Türkiye'de son yıllarda giderek uzayan çalışma saatleri işsizlik sorununun daha da büyümesine neden oluyor. DİSK'e bağlı Sosyal-İş Sendikası, 1 Mayıs'ın doğuş nedeni olan '8 saatlik iş günü' mücadelesi ekseninde, Türkiye'de fiili çalışma sürelerinin uzaması, nedenleri ve sonuçlarını içeren bir rapor hazırladı. Raporda, Türkiye'de çalışma sürelerinin yasal düzenlemelerle sınırlandırılmasının uzun bir tarihsel döneme yayıldığı ancak yasal düzenlemelere rağmen çalışma sürelerinin aşılmasının sık sık yaşanan bir uygulama olduğu ifade edildi.
270 SAATLE SINIRLI DURUMDA
Türkiye'de emekçilerin fiili çalışma sürelerinin son 20 yıldır arttığına dikkatin çekildiği raporda, iş kanunlarında haftalık çalışma süresinin 45 saat olarak tanımlandığı, bir yılda yapılacak fazla çalışmaların toplam süresinin ise 270 saat ile sınırlandırıldığı belirtildi. Fazla çalışmaların üst sınırı olan 270 saatin haftada ortalama 5,2 saate karşılık geldiğine yer verilen raporda, dolayısıyla işçilerin bir yıl içinde haftalık ortalama çalışma süresinin en fazla 50,2 saat olabildiğine işaret edildi. Raporda, kamu personelinin haftalık çalışma süresinin ise 40 saat olduğu kaydedildi.
80 MİLYON SAAT FAZLALIK
Raporda, "Türkiye'de haftalık çalışma süresinin üst sınırını aşan toplam çalışma süresi 80 milyon 30 bin saattir ve bu süre 1 milyon 778 bin işçinin daha istihdam edilmesini engellemektedir” denilerek hükümetin bu konuda etkili tedbirler almasının avantaj sağlayacağına vurgu yapıldı.
Ücretlere yansıma yok
'Türkiye'de fiili çalışma süreleri, özellikle de özel sektör işçileri açısından yasal üst sınırın çok daha üstünde gerçekleşebilmektedir. Son 20 yılda haftalık fiili çalışma sürelerinde ciddi bir artış yaşanmıştır" denen raporda şunlara vurgu yapıldı: “50 saatten fazla çalışanların ücretliler içindeki payı giderek artmıştır. Öyle ki 1988'de haftada ortalama 50 saatten fazla çalışanların tüm ücretliler içindeki payı yüzde 28,9 iken bu oran 1999'a gelin- diğinde yüzde 37,6'ya, 2008'e gelindiğinde ise yüzde 46,6'ya yükselmiştir. Çalışma sürelerindeki artış emekçilerin gelirine yansımıyor.”
Raporda, “Hükümetin yasal sorumluluğunu acilen yerine getirmesi, yasal çalışma sürelerine riayet edilmesi için tutarlı ve zorlayıcı bir politika izlemesi, etkin denetim ve cezalar yoluyla çalışma sürelerinin yasal sınırlar içinde kalmasını sağlaması gerekmektedir” denildi
Babacan da uyarmıştı
Raporda, “Yasal üst sınırın üzerinde kalan fazla çalışmalar yaptırılmasaydı ve bunun yerine işçi istihdam edilseydi, işsiz sayısı 1 milyon 692 bin 556 kişiye düşecekti ve işsizlik oranı yüzde 14'den yüzde 6,4'e gerileyecekti” denildi. Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Ali Babacan, önceki gün yaptığı açıklamada ise konuya eğilmiş, istihdama yönelik olarak Türkiye'nin, işçilerin haftalık çalışma süresinin en uzun tutulduğu ülkelerden biri olduğunu, işverenlerin yeni işçi almak yerine mevcut işçileri daha uzun süreli çalıştırmaya yönelebildiğini belirtmişti. Babacan bu durumun istihdama olumsuz yansımalarına da vurgu yapmıştı.