Her yıl olduğu gibi bu yıl da Ramazan ayının gelmesiyle birlikte 'eski ramazanlar' yine anılmaya başladı. O günlere dair bir yandan sohbetler yapılırken diğer yanda da dergilerde, gazetelerde eski Ramazanlara has pek çok etkinlik ve hatıra yer alıyor. Özlem eski Ramazanlara mı , yoksa o günleri anan insanların çocukluklarına mıdır bilinmez ama, Necdet Sakaoğlu'nun "Toplumsal Tarih" dergisi için kaleme aldığı "Taşra'da ve İstanbul'da eski ramazanların tadı" başlıklı yazısı, unutulmayan eski Ramazan günlerinden birini sunuyor. Çocukluk günleri 2. Dünya savaşının sürdüğü yıllara rastlayan Necdet Sakaoğlu, savaşın gölgesinde ve yaz sıcağında geçen o eski Ramazan günlerini özetle şöyle anlatıyor:

Hayalete dönüşen insanlar

"2. Dünya Savaşı'yla gelen kıtlık yıllarında ve sonrasında Ramazan ayları yaz mevsimlerine rastlıyordu. Her ne kadar çocuk olsam da o yılların bütün Türkiye'ye egemen kıldığı yokluğa karşın, sofra zenginliklerinin ve doygunluğun o sıcak yaz Ramazanlarında yaşandığını bugün gibi anımsıyorum. Yine Ağustos kavuruculuğunda oruç tutanların adeta cansızlaştığını, gündüzlerin uzunluğunca devam eden açlık ve susuzluktan, ev, komşu, mahalle, çarşı insanlarının sanki birer hayalete dönüştüğünü hatırlıyorum.

Teravih koşuşturması

Yetişkinlerin bu hallerini, iftar bekleşiylerini, camilerdeki öğle -ikindi arasındaki vaazları, kuyularda, dere gözelerinde su soğutmaları, evlerin onun ocaklı mutfaklarındaki telaşlı yemek hazırlıklarını, iftar sofralarının kuruluşunu, dizi dizi kuşhane ve kapaklı sahanları, teravih koşuşturmalarını, iftarın ve sahurun yaklaştığını haber veren davul ve zurnadan ibaret kale yamacı konserlerini de sanki gün gün hatırlar gibiyim.

DAVETLER ONBEŞİNDEN SONRA BAŞLARDI...

Hali vakti yerinde olan ailelerin iftar davetleri Ramazanın on beşinden sonra başlardı. Hocalar, akrabalar, komşular, kente iş için gelmiş yabancılar -bunlar bayram namazı çıkışta birer ikişer evlere bayram yemeğine götürülürdü- takım takım iftara alınırlardı. Davetlerin son güne bırakılmasının nedeni ise kilerdeki malzemelerin Ramazanı çıkarmaya yetip yetmeyeceği idi. Evin yemek işlerinden sorumlu hatunu kiler durumuna göre kaç akşam kaç kişilik davet yapılabilineceğini kocasına, oğluna veya damadına söyler, yemek tertibine göre et gereksiniminin türünü ve miktarını bildirirdi.

ERMENİ KOMŞULAR BİZİMLE İFTAR EDERDİ

Anadolu hoşgörü, kaynaşma, dayanışma ve samimiyet ortamıydı. Ramazan içinde veya diğer zamanlarda Ermeni komşularımızdan bir hanımla annemin birlikte ziyarete gittiklerini, yatırların başında karşılıklı oturup sessizce birinin Kur'ân, diğerinin İncil okuyup dualar ettikten sonra eve dönüşlerini nasıl unuturum? Kimi Ramazanlarda Ermeni komşularımız bir gün öncesinden haber vermek koşuluyla iftara davet edilirdi. Bir gün önceden haber verilmesinin sebebi, bu komşularımızın ricası gereğiydi. Çünkü onlar Müslüman komşularına saygılarından, o gün oruç tutar bizimle iftar ederlerdi."

Bağcılar Belediyesi paneli düzenliyor. Melih Gökçek, Aytaç Durak ve Mehmet Özhaseki'nin katılacağı paneli Prof. Ömer Dinçer yönetecek. Saat 20.00'de başlayacak panel sonrası, Sami Aksu konseri var.

---

Allah nasıl misafir edilir?

Musa Aleyhisselâm'ın ümmeti: "Ya Musa! Rabbimiz'i yemeğe davet ediyoruz. Buyursun bir gün misafirimiz olsun. Nemiz varsa ikram etmeye hazırız" dediklerinde Musa Aleyhisselâm onları azarladı. "Nasıl olur! Allah (haşa) yemekten, içmekten ve mekândan münezzehtir" diyerek bir daha böyle bir şeyi akıllarından bile geçirmemelerini tenbihledi. Fakat Musa Kelîmullah Tur-i Sina'ya çıkıp, bazı münasaatta bulunmak istediğinde, Allah tarafından şöyle nida olundu: "Ya Musa, neden kullarımın davetini bana getirip söylemiyorsun?" Musa Aleyhisselâm: "Ya Rabbi, böyle dâveti sana gelip söylemekten haya ederim. Nasıl olur, Zat-ı Ülûhiyet'in onların söylediklerinden beridir" dedi. Allah (c.c.): "Söyle kullarıma, onların davetine cuma akşamı geleceğim" buyurdu.

Musa Aleyhisselâm gelip kavmini durumdan haberdar etti, hazırlığa başlandı, koyunlar, sığırlar kesildi. Mümkün olduğu kadar mükellef bir yemek sofrası hazırlandı. Çünkü misafir gelecek olan ne bir vali, ne bir padişah, ne bir başka yaratıktı. Kâinatın yaratıcısı misafir olarak gelecekti. Hazırlıklar tamamlandıktan sonra, akşam üstü uzak yollardan geldiği belli; yorgun-argın, üstü-başı birbirine karışmış bir ihtiyar gelip: "Ya Musa! Uzak yollardan geldim, açım, bana bir miktar yemek verin de karnımı doyurayım" dedi. Hz. Musa: "Acele etme, hele şu testiyi al da biraz su getir bakalım. Senin de bir katkın bulunsun. Biraz sonra Allah (c.c.) gelecek" dedi. Tabii adam daha fazla diretmeden çekip gitti. Yatsı vakti oldu, beklenen misafir hâlâ gelmedi. Sabah oluncaya kadar beklediler, hâlâ gelen giden yoktu. Neyse, ümidi kestiler. Hz. Musa taaccüp içinde idi.

İkinci gün Hz. Musa Tur'a gidip: "Ya Rabbi! Mahçub oldum. Ümmetim: 'Ya sen bizi kandırdın, ya Allah sözünde durmadı, diyorlar" dediğinde, şöyle hitap olundu: "Geldim ya Musa, geldim. Açım dedim, beni suya gönderdin; bir lokma ekmek bile vermedin. Beni ne sen, ne kavmin ağırladı..." Bunun üzerine Hazreti Musa Kelîmullah: "Ya Rabbi, bir ihtiyar geldi sadece, o da bir kuldu, Allah değildi. Bu nasıl olur?" dediğinde Cenabı Allah: "İşte ben o kulun ile beraberdim. Onu doyursa idiniz, beni doyurmuş olacaktınız. Çünkü ben ne semalara, ne yerlere sığarım, ben ancak aciz bir kulumun kalbine sığarım. Ben o kulumla beraber gelmiştim. Onu aç olarak geri göndermekle, beni geri göndermiş oldunuz" buyurdu. Demek ki, Allah için yapılan her şey, bizzat Allah'ın kendisine yapılmış gibi olmakta, Allah o kimseden razı olmaktadır.

---

İFTARA NE HAZIRLAYALIM?

Nohut Çorbası, Puf Böreği, Mercimekli Bulgur Pilavı, Tahinli Piyaz
Kış türlüsü
MALZEMELER: 2 adet kereviz, 3 adet pırasa, 3 adet şalgam, 5 adet havuç, 250 gram parça et, 1 çay bardağı sıvı yağ, 1 çorba kaşığı tereyağı, 3 adet soğan, tuz.
YAPILIŞI: Kereviz, havuç, şalgam ve soğanı doğrayın. Tencereye, sıvıyağ, tereyağ, doğranmış soğan ve kuşbaşı eti koyup kavurun. Ardından kereviz. pırasa, şalgam ve havucu katarak iyice karıştırın. Tuz ve su katıp tencerenin kapağını kapatın. Kısık ateşte pişirin.

---

Namazı dosdoğru kılınız, zekatı veriniz ve rükû' edenlerle birlikte siz de rükû' ediniz.
Bakara, 43

İnanarak ve sevap niyeti ile Ramazan'da oruç tutan kimsenin, geçmiş günahları affedilir.
Tirmizi