500 büyükte salgına rağmen ciro ve kâr arttı

Sanayi devlerinin geçen yıl üretimden net satışları 1.17 trilyon liraya ulaştı. Bu satışla esas faaliyet kârı yüzde 55 artışla 142.8 milyar liraya yükseldi. Sanayicilerin finansman maliyeti yükselse de kambiyo kârları yüzde 36 arttı. Ancak sanayici bu kâra sevinemedi. Çünkü salgın etkisiyle ihracat yüzde 12,8, özkaynakları yüzde 31,6’ya geriledi.

Hamide Hangül
İrfan Özhamaratlı - Erdal Bahçıvan - Sadık Ayhan Saruhan

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2020” araştırma sonuçları açıklandı. Araştırmaya göre, koronavirüsün ilk açıklandığı ve salgınla mücadelenin başladığı 2020 yılında sanayicilerin üretimden satışları 1 trilyon 22 milyar liradan yüzde 15,3 artışla 1 trilyon 179 milyar liraya yükseldi. Bu büyüme performansı 2018’de yüzde 34,5 ve 2019’da yüzde 16,4 artışla karşılaştırıldığında yavaşlamaya işaret etti. Satışlardan esas faaliyet net karı da yüzde 55 artışla 142.8 milyar liraya ulaştı. Zorlu dönemde sanayicilerin finansman maliyetleri artsa da kambiyo kârları (döviz kazançları) yüzde 36 artışla 13.9 milyardan 19,01 milyara çıktı. Karlılığa pozitif katkı yapan üretim faaliyeti dışı net gelirler de 43,4 milyar liraya ulaştı. Böylelikle finansman giderlerinin faaliyet karına oranı yüzde 69.3’ten yüzde 62,2’ye geriledi.

KREDİLER SANAYİ DIŞINA GİTTİ

  • Salgın döneminde İSO 500’ün ihracatı da yüzde 12,8 oranında gerileyerek 64,1 milyar dolar oldu. Borçları yüzde 23 artışla 499,6 milyara ulaşan İSO 500, faaliyet karı desteğiyle özkaynaklarını da yüzde 23,2 büyütebildi.
  • İSO Başkanı Bahçıvan, bu tabloyu şöyle değerlendirdi: “Türkiye’de geçen yıl yüzde 35’lerde seyreden oldukça güçlü bir kredi büyümesi yaşanırken, İSO 500’ün mali borçlarındaki artışın yüzde 23’le sınırlı kalması, kredilerin daha çok sanayi dışı sektörlere yöneldiğini gösteriyor.”

TÜPRAŞ ZİRVEYİ BIRAKMADI

Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına göre, 2020 yılında üretimden satışlarda en büyük kuruluş geçen yıl olduğu gibi 58 milyar 593 milyon lirayla TÜPRAŞ (Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.) oldu. Ford Otomotiv 45 milyar 223 milyar lirayla ikinci, Oyak Renault 31 milyar 242 milyon lirayla üçüncü, Toyota Otomotiv Sanayii Türkiye 30 milyar 812 milyon lirayla dördüncü sırada geldi.

YATIRIMDA ENFLASYON VE HAMMADDE STRESİ

  • İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, salgın, enflasyon ve faiz etkisiyle finansman yükünün yüzde 39,2 artışla 88,8 milyar liraya yükselttiğine işaret ederek,
  • dedi. Hammadde sıkıntısına işaret eden Bahçıvan, şunları söyledi:

YÜKSEK TEKNOLOJİ YERİNDE SAYDI

-Zorlu salgın sürecinde firmaların likit varlıklara yönelmesi, duran varlık yatırımları sınırladı.

-Devreden KDV yüzde 14,3 artışla 12,4 milyara çıkarken, kar eden kuruluş 411’den 423’e yükseldi.

-Orta yüksek ve yüksek teknolojili katma değer yüzde 30,4’ten yüzde 31,2’ye sınırlı yükseldi.

-İstihdam yüzde 2,9, ödenen maaş ve ücretler yüzde 14,4 arttı.

-Yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 110’a inerken, halka açık kuruluşlar 67 ile yatay seyretti.

-İSO 500’de Anadolu ağırlığı arttı. Sayısal düşüşe karşın en büyük pay 161 şirket ile yine İSO şirketlerine ait olsa da, beş yıl önce bu rakam 180’di.

-İstanbul’u Ege Bölgesi 44, Ankara 37, Kocaeli 36, Gaziantep 29, Bursa 19 şirket ile izledi.