BM Genel sekreteri Kofi Annan'ın planı Atina ve Ankara'da dikkatle incelenirken Washington'da bulunan Stratejik ve Uluslararası Etüdler Merkezi (CSIS) adlı düşünce kuruluşu, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine ilişkin gelişmenin, Kıbrıs konusunda uzlaşmaya bağlı olacağını ileri sürdü. Raporda, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin önünde, önemli dış politika konularının bulunduğu belirtilerek, ilk testin, Aralık ortasındaki Avrupa Birliği'nin Kopenhag zirvesiyle geleceği belirtildi. CSIS raporunda, Kopenhag zirvesinin, AK Parti'nin diplomasideki başarı derecesini göstermede ve AB'nin, seçim sonrası iyi niyetini sergilemede gösterge olacağı kaydedildi.

Raporda, Türkiye'nin AB üyeliğine yönelik bir gelişmenin, mutlaka Kıbrıs konusunda hareketliliğe bağlı olacağı savunuldu. Raporda, AK Parti'nin önündeki dış politika konularından Irak'ta ise çatışma istemediği, ancak BM kararı çıkarsa askeri operasyona destek vereceği görüşünün, daha önceki hükümetten farksız olduğu ifade edildi.

Taraflar plana temkinli

Annan'ın Kıbrıs'ta çözüm için sunduğu plana karşı Türk tarafı da Rum tarafı da oldukça dikkatli ve temkinli. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, planı dikkatlice inceleyip yapıcı bir şekilde ele alacaklarını kaydetti. Rum ve Yunan tarafının planla ilgili ilk tepkileri olumlu oldu. Rum lider Glafkos Klerides, plana yanıtlarını Cumartesi günü vereceklerini söylerken, Yunanistan Başbakanı Simitis'in plana ilk tepkisi olumlu oldu.

Annan, Kıbrıs'taki 28 yıllık bölünmeyi sona erdirmeyi amaçlayan planın, AB içinde ve 2 eşit devletin konfederasyonunu amaçlayan İsviçre modeli bir çözümü öngördüğünü söyledi. Annan'ın sunduğu belgede 2 kurucu devlet tarafından oluşturulacak ortak bir devletten söz ediliyor. Ayrıca Kıbrıs'ın tek bir uluslararası kimliği ve egemenliği olacağı, tek sesle konuşacağı vurgulanıyor. Annan, planın, "Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik ihatalı bir zemin" olmasını umduğunu belirterek, Güvenlik Konseyi'nin de plana yönelik geniş desteği bulunduğunu kaydetti. Annan, "Bu, cesaret, bilgelik ve basiret isteyen bir karar olacak ve ben 2 liderin de buna muktedir olduğuna inanıyorum" dedi.

AP: Annan planı tarihî bir fırsat

Avrupa Parlamentosu Başkanı Pat Cox, Kofi Annan'ın çözüm planını "tarihi fırsat" olarak değerlendirdi, Kıbrıs halkının çözüm çerçevesinde birleşme ve AB üyeliği şansını elde ettiğini ifade etti. Cox, Rauf Denktaş ve Glafkos Klerides'in siyasi ve manevi cesaret göstermeleri gerektiğini kaydetti.

Bölünmüş Kıbrıs AB'ye katılacak

AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi, gelecek ay yapılacak AB zirvesine kadar Kıbrıs'ta siyasi çözüme ulaşılamasa da "ikinci en iyi çözüm" olarak "bölünmüş Kıbrıs"ı üyeliğe alacaklarını söyledi. Prodi, AB'nin, Kıbrıs Rum Kesimi'nin üyeliğiyle ilgili kararının ertelenmesinin söz konusu olmadığını, ancak gelecek ayki Kopenhag zirvesinden önce adada siyasi çözüme ulaşılmasının Avrupa'yı "tamamen mutlu" edeceğini belirtti.

Ortak millî marş ve ortak vatan

1- Devlet, oluşturulacak hükümet niteliğindeki 6 üyeli bir başkanlık konseyi tarafından yönetilecek.

2- Konseyde, biri Türk diğeri Rum bir başkan ve başkan yardımcısı bulunacak. Başkan ve yardımcısı 10'ar aylık sürelerle dönüşümlü olarak görev yapacaklar. Konseydeki üye sayısı Türk ve Rum taraflarının nüfuslarıyla orantılı olacak ve kararlar konsensüsle alınacak. Konsensüs sağlanamazsa kararlar oy çokluğuyla alınacak.

3- Dışişleri ve AB işleri bakanlarından biri Türk'se diğeri Rum olacak.

Denktaş ve Klerides başkan

4- Başlangıçtaki 3 yıl sürecek geçiş döneminde iki lider Kıbrıs'ın eşbaşkanı sıfatını taşıyacaklar ve icra yetkisini doğrudan kullanacaklar. İlk yıl başkanlara kendi atayacakları bakanlar kurulları yardımcı olacak. Sonraki 2 yıl ise bakanlar kurulunu parlamento seçecek. Bu süre içinde liderler eşbaşkan sıfatını taşımaya devam edecekler.

5- Kurucu devletler eşit statüye sahip olacaklar.

6- Ortak devletin parlamentosu senato ve temsilciler meclisi olmak üzere 2 kamaralı olacak; her kamarada 48 üye bulunacak. Senatoda üye sayısı 2 kurucu devlet arasında eşit şekilde paylaşılacak, mecliste ise bu sayı tarafların nüfusuyla orantılı olacak.

7- Kararlar her 2 mecliste basit çoğunlukla alınacak.

8- Oluşturulacak 9 yargıçlı yüksek mahkeme ise 3 Kıbrıslı Türk, 3 Rum ve 3 de Kıbrıs dışından atanacak yargıçtan oluşacak. Sözkonusu devletin tek bayrak, tek milli marş ve tek yurttaşlığı olacak.

9- Kıbrıs bizim ortak vatanımızdır.

10- Geçmişin trajik olayları bir daha asla tekrarlanmamalıdır.

11- Taraflar yekdiğerinin kimliğini tanıyacaktır. Aramızdaki ilişki azınlık çoğunluk ilişkisi değildir.

12- Kıbrıs'taki taraflar olarak Türkiye ile Yunanistan arasındaki dengeye saygı göstereceğiz.

13- AB'ye katılacağımız ve Türkiye'nin de katılacağı güne dönük olarak ileri bakıyor ve Kıbrıslı Türk ve Rumlar olarak, hür irademizle Kuruluş Anlaşması'nı kabul ediyoruz.

14- Kıbrıslı Türkler ve Rumlar, diğer kurucu devlette, belirlenmiş köylerde yaşayabilecek ve kültürel haklardan yararlanabilecekler.

Kıbrıs Türkiye'yi destekleyecek

15- Kuruluş, Garanti ve İttifak anlaşmaları yürürlükte kalacaktır. Bu anlaşma yürürlüğe girdiğinde Kıbrıs (devleti), Türkiye, Yunanistan ve İngiltere ile, Kıbrıs'taki yeni durumla ilgili birer anlaşma imzalayacaktır.

16- Kıbrıs AB'ye katılım sözleşmesini imzalayacak ve onaylayacaktır.

17- Kıbrıs, Türkiye'nin AB'ye tam üye olmasını destekleyecektir.

18- Kıbrıs'ın, bütün olarak ya da kısmen başka bir devletle birleşmesi yasaktır.

19- Kurucu devletlerin sınırları anlaşmanın parçası olan haritadaki gibi olacaktır.

Ada silahsızlandırılacak

20- Adada paramiliter ya da yedek kuvvet bulundurulmayacak. Askeri malzeme ve silahlar yasaklanacak, fazlası geri çekilecek.

21- Türk ve Rum kurucu devletlerinde 4 rakamlı sayıyı geçmeyecek askeri kontenjan bulundurulabilecek. Üzerinde anlaşmaya varılacak miktarın dışında askeri malzeme geri çekilecek. Bu işlemler, BM barış gücü denetiminde yapılacak.

22- Kıbrıs'a silah satışı yasaklanacak. Yasağın uygulanması BM başkanlığında, garantör ülkeler, ortak ve kurucu devletlerin temsilcilerinden oluşacak bir komisyon tarafından denetlenecek.

Erdoğan'a brifing verilecek

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın planı, Dışişleri Bakanlığı'nda masaya yatırıldı. KKTC'nin Ankara Büyükelçisi Ahmet Zeki Bulunç'un da katıldığı toplantıda, çözüm planında Türk tarafına yakın ve uzak olan yaklaşımlar incelendi. Kaynaklar, KKTC'nin egemenliği konusunda herhangi bir sıkıntı bulunmadığını belirtirken, bunun sadece ön

değerlendirmeye göre yapılan bir tespit olduğuna işaret ettiler. Kaynaklar, planda yer alan geri dönüşüm, toprak ve mal-mülk konularında ise rahatsızlıkların bulunduğunu, bu konuların müzakere edilmesi gerektiğini ifade ettiler. Dışişleri yetkilileri plan hakkında AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı bilgilendirecekler.