5. Abant Platformu'nun ikinci gününde küreselleşme/globalleşme tanımı üzerinde anlaşma sağlanamadı. Müzakerecilerin iki ana grup halinde bölünmeleri, küreselleşmenin tanımlanmasını güçleştiren bir faktör oldu. Ancak küreselleşmenin Batı dünyasında da tek bir tanımının olmayışının da gözönüne alınması gerektiği belirtildi.

Alevi aydınlardan yazar Reha Çamuroğlu, küreselleşmenin tanımlanamamasını, kavramın çok çekiştirilen diğer kavramlar gibi üzerinde çok düşünülmesi ve pekçok farklılıkların bulunmasına bağladığını ifade etti. "Osmanlı'da bir atasözü vardır. 'Zürafayı tanımlamak zordur, ama görünce hemen anlarsınız.' Küreselleşme böyle bir şey, görünce hemen anlıyoruz" diyen Çamuroğlu, "Ben küreselleşmenin sadece ekonomik bir süreç olduğunu düşünmüyorum." dedi.

Yazar Ali Bulaç da küreselleşmenin dünyada da yapılmış bir tek tanımı bulunmadığını belirterek, "Burada da tanım yapmak hem büyük bir iddia olur, hem bu platform da kendisini bu tanımla bağlamış olur. Küreselleşmenin tabiatından kaynaklanan bir zorluk bu" dedi. "Tanımı yapılmayan bir şeyin resmini yapmak mümkün. Bu resimde bir fenomen olarak, verileri, etkilerini, belirtilerini, olumlu-olumsuz yönleri ortaya konulursa maksat hasıl olur" diyen Bulaç, "Küreselleşmenin iki boyutu vardır. Orta bir yol tutturmak lazım. Küreselleşmenin çok masum olmadığını, ama aynı zamanda avantajlar paketi getirdiğini görmek gerekiyor. Bunu yapabilsek yeter" dedi.

Daha çok tartışacağız

Prof. Hayrettin Karaman da küreselleşme tanımı üzerinde bir ittifak bulunmadığını kaydederek, "Küreselleşmenin, teknolojinin gelişmesinden ötürü tabii bir anlamı var. Bu tabii olayın bazı grupların manipüle ederek kendi menfaatlerine kullanışları, yani menfaatlerini küreselleştirdikleri görülüyor. Bu iki husus birbirinden ayrılamadığı için bir karışıklık sözkonusu oluyor. Küreselleşme üzerine yazı yazanlar, bunun tabii, insanın hayrına olan kısmını, bir de tabii olmayan, insanın hayrına olmayan ki dünyanın nüfusunun 7/6'sının hayrına olmayan tarafının bulunduğunu söylüyorlar. En başta buna işaret edilirse, işimiz kolaylaşır, bunu yapmaya çalışıyoruz" şeklinde konuştu.

Prof. Kemal Karpat ise küreselleşmenin tanımını yapmaktan herkesin kaçındığını, Batı'da da aynı durumun olduğunu söyledi. Karpat, "Tanımın yapılmaması beni biraz korkutuyor. Çünkü burada küçük devletlerin, bel bağladıkları büyük devletlerin karşısında bazı şeylerden vazgeçmeleri sözkonusu oluyor, milli egemenlik meselesi gibi. Sonra ekonominin yukarıdan bir yerlerden düzenlenmesi ve o zaman bu küçük ülkelerin tamamıyla büyük sermaye emrinde çalışan bir memur haline gelmesi, yerli seçilmiş hükümetlerin adeta şube gibi hareket etmesi gibi olumsuz dirençler doğuracak meseleler çıkıyor" dedi. Prof. Ümit Meriç de tanımın yapılamayışının aydınların bir kusuru olduğunu belirtti.

Sonuç bildirgesi bugün

Müzakerelerin sona ermesi ve gerekli düzeltmelerin yapılmasının ardından sonuç bildirgesi bugün basın mensuplarına açıklanacak, platform toplantısı kapanacak.

Bulaç'tan 'global zekat' önerisi

Abant Platformu'nda en fazla tartışılan konu, küreselleşme ve ulus-devlet etkileşimiydi. 9. maddede küresel süreçte, ulus-devletin geleneksel işlevinde bazı değişikliklerin meydana gelmekte olduğu kabul edildi, ancak ulus-devletlerin bu süreçte asıl aktörler olarak varlıklarını yeni şartlar çerçevesinde sürdüreceklerinin belirtilmesine itirazlar geldi. Ali Bulaç, ulus-devletlerin küreselleşme sürecinde asıl aktörler olarak varlıklarını sürdürmelerinin zor olduğunu, devletlerin işlevlerinde köklü değişikliklerin meydana geleceğini ifade etti. Kopenhag Kriterleri'ni örnek gösteren Bulaç, maddenin "ulus-devletler yeni duruma göre vaziyet alacaklardır" şeklinde değiştirilmesini istedi. Bulaç açlık tehdidi altında yaşayan toplumlar için ilginç bir öneride bulunarak, "Yoksul ve aç toplumlar için, zengin devletlerden sağlanan bir zekat kurumu oluşturulması gerektiğini maddeye koyabiliriz" dedi.

ABDULLAH MURADOĞLU ABANT