AB, Kıbrıs sorunu konusunda ise, 2004 yılına kadar çözüm bulunmaması halinde Lahey Adalet Divanı'na gidilmesi önerisini yeniledi. Günter Verheugen, Kıbrıs'ta Türk askeri varlığının, tam üyeliği engellemeyeceğini söyledi.
LÜKSEMBURG- Türkiye ile AB arasında en yüksek karar organı olan Ortaklık Konseyi, 3 yıl aradan sonra dün Lüksemburg'da, Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in başkanlığında toplandı. Cem, sabah Avrupalı meslektaşlarıyla çalışma kahvaltısında biraraya geldi. AB Dışişleri Bakanları, çalışma kahvaltısında Türkiye ve Rusya'nın AB ile ortaklığı konusunu gündeme getirdiler. Sabah yapılan kahvaltıdan sonra Dışişleri Bakanları tekrar biraraya geldiler. Konsey toplantısı sonunda, İsmail Cem, AB Dönem Başkanı Portekiz Dışişleri Bakanı Jaime Gama, AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen tarafından düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye-AB ilişkilerindeki normalleşme üzerinde duruldu. Cem, 8 alt komite kurulması ve hizmetlerin serbest dolaşımına ilişkin müzakerelerin başlatılması kararlarının önemi üzerinde durarak, Ankara'nın AB ile her alanda daha yoğun temaslardan yana olduğunu anlattı.
Kıbrıs ve idam cezası
AB kanadının, "Kürt asıllılar dahil tüm Türk vatandaşlarının insan haklarından" söz etmesini eleştiren ve bu yaklaşımı yanlış bulduğunu söyleyen Cem, bir soru üzerine, Kıbrıs Barış Harekatı'nın nedenlerini hatırlattı ve Barış Harekatı ile uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirildiğini söyledi. İdam cezası konusunda AB'nin hassasiyetinin bilindiğini de söyleyen Cem, 16 yıldır infaz olmayan Türkiye'de idam cezasının kaldırılması için yasa tasarısı bulunduğunu, koalisyonda ağırlığın da bu cezanın kaldırılmasından yana olduğunu, ancak Abdullah Öcalan'ın yakalanmasından kaynaklanan özel bir durum yaşandığını belirtti. Cem, zaman veremeyeceğini ama idam cezasının kaldırılacağını umduğunu ifade etti.
Sadece üç Bakan katıldı
Jaime Gama da 3 yıl aradan sonra Ortaklık Konseyi'nin yapılabilmesini, "ileriye doğru atılmış kararlı bir adım" olarak nitelendirdi ve "Türkiye-AB ilişkileri açısından önemli bir gündü" dedi. Verheugen da verimli ve yapıcı bir ortamda gerçekleşen toplantıda alınan kararların, Türkiye'nin tam üyelik sürecini hızlandıracağını belirtti. Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin düzelmesinin önemi üzerinde de ısrarla duran Verheugen, bu konunun, "tam üyelik sürecinde çok önemli bir unsur olduğunu" söyledi. Verheugen, Türkiye'nin tam üyelik sürecinin birinci aşamasında bulunulduğunu, önce tam üyelik müzakerelerine hazırlığın söz konusu olduğunu belirtti ve müzakerelerin başlamasının ikinci aşamayı oluşturacağını anlattı. Bu arada, bir gazetecinin, Türkiye ile ilişkilere ve Ortaklık Konseyi'ne önem verdiğini iddia eden AB'nin, toplantıya neden sadece 3 Bakan'la (Portekiz, Yunanistan, Lüksemburg) katıldığını sorması üzerine Gama, "Papandreu'nun katılımı 14 AB Bakanı'na bedeldi" dedi.
Avrupa Birliği kanadı Türkiye'den ne istedi?
AB kanadının "durum değerlendirmesi", Dönem Başkanı Portekiz'in Dışişleri Bakanı Jaime Gama tarafından yapıldı. Helsinki zirvesinde adaylığı resmen tanınan Türkiye'nin diğer adaylarla aynı koşullarla karşı karşıya olduğunu belirten AB, Türkiye'nin Kopenhag kriterlerine uyum sağlamak üzere yaptığı reformları memnuniyetle karşıladığını ve bu reformların devamını dilediğini belirtti. AB, Türkiye'ye tam üyelik sürecinde mali yardım ve destek sağlanması gereği üzerinde de durdu, bu konuda olumlu yönde gelişmeler kaydedildiği mesajı verdi. AB tarafı, "Avrupa'nın sesini" veya "ortak tavır" yansıtan açıklama ve belgelerine Türkiye'nin de katılmasını önerdi. AB, Kıbrıs'ta 2004'e kadar çözüm bulunamaması halinde Lahey Adalet Divanı'na gidilmesi önerisini yeniledi.
'Kıbrıs'ta Türk askeri varlığı tam üyeliği engellemez'
AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Kıbrıs'ta Türk askeri varlığının, tam üyeliği engellemeyeceğini söyledi. Türkiye-AB Ortaklık Konseyi sonunda düzenlenen basın toplantısında, bir Rum gazeteci, "Bir AB adayı ülkenin askerlerinin, diğer bir adayın topraklarını işgal etmiş olması sakıncalı değil mi?" şeklindeki sorusunu yanıtlayan Verheugen, "Benim ülkemde de (Almanya) yabancı askeri güçler oldu" dedi. Türk askerlerinin adadaki varlığının, AB ilkelerine karşı bir durum oluşturmadığını söyleyen Verheugen, aday ülkelerden birinde, diğerinin askerinin bulunmasının, (adaylar için) tam üyeliğe engel teşkil etmeyeceğini vurguladı. Verheugen, Türk askerinin "adaya çıkış koşullarının" önemine de dikkati çekti ve Kıbrıs konusunda müzakerelerin yapıcı bir şekilde sürmesini dilediğini söyledi.
Toplantıların gözdesi Cem ve Papandreu
İsmail Cem ve Yunan meslektaşı Yorgo Papandreu, toplantılarda samimi bir tablo çizdi. Sık sık biraraya gelen ve aralarında sıcak diyaloglar kuran iki Bakan ilgi odağı oldu. Gerek Türk basını gerekse yabancı basın iki Bakan'ı sıkı bir şekilde takip etti. Çalışma kahvaltısında birlikte oturan Türk ve Yunan Bakanlar, daha sonra başlayan görüşmelerde de yan yana oldular. Cem, Papandreu'yu seçim sonuçları nedeniyle kutladı. Papandreu da "yakında görüşmek ve kalınan yerden devam etmek" dileğini yansıttı.
Cem'den Avrupa'ya ırkçılık hatırlatması
Dışişleri Bakanı İsmail Cem, hedefin, Türkiye-AB ilişkilerini hızlandırmak ve ileri götürmek olduğunu söyledi. Lüksemburg'ta, siyasi, teknik ve ekonomik konularda ilerlemeler sağlandığını, özellikle 8 alt komitenin kurulmasının Türkiye-AB ilişkilerindeki süreç açısından çok önemli olduğunu belirten Cem, Ortaklık Konseyi'nin bundan sonra düzenli toplanacağını söyledi. Cem, Türkiye'nin vatandaşlarına ırk ayrımı yapmadığı üzerinde ısrarla dururken, "Avrupalılar'a da ırk ayrımı yapmamaları tavsiyesinde bulunuyoruz" dedi .