Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan eyalet seçimlerinde aşırı sağcı AfD, sandık çıkış anketlerine göre tarihi bir başarı elde etti. Devlet televizyonları ARD ve ZDF’nin sandık çıkış anketlerine göre Almanya Alternatif Partisi AfD, oyların yüzde 44,5’ini alarak seçimi açık ara birinci sırada tamamladı. Başbakan Friedrich Merz’in liderliğindeki CDU ise yüzde 18,5’te kaldı. Sol Parti yüzde 9,5, Yeşiller yüzde 9, SPD ise yüzde 8 bandında görünüyor.
AfD’nin yükselişi özellikle dikkat çekici. Parti, 2021 seçimlerinde Saksonya-Anhalt’ta yüzde 20,8 oy almıştı. Bu seçimde ise oy oranını iki kattan fazla artırarak yüzde 44,5’e taşıdı.
Buna karşılık Başbakan Merz’in partisi Hıristiyan Demokratik Birlik Partisi (CDU) büyük bir gerileme yaşadı. 2021’de yüzde 37,1 oy alan CDU’nun bu seçimde yüzde 18,5’e düşmesi, yalnızca eyalet siyaseti açısından değil, Başbakan Friedrich Merz açısından da ciddi bir siyasi darbe olarak değerlendiriliyor. CDU, Saksonya-Anhalt’ı 2002’den bu yana 24 yıldır yönetiyordu.
HÜKÜMET KURABİLECEK Mİ
Seçimin en kritik sorusu şimdi hükümeti kimin kuracağı.
AfD birinci parti olmasına rağmen sandık çıkış anketleri, partinin tek başına mutlak çoğunluğa ulaşamayabileceğine işaret ediyor. AfD’nin eyalette hükümet kurabilmesi için eyalet meclisinde mutlak çoğunluğa ulaşması gerekiyor.
Ancak CDU başta olmak üzere diğer ana akım partiler AfD ile koalisyon kurmayı reddediyor. Almanya siyasetinde “Brandmauer” (yangın duvarı) olarak adlandırılan AfD ile iş birliği yapmama politikası, bu seçim sonrasında da belirleyici olabilir.
Bu nedenle AfD’nin tarihi bir seçim zaferi elde etmesi, partinin otomatik olarak eyalet hükümetini kuracağı anlamına gelmiyor.
MERZ İÇİN CİDDİ UYARI
Saksonya-Anhalt sonucu, aynı zamanda Berlin’deki CDU-SPD hükümetine yönelik seçmen tepkisinin önemli bir göstergesi olarak görülüyor.
AfD’nin yüzde 44,5’e ulaşması, CDU’nun ise yüzde 20’nin dahi altında kalması, Merz’in liderliğindeki CDU açısından büyük bir güven sorunu niteliğinde. Alman medyasında sonuçların Merz üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle Almanya’nın doğusundaki eyaletlerde AfD’nin hızla güç kazanması, 20 Eylül’de yapılacak Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimleri açısından da CDU ve diğer merkez partilerine yönelik ciddi bir meydan okuma anlamına geliyor.