7 yılı geride bırakın İstanbul Havalimanı, yeni yatırımlarla yaptığı kapasite artışları sayesinde ülke ekonomisine ve istihdama büyü katkı sağlıyor. Bölgesinin lider, dünyanın ise sayılı havacılık merkezlerinden biri olan İstanbul Havalimanı’nı ilişkin son gelişmeleri İGA CEO’su Selahattin Bilgen’den dinledik. Uluslararası Havalimanları Konseyi (Airports Council International) iş birliğiyle İstanbul’da düzenlenen Havalimanı Deneyimi Zirvesi’nin (ACI Wold) gala gecesinde sorularımızı cevaplandıran Bilgen, dördüncü pist yatırımını tamamlamak üzere olduklarını söyledi.
890 milyon avroluk yatırımla inşa ettikleri dördüncü pisti Devlet Hava Meydanları’nın testleri tamamlaması halinde bu ay sonunda açmayı hedeflediklerini belirten Bilgen, “İnanıyorum ki bu ay içerisinde testler tamamlandıktan sonra bu ay operasyona da geçeceğiz. Mevcut terminalimiz dünyanın en büyük havalimanı. Yapacağımız yatırımlarla mevcut terminal kapasitesini önümüzdeki birkaç yıllık dönemde 120 milyona çıkaracağız. Devamında da 110 milyon yolcuya ulaştığımızda 2. terminal binasının inşaatı başlıyor olacak” dedi.
DÜNYANIN BAĞLANTI MERKEZİ
İstanbul Havalimanı’nın bağlantı ve aktarma avantajına dikkat çeken CEO Bilgen, şu bilgileri verdi: Çin-Avrupa hattında yılda yaklaşık 10 milyon kişilik bir yolcu potansiyeli var ve yolcuların 5 milyonu aktarmalı seyahat etmekte. Batı Avrupa'daki Amsterdam ve Frankfurt ile Orta Doğu'daki Dubai ve Katar gibi merkezler mevcut aktarma seçenekleri arasında öne çıkmakta. İstanbul üzerinden bağlantı, bazı Çin-Avrupa seyahatlerinde güzergâhı yaklaşık 2 saat kısaltabilmekte. Bu coğrafi avantaj sayesinde hem yolcu hem de hava yolu açısından ekonomik bir kazan-kazan modeli söz konusu.”
İSTANBUL’A UÇMAYAN ŞİRKET SAYISI ÇOK AZ
İGA İstanbul Havalimanı açılınca 4 Çinli hava yolu şirketinin uçmaya başladığını hatırlatan Bilgen, “Haftalık bazda karşılıklı 21 olan frekans uçuş hakkı, şimdi 49’a çıktı. Uçuşlardaki doluluk oranı oldukça iyi. Bugün itibarıyla 117 tarifeli hava yoluna ev sahipliği yapıyoruz. Kargo ve charter’lar eklenince 190 oluyor. Zaten İstanbul’a uçmayan hava yolu sayısı çok az. Havalimanı kapasitesinin büyümesiyle yeni hava yollarının gelişi mümkün hâle gelmekte; buna bağlı olarak daha fazla destinasyon ve bağlantı potansiyeli söz konusu” diye konuştu.
KAYBETTİĞİMİZ UÇUŞLAR GERİ GELDİ
Orta Doğu pazarı, jeopolitik gelişmeler ve artan yakıt fiyatlarını da değerlendiren Selahattin Bilgen, şöyle devam etti: Orta Doğu’nun dünyaya açılan kapısı İstanbul’dur. İstanbul; Suriye, Irak, Ürdün ve İran gibi bölge ülkeleri açısından dünyaya açılan önemli bir bağlantı kapısı konumunda bulunmakta. Savaş öncesi Orta Doğu'ya günlük 220 ila 240 arasında uçuş gerçekleştirilmekteydi. Hava sahası kapandığında 200-220 uçuş kaybettik. Oradaki hava sahasında bir olumsuzluk olduğunda bize doğrudan etkisi oluyor. İptallerin önemli bir kısmı normale döndü. Orta Doğu’dan günlük 180 civarında uçuşumuz devam ediyor.”
Kamuoyu desteği yüzde 91’e yükseldi
- CEO Bilgen: “İGA İstanbul Havalimanı’na yönelik kamuoyu desteği, başlangıçtaki yüzde 59 seviyesinden yüzde 91'e yükselmiş durumda. Yıllık kira ödemelerinde bir aksama bulunmuyor; garanti üzeri ödemeler ile DHMİ'ye yapılan doğrudan ödemeler de var. Geçen yıl DHMİ'ye toplam 1 milyar 160 milyon euro ödeme yapıldı. Bu tutar, Türkiye'nin en büyük kurumlar vergisi mükellefinin ödediği miktarın 2 katı. Kira bedeli 886 milyon Avro+KDV.”
HEATHROW’UN 20 YILLIK BİRİNCİLİĞİNİ ELİNDEN ALDIK
- Jet yakıtı maliyetinin artmasının maliyetleri ve dolaylı olarak da bilet fiyatlarını artırdığına işaret eden Bilgen, şöyle devam etti: “Toplam etki olumsuz olmakla birlikte İstanbul'un güvenli ve güçlü bir alternatif merkez olarak algılanması sayesinde rakiplere kıyasla kayıpların bir bölümünün telafisi söz konusu olabilmekte. Diğer taraftan şöyle bir şey oldu; burası ‘Güvenli liman” olarak görülüyor. Doğu-Batı eksenli uçuşlarda bizim doluluk oranlarımız çok arttı. Rakiplere göre biz daha kompanse edebiliyoruz. Bu yılki hedefimiz 89 milyon yolcuyu yakalarız, belki biraz geçeriz. Heathrow, 20 yıldır Avrupa’da birinciydi. Onları geçtik.”
300 bin kişiye istihdam sağlıyoruz
- İGA İstanbul Havalimanı’nın ekonomiye ve istihdama katkısına da vurgu yapan Bilgen şu değerlendirmelerde bulundu: Açılışımızın üzerinden 7 yıl geçti. 7 yılda bağlantı gücü yüzde 60 arttı. Yapılan bağımsız bir araştırmaya göre, havacılık bağlantısındaki yüzde 10’luk artış GSMH’yi yüzde 0,5 oranında büyütüyor. İGA İstanbul Havalimanı’yla bağlantılı doğrudan ve dolaylı ekonomik faaliyetlerin 2024 itibarıyla Türkiye ekonomisine katkısı 24,2 milyar dolara (21 milyar avro), diğer bir ifadeyle milli gelirin yaklaşık yüzde 2,2’sine ulaştı. Doğrudan ve dolaylı iş gücüne olan katkısı yaklaşık 300 bin. İGA İstanbul Havalimanı’nda 102 bin kişi çalışıyor. İGA’nın kendi çalışanları 9 bin. İGA İstanbul Havalimanı ekosisteminde 1.100 şirket var. Bu 1.100 şirketin 102 bin çalışanı doğrudan İGA İstanbul Havalimanı’nda çalışıyor. 102 bin kişinin içinde taksiciler, transfer şirketleri, tedarikçileri yok. Dolaylıları eklediğimizde 300 bin kişi oluyor. 2030 tahmini de 300 bin kişinin 450 bine çıkması yönünde. 2030’a kadar yaklaşık 1,2 milyar euro yatırım planımız var.”