---------------------------------- manset ------------------------------------------- ---------------------- manset ---------------------
NATO'nun İstanbul Zirvesi'nden üç bildiri çıktı. Irak Bildirisi'nde "NATO'nun Irak'ta güvenliğin sağlanmasına destek vereceği" kararı yer alırken, İstanbul Bildirisi'nde, NATO'nun "AB'nin yanı sıra Rusya, Ukrayna, Orta Asya ve Kafkasya devletleri de dahil olmak üzere Avrupa devletleri ve ayrıca Akdeniz ve genişletilmiş Ortadoğu devletleriyle ortak güvenlik kaygıları çerçevesinde işbirliğini geliştirmeye devam edeceği" ifadesi yer aldı. NATO Zirvesi Sonuç Bildirisi'nde ise "NATO'nun 21. yüzyılın sorunlarına cevap verecek şekilde dönüşüm sürecine devam edeceği; yeni adaylara açık olduğu ve terörle mücadelenin süreceği" kaydedildi.
Irak Bildirisi: NATO fiilen Irak'ta
NATO devlet ve hükümet başkanları, yayınladıkları "Irak Bildirisi"nde, "NATO'nun, Irak'taki yeni, egemen, geçici hükümetine tam bir işbirliği" önerdi. Kuzey Atlantik Konseyi'nde Türkiye'yi Başbakan Erdoğan'ın temsil ettiği çalışma oturumunun ardından NATO'nun Irak'a katkısı yönünde yaşanan kriz de aşıldı. Irak'ta Geçici Yönetimin'in 30 Haziran'da yapacağı devir teslim düne alınırken, NATO'ya katılan liderler de Irak Başbakanı İyad Allavi'nin başvurusuna olumlu yanıt verme kararı aldı. 16 NATO üyesinin asker bulundurduğu Irak için, NAC toplantısı sırasında, "Iraklı güvenlik birimlerinin eğitimine katkıda bulunmakta istekli olan müttefikler" ifadesi kullanılarak, başvuruya olumlu yanıt verildi.
Bildiride, Irak güvenlik birimlerine eğitim desteğinin ne şekilde ve nerede verileceğine değinilmiyor ve "NATO şemsiyesi" unsuru yer almıyor. Kaynaklar, Irak'ta NATO'nun üstleneceği rolün açıkça belirlenmesinden yana olan ABD ve İngiltere gibi müttefikler ile İttifak'ın adının geçmemesini tercih eden Fransa, Almanya ve İspanya gibi ülkeler arasında "gergin pazarlıklar" sürdüğünü ifade ediyorlar.
"Iraklı güvenlik birimlerinin eğitimine katkıda bulunmakta istekli olan müttefikler" bunu ne şekilde ve hangi yöntemlerle yapacaklarını NATO'ya bildirecekler. NATO, "koordinasyon" görevini üstlenecek. Bu formüle göre, Irak'ta "NATO" değil, "bazı NATO müttefikleri" rol üstlenmiş olacak. Irak'ta halen 16 NATO üyesi ülkenin asker bulundurduğu belirtiliyor. Bugünkü aşamada Almanya, Iraklı polisleri Birleşik Arap Emirlikleri'nde eğitiyor. Polonya, Irak ordusuna ülke içinde eğitim veriyor. ABD ve İngiltere'nin de bu alanda faaliyetleri bulunuyor.
İstanbul Bildirisi: Dışa açılma
"İstanbul Bildirisi"nde de, ittifaka yönelik tehditlerle canla başla mücadele kararlılığının korunduğu, Afganistan'daki rolün önemli ölçüde genişletilmesinin onaylandığı bildirildi.
Bildiride, NATO'nun değişen stratejik ortama ayak uydurabilmek için askeri yeteneklerini dönüşüme tabi tuttuğu belirtilerek, NATO kuvvetlerinin daha konuşlanabilir ve kullanılabilir hale getirilmesi için dönüşümün sürdürülmesi ve operasyonel yetenekleriyle usullerin daha da güçlendirilmesi hedefine bağlılığın devam ettiği kaydedildi.
Bildiride, "İttifakımızın, üyeliğin sorumluluklarını yerine getirmeye ehil ve arzulu tüm Avrupa demokrasilerine açık olduğunu ve Avrupa'da genel güvenlik ve istikrarı pekiştirmesi kaydıyla coğrafi konuma bakılmayacağını bir defa daha vurgularız" ifadelerine yer verildi. İstanbul Bildirisi'nde, "Nereden gelirse gelsin kuvvetlerimize ve halkımıza yönelik bu tehditlerle etkin biçimde mücadele etmeye kararlıyız" denildi.
Ayrıca, NATO'nun "AB'nin yanı sıra Rusya, Ukrayna, Orta Asya ve Kafkasya devletleri de dahil olmak üzere Avrupa devletleri ve ayrıca Akdeniz ve genişletilmiş Ortadoğu devletleriyle ortak güvenlik kaygıları çerçevesinde işbirliğini geliştirmeye devam edeceği" bildirildi.
Sonuç Bildirisi: Ortak değerler
Sonuç Bildirisi'nde, NATO'nun Kuzey Amerika ile Avrupa arasında güvenlik ve danışma konularında en etkili forum olduğunun altı çizildi ve örgütün yalnızca savunma ve güvenlik değil, "ortak değerlerin korunması" konusunda da önemli rol oynadığı belirtildi.
Prag'da 2002 yılında yapılan zirvede ittifakın yeni yeteneklere ve üyelere sahip olma kararını aldığı hatırlatılan sonuç bildirisinde, bu dönüşüm sürecine devam edilmesi kararı alındığı kaydedildi. Bildiride NATO'nun dönüşüm çalışmalarının bir parçası olarak kabul edilen NATO Mukabele Gücü'nün bu yılın sonuna kadar operasyonel kapasiteye geçmesinin beklendiği belirtildi.
Bildiride, "NATO'nun kapılarının yeni üyelere açık olduğu" belirtildi ve "Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'nın NATO üyeliği yolundaki reformları sürdürmeleri için teşvik edilmeleri kararlaştırıldı" denildi. Rusya'ya da daha fazla ilerleme yapması çağrısında bulunulurken, Ukrayna'nın da demokratik açıdan daha çok reform yapması gerektiği kaydedildi. Bildiride, NATO Kuzey Atlantik Konseyi'nin karar alması üzerine, terörizmle mücadelede NATO askeri güçlerinin kullanılabileceği kaydedildi. Bildiride, terörizme karşı yürütülen faaliyetlerin, teröristleri koruyan ülkeleri de kapsayacağı belirtiliyor. Bildiride, yeni il imar timlerini de kapsayacak şekilde Afganistan'daki uluslararası gücün çalışmalarını genişletme kararı aldıkları belirtildi.
İstanbul İşbirliği Girişimi
Bildiride ayrıca, Akdeniz diyaloğunun güçlendirilmesinin yanı sıra, "Istanbul İşbirliği Girişimi" adı altında Ortadoğu bölgesindeki ülkelere işbirliği önerilmesine karar verildiği belirtildi. NATO tarafından bölgedeki ilgili ülkelere önerilen bu girişimin, hem ikili ilişkileri daha yararlı kılacağı, hem de bölgede güvenlik ve istikrar sağlayacağı kaydedildi.
----------------- imza------------------
----------------- imza------------------