15 Temmuz Darbe Girişimi Kuleli Askerî Lisesi Komutanlığı

Kuleli Askerî Lisesi Komutanlığı

sn.

Kuleli Askerî Lisesi Boğaziçi’nin Anadolu kıyılarında Çengelköy ile Vaniköy arasında klasik Osmanlı kışla üslubunda inşa edilmiş taş bir binadır. Okulun amacı Türk Silahlı Kuvvetlerine subay ve Kara Harp Okuluna kaynak teşkil edecek öğrenci yetiştirmektir.
Fatih Sultan Mehmet (1453–1481) İstanbul’u fethettiği zaman, Kuleli Askerî Lisesinin bulunduğu yer ve yamaçlar koruluktu. Bu alan İstanbul’un fethinden sonra yeniçeri ordusunca kışla olarak kullanılmıştır, II. Bayezıt (1481–1512) ve Yavuz Sultan Selim (1512–1520) zamanlarında ise, koruluğun vadi kısmında ve ekilmeye müsait olan yerlerinde, saray için çeşitli bostanlar, sebzeler ve çiçekler yetiştirilmeye başlanmış; hatta Yavuz Sultan Selim zamanında bostancılar ve bostancıbaşılar için bazı binalar yapılmıştır. Buralara “Bostancıbaşı Odaları” adı verilmiştir. Bostancıbaşının emrinde olan bu bahçede bulunan kulede görev yapanlar da bulunmaktadır. İşte bu kuleden dolayı bahçeye, “Kule Bahçesi” veya “Kuleli Bahçe” adı verilmiştir.
III. Ahmet (1703–1730) döneminde ise “Kuleli Bahçe” ve civarı, padişaha “has” olarak verilmiştir.
II. Mahmut (1808–1839) döneminde ordunun hareket kabiliyetini artıran süvari sınıfı için yeni kışlalar açılmaya karar verilince, 1828 yılında Kule Bahçesi’ne tek katlı, ahşap bir kışla yapılmıştır.
Kuleli Süvari Kışlasının tarihini konu alan bütün kaynaklar, kışlanın 1828 yılında, tek katlı ve ahşap olarak inşa edildiği görüşünde birleşmektedir. Thomas Allom’un (1804–1872) 1837 yılında çizdiği ve 1838 yılında Londra’da basılan meşhur gravürüne göre Kuleli Süvari Kışlasının denize bakan kısmı üç katlıdır. Yine 1854 yılında çizilmiş iki gravürde de kışlanın deniz tarafı üç katlı ve kulesiz olarak görülmektedir.


Süvari kışlası

Kuleli Kışlası, (1828–1837) tarihleri arasında süvariler için kışla olarak kullanılmıştır. (1831–1833) yılları arasında Hindistan'da ortaya çıkıp Osmanlı topraklarına sıçramış olan veba salgınının Avrupa’ya yayılmasını önlemek amacıyla, “Darü'l-Etibba" nın (Karantina Müdürlüğü) kurulması üzerine kışla, 1837 yılında, Süvari Asakir-i Hassa-i Şahane alaylarına “tahaffuzhane” (karantina binası) olarak verilmiştir. (1837–1842) yılları arasında tahaffuzhane olarak kullanılan kışlaya, 1842'de süvari alayı tekrar dönmüştür.
Ahşap olarak yapıldığı için, dayanıklı olmayan kışla, padişah Abdülmecit'in 11 Nisan 1842 tarihli fermanı ile boşaltılmış, 1790 kese akçe harcanarak tamir edilmiştir. Bu tamirat sırasında kışlaya bir hastane binası ve tek kubbeli bir hamam yaptırılmıştır.
Serasker Rıza Paşa tarafından Sultan Abdülmecit’in emriyle, Boğaz'dan geçen gemilere kolaylık olması için yapılan fener kulesinin temelleri genişletilerek yaptırılan hastanenin inşaatı, 1845 yılında tamamlanmıştır. Yarı taş, yarı ahşap olarak inşa edilen bu hastanenin bir bölümü, 1960–1965 yılları arasında tamamen yıkılarak, yerine modern bir bina yapılmıştır. Hastane binasının yıkılmayan bölümü de günümüzde “Maltepe Binası” adıyla anılmaktadır. Hastanenin kitabesi Maltepe binasının Korg. Şefik Erensü Sitesi’ne bakan duvarında muhafaza edilmektedir.
Sultan Abdülmecid 1845 yılında, Kuleli Kışlasına bir de süvari askerlerinin eğitimi için manej binası (at eğitiminin yapıldığı yer) yaptırmıştır. Manej binası, bugün Atatürk Spor Salonu olarak kullanılmaktadır. Kitabesi hâlen spor salonunun duvarında bulunmaktadır.
1845 yılında manej ve hastane ile kompleks bir yapıya dönüştürülen kışla, 1853 yılına kadar süvari askerlerine hizmet vermiştir.
Kuleli Kışlası, 1854–1856 yılları arasında, Kırım Harbi dolayısıyla cephede yaralanan askerler için hastane olarak kullanılmıştır. 
1877–1878 Osmanlı Rus Savaşı’nda kışlanın yeniden hastaneye dönüştürülmesi üzerine okul, Pangaltı’daki Mekteb-i Harbiye (şimdiki Askerî Müze) binasına taşınmıştır. Savaşın sona ermesinden bir yıl sonra okul, tekrar Kuleli Kışlası’na dönmüştür.

Okul İngilizlere teslim edildi


Kuleli Askerî Lisesi, Birinci Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 yılında imzalanan Mondros Antlaşması gereğince 16 Mart 1920’de İstanbul’u işgal eden itilaf devletleri adına İngilizlere depo ve transit ambarı olarak kullanılmak üzere teslim edilmiştir (Temmuz 1920). İngilizlerin izniyle “Ermeni Eytam Okulu” (Ermeni Yetimler Okulu) olarak Ermenilere verilen kışla, 1923 yılına kadar İstanbul’dan gelip geçen Ermeni göçmenlerinin de barındığı bir mekân olmuştur.
Temmuz 1920 sonlarında okul öğrencileri ve eşyaları Kâğıthane’de Sünnet Köprüsü yakınlarındaki çadırlara yerleştirilmiş, İstanbul’da evi olan öğrenciler evlerine bırakılmıştır. Derslere bir müddet ara verildikten sonra öğrenciler Ekim 1920’de Maçka’da Silahhane’nin yanındaki karakola taşınmıştır. Bir ara Beylerbeyi Sarayı yanındaki eski Jandarma Okulu binasında da öğrenimine devam eden okul, burada İstanbul’un kurtuluşuna kadar kalmıştır 
Kuleli Askerî Lisesi, İstanbul’un kurtuluşundan İkinci Dünya Savaşı’na kadar bugünkü binasında eğitim öğretime devam etmiştir. İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine Mayıs 1941’de Konya’ya nakledilmiştir. Boşaltılan kışla, altı yıl boyunca (Mayıs 1941-Ağustos 1947) 1000 yataklı Cildiye Hastanesi ile Boğaz Nakliyat Komutanlığı emrine verilmiştir.
Kuleli ve Maltepe Askerî Liseleri birleşti
İkinci Dünya Savaşı’nın bitmesi üzerine Ağustos 1947’de, kışlaya Kuleli Askerî Lisesi ve yine savaş nedeniyle eğitim ve öğretimini Akşehir’de sürdüren Maltepe Askerî Lisesi taşınmıştır. Kuleli Kışlası’nda iki ayrı okul olarak faaliyet gösteren Kuleli ve Maltepe Askerî Liseleri, 1950 yılında birleştirilmiştir.
Kuleli Askerî Lisesi bugün, tarihî ana binaya ilave olarak mutfak ve yemekhanelerin bulunduğu servis binası, Korgeneral Şefik Erensü Sitesi (1963 ), Orgeneral Ali Keskiner Sitesi (1979 ), Albay Şevket Kuleli Sitesi (1979 ) ile okulun kültür ve sanat faaliyetlerinin icra edildiği Orgeneral Doğu Aktulga Kültür Sitesi (2004), çok sayıda olimpik spor branşında sportif faaliyetlerin yapıldığı açık ve kapalı spor salonları ve su eğitim tesisi ile sağlık hizmetlerinin verildiği revirden (1894) oluşmaktadır.  


Darbe girişimi nedeniyle kapatıldı

Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz’daki darbe girişimi sırasında, adı kalkışma ihanetine karışan 171 yıllık Kuleli Askeri Lisesi, yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında kapatıldı. Resmi Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameyle (KHK) kapatılan askeri liseler arasında, 1845'te kurulan Kuleli Askeri Lisesi de yer alıyor.