Aliya, 1992 yılında patlak veren Sırp savaşına hazırlıksız yakalanan Boşnakları sevk ve idare etmede insanüstü bir gayret göstermiş ve halkın en önemli umudu haline gelmişti.

Aliya İzzet Begoviç... 20. yüzyılın en önemli liderlerinden biri. Hem iyi bir mütefekkir, hem de iyi bir aksiyoner. İlginç hayat öyküsü, Sırp katliamında halkı için yaptığı fedakârlıklar ve mütevazı yaşamı ile tam anlamıyla örnek bir şahsiyet. "Boşnaklar kesinlikle kaybeder, bu savaş 15 günde sona erer" yorumlarının yapıldığı bir savaştan halkını başı dik ve alnı açık bir şekilde çıkarmayı bildi. Aliya, bugün adına şarkılar düzülen, şiirler yazılan önemli bir lider. Her ne kadar, sağlık sorunları yüzünden aktif politikayı bırakıp yaşamını mütevazı bir şekilde sürdürüyorsa da, önümüzdeki yıllarda Bosna Hersek'te çok önemli görevler üstleneceğe benziyor Aliya. Çünkü savaş sonrası Bosna Hersek'te dünyaya gelen her üç çocuktan birinin adı Aliya.

Yakınlarının ağzından Aliya

Bosna Hersek'in yeni nesillerinden ziyade, ismi tarih sayfalarının en namütenahi yerinde yer alacak bu fikir ve aksiyon adamının hayatı, "Aliya" adıyla belgeselleştirildi. Kanal 7 yapımı olan ve gelecek nesiller için bir arşiv niteliği taşıyan belgeselin yönetmenliğini, Mahmut Fazıl Coşkun, metin yazarlığını İsmail Kılıçarslan, görüntü yönetmenliğini de Atilla Güler üstlendi. Çekimlerinin tamamının Bosna'da gerçekleştirildiği belgeselde Aliya'ya çok yakın 15 isimle söyleşiler gerçekleştirildi. Bu isimler arasında Aliya'nın kız kardeşi Hayriye Skoplijak ve oğlu Bakir İzzetbegoviç gibi akrabaları da var. Ayrıca Bosna Hersek'in en önemli şairi, Aliya'nın yakın dostu Abdullah Sidran, çocukluk arkadaşları Ömer Behmen ve Eşref Çampara ve Balkanların en popüler müzisyeni Dino Merlin de görüşlerine başvurulan diğer isimler arasında.

Ne doğu, ne batı...

Plânlama ve yapım sürecinin 3 yıllık bir süreyi kapsadığı Aliya belgeselinin en önemli özelliklerinden biri de, savaş sırasında Sırplar tarafından rehin alınan Aliya İzzetbegoviç'in kaçırılma öyküsünün, olayın tüm taraflarıyla kapsamlı bir şekilde ele alınması. Aliya İzzetbegoviç için yapılmış ilk ve tek belgesel olan film, iki bölümden oluşuyor. Bölümlerin ilki, İzzetbegoviç'in ilk kitabı "İslam Deklârasyonu"nda deklere ettiği, "ne doğu ne batı, ne ütopya ne dram, ne Sırplar ne Hırvatlar" olarak özetlenen ve kendisinin isimlendirdiği anlayışla aynı adı taşıyan "Üçüncü Yol", ikincisi de "Aliya Sen Olmasaydın" ismini taşıyor. Önümüzdeki günlerde Kanal 7 ekranında izleyiciyle buluşacak belgeselin, yakın gelecekte pek çok dünya televizyonunda da gösterilmesi bekleniyor.