Hollanda Batı Avrupa'da denizden kazanılmış bir özgürlük ve zenginlik ülkesi. Onbeş milyonluk nüfusuyla Türkiye'nin toplam üretimi kadar ihracat yapıyor. Hollandalılar Osmanlılar'dan ithal ettikleri laleyi ülkelerinin sembolü haline getirmeyi de bilmişler. Hollanda'nın yalnızca çiçek ihracatı Türkiye'nin toplam ihracatına eşit.

İnsanlar Irak, İran, Afganistan ve Türkiye gibi ülkelerini yoksullaştıran yönetimlerden canları pahasına yasadışı yollardan başta Hollanda olmak üzere Avrupa ülkelerine sığınmaya çalışıyor. Türk toplumunun da önemli bir bölümü, Türkiye'yi yönetemeyerek, bir krizden başka bir krize sürükleyen politikacılardan kurtulmanın yolunu yurt dışına gitmede görüyor.

Eskiden Avrupalılar'ın çoğunluğu Amerika'yı nasıl hayal etmişse, şimdi Asyalılar'ın önemli bir kesimi de Avrupa'yı öyle hayal ediyor. Avrupa bütün Asyalılar'ın gözünde huzur ve refah içinde yaşanabilecek özgürlükler dünyası. Bu yüzden Avrupa ülkeleri, yasadışı yollardan göçe engel olmak için ortak bir politika oluşturmaya çalışıyor.

Asya, Afrika ve Latin Amerikalılar'ın Avrupa ilgisi, büyük ölçüde sömürgeci Avrupa'dan geçmişin rövanşını alma arzusundan kaynaklandığını sanıyorum. Hollanda'ya çok kültürlü bir görünüm kazandıran Türkler'le birlikte Endonezyalı ve Surinamlılar tersine bir göçün az da olsa gerçekleştiğini gösteriyor. Rotterdam, Amsterdam ve Eindhovan'daki çift minareli kubbeli camiler yeni bir oluşum ve dönüşümün habercileri.

Marmara İlahiyat Fakültesi mezunu Eindhovan'da öğretmenlik yapan Alpaslan Kılıç ve Hollanda vatandaşı eczacı yardımcısı eşiyle yakınları Hollanda'da uç veren Anadolu'nun öncüleri. Artık onlar ilk kuşak gibi Hollanda'nın lale üretimini ayakta tutmaya değil, eğitim ve politikaya renk ve güç katmaya talipler. İkinci kuşak ekonomiden politikaya, eğitimden sağlığa her alanda kendini gösterme yolunda.

Hollanda'nın setler, kanallar ve bariyerlerle denizden kazanılmış bir ülke olduğunu görmek için Kuzey Denizi kıyılarına gitmek gerekir. Kılıç ailesi Hollandalı ünlü mimar Rem Koolhas'ın ofisinde çalışan kızım Selva'yla birlikte ülkenin sahil kesimlerini dolaştırdı. Hollanda'da yaygın olan bir deyim var. "Allah dünyayı yarattı, Hollanda'yı da Hollandalılar." Hollandalılar'ın Hollanda'yı nasıl inşa ettikleri sahilleri görülmeden anlaşılmaz.

Hollanda'ya genellikle Amsterdam ile Leiden arasındaki Schiphol havaalanından giriş yapılır. Bu havaalanı yüzyıllar önce İspanya'yla büyük deniz savaşlarının yapıldığı Haarlem gölüymüş. Denizlerin önüne set çekerek gölleri kurutan Hollandaların, nasıl bir mücadele gücüne sahip olduklarını, bu havaalanı açıkça gösteriyor. Hollandalılar küçük nüfuslarıyla göl ve bataklıkları çokkatlı işyerleriyle dolu şehirlere dönüştürmeyi başarmışlar.

Domburg'dan Vlissingen'e oradan vapurla Breskens'e geçenler, Hollandalılar'ın tarımsal üretimlerini artırmak ve sellerden korunmak için denize karşı nasıl bir savaş verdiklerini ipuçlarını yakalar. Hollandalı med ve cezir sıralarında metrelerce yükselen ve çekilen deniz sularının önüne set çekmeyi başaramazsa, suların altında kalacağını bildiği için çalışmayı bir ibadet haline getirmiş. Onlar sürekli denize karşı durmasını bilemedikleri zaman suların kendileriyle birlikte herşeylerini alıp götüreceği korkusunu yaşamış.

Almanya ve Japonya gibi geç sanayileşen Hollanda İkinci Dünya Savaşı'nda da limanlarıyla birlikte bütün endüstrisini yitirdi. Savaştan sonra ekonomik toparlanmada gösterdiği büyük başarı da Almanya'dan sonra geliyordu. Hollanda Alman ekonomisiyle bütünleştiği gibi, onun ekonomik başarısından da yararlanmış.

Ekonomik çöküntü yaşayan Türkiye'nin Hollanda'nın savaş sonrası tecrübelerinden alacağı çok ders var.

NAZİF GÜRDOĞAN

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu