Nasıl başladı?
Ermenistan, 2015 yılında yapılan referandumda başkanlık sisteminden parlamenter sisteme geçiş yaptı. Referandumun ardından yürütme yetkileri de cumhurbaşkanından alınarak başbakana verildi. Ermenistan Anayasası'na göre, cumhurbaşkanı beş yıllığına seçiliyor ve bir kişi en fazla iki dönem bu görevde kalabiliyor.
O dönemde Sarkisyan'a iki dönem cumhurbaşkanlığı yapmasının ardından bir daha seçilemeyecek olmasından dolayı yürütme yetkisini başbakana aktaran bir sisteme geçiş yapmak istediği eleştirileri yöneltilmişti. Ancak Sarkisyan, bu eleştirileri reddetmiş ve başbakan olmayacağını açıklamıştı.
Fakat geçtiğimiz günlerde Ermenistan parlamentosu, 10 yıllık görev süresini doldurmasının ardından cumhurbaşkanlığından ayrılan Sarkisyan'ı başbakan seçti. Halk, bu gelişmeye çok sert tepki gösterdi ve protesto eylemleri başladı.
Neler oldu?
Ermenistan'da muhaliflerin yoğun protestolarına rağmen parlamento eski Cumhurbaşkanı Sarkisyan'ın başbakanlığını onaylamasının ardından halk karıştı. Muhalif lider Nikol Paşinyan'ın çağrısıyla toplanan eylemciler hükümet binalarına girişleri engelledi. Paşinyan, ülkede ‘barışçıl kadife devrim’in başladığını ilan etti.
Tüm devlet sistemini felç etmeleri gerektiğini belirten Paşinyan, iktidarın halka geçmesini istediklerini vurguladı. Başkent Erivan'da başlayan muhalif gösteriler tüm ülkeye yayıldı. Ülkenin büyük şehirleri Gümrü ve Vanadzor'da eylemciler sokaklara döküldü.
Tansiyon ne zaman yükseldi?
Ermenistan'da hükümet karşıtı protestoların bitmesi için Başbakan Sarkisyan, muhalif lider Paşinyan ile bir televizyon programına çıkmayı kabul etti. Fakat henüz çok bir zaman geçmeden Sarkisyan, muhalefeti şantaj yapmakla suçlayarak toplantıyı terk etti.
Paşinyan göstericilere seslenerek bir süredir devam eden protestoları sürdürmeleri çağrısı yaptı. Program sonunda ise Paşinyan gözaltına alındı. Bunun üzerine sokaklarda olan halk ile güvenlik güçleri arasında tansiyon giderek yükseldi. Polis Erivan'daki gösterileri dağıtmak için müdahale etti.
Sarkisyan’ın istifası, Paşinyan’ın zaferi
Protesto eylemlerinin giderek şiddetlenmesi üzerine Ermenistan Başbakanı Serj Sarkisyan, görevinden istifa ettiğini duyurdu. Gözaltında bulunan Paşinyan serbest bırakıldı. Bir haftadır eylem düzenleyen muhalifler, sokaklara döküldü.
Sarkisyan, yaptığı açıklamada, muhalif lider Nikol Paşinyan'ın haklı, kendisinin ise hatalı olduğunu dile getirdi. Sarkisyan açıklamasında şunları söyledi:
Sarkisyan’ın istifası üzerine Paşinyan yaptığı açıklamada, ‘Kadife Devrim’in zafer kazandığını ve yönetime talip olduğunu söyledi. Paşinyan, "Ermenistan Cumhuriyeti'nin gururlu vatandaşları. Siz kazandınız. Kimse bu zaferi sizlerden alamaz. Hepinizi kutluyorum" ifadelerini kullandı.
Ermenistan’ı sarsan muhalif: Nikol Paşinyan
Ermenistan'da kep şapkasını giyip binlerce kişiyi sokağa döken Nikol Paşinyan, gazetecilik yıllarından bu yana muhalif kimliğiyle ön plana çıkıyor. Paşinyan, Erivan Devlet Üniversitesi Gazetecilik bölümünden, eğitimini bitirmek üzereyken siyasi nedenlerden dolayı atıldı. Muhalif kişiliğini gazetecilik yıllarında göstermeye başladı ve kurduğu Oragir gazetesinin genel yayın yönetmeni oldu.
1999’da bir haber yüzünden 1 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve gazetesinin kapısına kilit vuruldu. 2007’de gazetecilikten siyasete geçiş yaptı. Milletvekili seçimlerinde aday oldu ancak seçilemedi.
Erivan’da ‘2008 Olayları’ olarak da bilinen Cumhurbaşkanlığı seçimini protesto eden gösterileri organize etme suçuyla 2010’da 7 yıl hapse mahkûm edildi. 2011’de çıkarılan af ile serbest kaldı. 2012’deki seçimlerde milletvekili seçildi. Geçtiğimiz günlerde iktidara karşı başlatılan muhalif hareketin liderliğini üstlendi.