiraklerin iade edilmesini istedi. Ancak şirketin cevabı yazısında, "Kurulun yaptığı tesbitlerin gerçeği yansıtmadığı, kurul başkanının şirketlerine ve gruba zarar vermekten başka bir şey düşünmediği..." görüşleri ileri sürüldü. SPK uzmanları, şirketin cevabının gerçeği yansıtmadığını ve iştirakler yoluyla ÇEAŞ'ın 97 milyon dolar zarara uğratıldığı belirtiyorlar.

170 milyon dolar aktarıldı

SPK uzmanlarına göre; iştirak hisselerinin satışı ve sermaye artırımlarına katılmaması işlemleri ile bu işlemler sonucunda uğranan faiz kaybı ile birlikte, Çukurova Elektrik'ten Uzan Grubu'na ait şirketlere yapılan kâr aktarımı 170.107.276 dolar ve bu tutarın Çukurova Elektrik'ten iadesinin sağlanması gerekiyor.