Osmanlı döneminde İstanbul, ebru, hat, tezhip ve minyatür sanatçılarının mesken tuttuğu bir kentti. Günümüzden yüz yıl önce Beyazıd'da ebrucu dükkanları vardı. Yeryüzünün en iyi hattatlarının, tezhip sanatçılarının ve usta minyatürcülerin yaptığı nadide eserler, eski İstanbul evlerini renklendiriyordu.

Günümüzde geleneksel Türk süsleme sanatları yok oldu, yok olacak derken bu sanatlara gönül veren bazı sanatçılar, atölyelerini halka açarak geleneksel sanatlarımızın yeniden diriltilmesi için çaba sarfettiler.

Özellikle İstanbul'un çeşitli semtlerinde açılan hat ve ebru kursları, bu sanatları merak etmenin ötesinde öğrenmek isteyenlerin uğrak yeri oldu. İstanbul, geçen yüzyıllarda olduğu gibi yeniden geleneksel sanatlarımızın yaşatıldığı ve zirveye ulaştığı bir kent olur mu bilinmez ama her geçen gün bir yenisi eklenen atölyeler ve geleneksel sanatların sayıları hızla artan meraklıları, bize ata sanatlarının öyle kolay kolay silinmeyeceğini gösteriyor.

30 yıla çok şey sığdırdılar

1971 yılında Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver, Azade Akar, Gülbün Ünver ve Tülay Tozanlı'nın önderliğinde otuz öğrencisi ile faaliyetlerine başlayan Kubbealtı Nakışhânesi, geleneksel sanatlarımızı yaşatmayı amaçlayan en köklü nakışhâneler arasında bulunuyor.

Otuz yıla birçok sergi, konferans, araştırma gezileri ve sohbetleri sığdıran nakışhâne, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne bağlı olan Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü'nün kurulmasına öncülük etti. Uygulamalı derslerle geleneksel sanatlarımızı yaşatmayı amaçlayan nakışhânenin, bu sanatlar hakkında gelecek nesillere teorik bilgiler ulaşması için yayınladığı çeşitli eserler mevcut. Nakışhânenin yayımladığı Hat San'atımız, Meşhur Hattatlar, Türk Hat San'atı Üstadları Serisi, Türk Tezyinat San'atlarında Motifler adlı eserler, geleneksel sanatlarımız hakkında başvurulabilecek ciddi çalışmalar arasında bulunuyor. Doç. Dr. Gülnur Duran ve Arzu Ercanoğlu idaresinde 20'yi aşkın öğrencisi bulunan nakışhânede, Prof. Dr. Muhidin Serin'in hocalığında hat kursları veriliyor. Haftada bir gün gerçekleşen kurslar hakkında 0212-516 23 56 ve 518 92 09 no'lu telofon numaralarından bilgi edinilebilir.

'Gül Baba'dan ders almak ister misiniz?

Paşabahçe Cam'ın ilk ustalarından olan babası Necmettin Eneş Bey'le birlikte bir süre cam formlar, hediyelik cam eşyalar ve ebruli mermer cam tasarımları yapan ebru sanatçısı Yılmaz Eneş'in geçtiğimiz sene açtığı Menekşe Nakışhânesi, sıradan bir sanatevinden ziyade ebru sanatının yeniden hayat bulduğu üretken bir mekan durumunda. 1999 yılında 10. Devlet Süsleme Sanatları Ebru Yarışması'nda kırmızı gül ebrusu ile başarı ödülü kazanan Yılmaz Eneş, Sultanahmet Küçükayasofya M. Cami Sokak'taki atölyesinde yaklaşık bir buçuk yıldır Pazar günleri öğle sonraları ebru dersleri veriyor. Menekşe Ebru Evi'nin üst katında ebru dersleri vermeye başlayan Eneş, ebru sanatına âşık olan geniş kitlelere ulaşmaya kararlı olduğunu belirtiyor. Ebru sanatına aşina olan çevreler tarafından 'Gül Baba' lakabıyla anılan sanatçı, lale, menekşe, yıldız çiçeği, sümbül gibi çiçekler yapmasına rağmen, yaptığı gül motifleriyle ünlendi.
Menekşe Nakışhânesi tel: 0212-516 87 76.

İstanbul nakışhaneleri

İstanbul'da ebru üzerine başka kurs veren yerlerden birisi de 11 Haziran 2000 tarihinde açılan Nik Sanat Galerisi. Ulusal ve uluslararası sergiler açmak ve diğer sanat galerileriyle sanatsal işbirliği yapmak amacıyla kurulan sanat galerisinde, kurslar hem uygulamalı hem de teorik olarak veriliyor. Ebru kurslarının yanısıra desen, lavi, guaj, suluboya, pastel, yağlıboya, kumaş boyama, ahşap boyama, metal rölyef, mozaik, vitray ve batik kursları veren galeride, dünya sanat tarihiyle ilgili dersler veriliyor. Nik Sanat Galerisi'nin kurslarına katılmak isteyenlerin malzemeleri kendilerinin karşılaması gerekiyor. İstanbul'da geleneksel sanatların hayat bulduğu bir diğer nakışhâne de Mahmure Öz ve Semih İrteş tarafından idare edilen Sema Nakışhânesi. Usta ebru sanatçılarından biri olan Fuat Başar'ın Sultanahmet Küçükayasofya Caddesi'nde bulunan atölyesinde hat ve ebru kursları devam ediyor. Cerrahpaşa'daki Hekimoğlu Ali Paşa Nakışhanesi'nde ise Ali Rıza Özcan, Hüseyin Kutlu ve Erol Dönmez geleneksel sanatlar üzerine kurs veriyor. Peyami Gürel'in önderliğinde hat ve ebru çalışmalarına devam eden İstanbul Sanat Evi'nde de her hafta Cumartesi günü 10.00-18.00 arası kurs veriliyor.
Nik Sanat Galerisi: 0212-272 80 38-347 38 15 / Peyami Gürel: 371 28 14 / Ali Rıza Özcan: 0212-245 23 61 / Sema Nakışhânesi : 0212-534 43 33 / Fuat Başar: 0212-517 91 23