Engelli değil füze rampası

04:00, 02/11/2026, Pazartesi

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Rampanın en az 90 santimetre genişliğinde ve yüksekliğe bağlı olarak yüzde 5 ila 8 eğim aralığında olması gerek. Ancak apartman girişlerine sırf mevzuatı yerine getirip iskân alabilmek için göstermelik olarak yapılan rampalar, erişilebilirlik şartlarını karşılamadığı gibi mühendislik, mimarlık ve en önemlisi vicdan ilkelerini hiçe sayıyor.

Yeni binalarda kanunen zorunlu olan engelli rampaları, çoğu zaman iskân için göstermelik yapılıyor. 90 santimetre genişliğinde ve yüzde 5 ila 8 eğimli olması gereken rampalar, bazı binalarda 70-80 derece diklikte. Tekerlekli sandalye ile inip çıkmanın imkânsız olduğu rampaların denetimden nasıl geçtiği merak ediliyor.

Yeni konut projelerinde, engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmak için zorunlu tutulan engelli rampaları ne yazık ki kâğıt üzerinde kalıyor. Yeni yapılan binalarda erişilebilirliğin sağlanması için engelli rampası bulunması kanunen zorunlu. Bunun standartları da belirlenmiş. Rampanın en az 90 santimetre genişliğinde ve yüksekliğe bağlı olarak yüzde 5 ila 8 eğim aralığında olması gerek. Ancak apartman girişlerine sırf mevzuatı yerine getirip iskân alabilmek için göstermelik olarak yapılan rampalar, erişilebilirlik şartlarını karşılamadığı gibi mühendislik, mimarlık ve en önemlisi vicdan ilkelerini hiçe sayıyor. Standardı karşılamayan engelli rampalarının çoğu 45 derece eğimin üzerinde. 70-80 derece eğimli olanlar bile var. Tekerlekli sandalye kullanan bir engellinin çıkıp inmesinin imkânsız olduğu diklikte, yine tekerlekli sandalyenin sığamayacağı kadar dar ve kaygan zeminli yapılan bu rampalar, engelliler için yeni engellere dönüşüyor. Erişilebilirlik düzenlemelerinin kâğıt üzerinde kalmaması, engellilerin günlük yaşamda bağımsız hareket edebilmesini sağlayacak şekilde uygulanması gerektiği belirtiliyor.

YA RAMPA YA ASANSÖR ZORUNLU

İnşaat mühendisi Mustafa Bozyiğit, yeni yapılan binalarda erişilebilirliğin sağlanması için engelli girişinin bulunmasının zorunlu olduğunu anlattı. Bina cephesinin uygun olması hâlinde giriş merdivenine bitişik rampa yapılabileceğini belirten Bozyiğit, rampanın da yönetmeliğe göre en az 90 santimetre genişliğinde ve yüzde 5 ila 8 eğim aralığında olması gerektiğini kaydetti. Bozyiğit, rampanın fiziken yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda ise engelli asansörü veya platformuyla erişimin sağlanması gerektiğine dikkat çekti. İnşaat mühendisi Muaz Bülbül de İstanbul’daki ilçe belediyelerinin erişilebilirlik düzenlemelerine ilişkin uygulamaların farklılık gösterebildiği ifade etti. Bülbül, “Bazı belediyeler rampa yerine engelli asansörü için alan ayrılmasını istiyor. Söz konusu alanın dar kenarının en az 90 santimetre, toplam büyüklüğünün ise 1,3 metrekare olması şartı aranıyor. Bu sayede, ileride binada tekerlekli sandalye kullanan engelli birisi yaşarsa önceden ayrılan alana asansör kurulabiliyor.”

Denetimden nasıl geçiyor?

Yüz binlerce bedensel engelli bireyin hayatını kolaylaştırmak için çalışmalar yürüten derneklerin temsilcileri, iskân aşamasında erişilebilirlik koşullarının nasıl kontrol edildiğini sorguluyor. Binaların ruhsat ve denetim süreçlerinde yaşanan eksikliklerin erişilebilirlik sorunlarını beraberinde getirdiğini kaydeden Engelsiz Erişim Derneği Başkanı Gökhan Güngör, “Kurallar kâğıt üzerinde var, ancak uygulama ve denetim noktasında eksiklikler yaşanıyor” dedi.

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerin etkin biçimde uygulanması gerektiğini vurgulayan Güngör, erişilebilir olmayan alanların engelli bireylerin hayatını olumsuz etkilediğini ve başkalarına bağımlı hâle getirdiğini vurguladı: “Engelli bireyler de herkes gibi günlük işlerini yapmak istiyor. Ancak önce binadan nasıl çıkacaklarını düşünmek zorunda kalıyor. Bakkala gitmek bile engelli bireyler için ciddi bir soruna dönüşebiliyor. Denetimlerin etkin yürütülmesi, erişilebilirlik kurallarının uygulamada karşılık bulması gerek.”