Deprem sonrası binalarını yenilemek isteyen vatandaşların dikkat etmeleri gereken noktalar, uzmanlar tarafından sıralandı.
Panikle kızlı karar vermek mağduriyet yaratabilir
ORKENT AŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve Kentsel Dönüşüm Uzmanı Mimar Dr. Nihat Şen, her deprem sonrasında vatandaşların panik içinde hızlı bir şekilde müteahhitlere yöneldiğini belirterek, bunun daha önce pek çok kez sorunlara yol açtığını vurguladı. İstanbul’daki depremin ardından da benzer bir panik havası oluştuğunu belirten Şen, “Bu süreçte dikkat edilmesi gereken en önemli şey, yasanın kurallarına uygun hareket etmektir. Fırsatçılar ve aracı firmalar, kriz dönemlerinde vatandaşları yanıltabilir ve uzun vadeli problemlere neden olabilir,” dedi.
Deneyimli uzmanlarla çalışmak şart
Şen, vatandaşlara, kentsel dönüşüm sürecini deneyimli ve güvenilir kişilerle yürütmelerini tavsiye etti. “Panik içinde, kentsel dönüşümün yasal süreçlerini bilmeyen kişilerle iş yapmak, sonrasında büyük mağduriyetlere yol açabilir. Vatandaşlar, bu süreci teknik danışmanlar ve uzmanlarla birlikte, yasal haklarına uygun şekilde ilerlemelidir,” diyerek sürecin doğru yönetilmesinin önemine dikkat çekti.
Fırsatçılara dikkat
Kentsel dönüşümde "Yarısı Bizden" kampanyası ile vatandaşların inşaat masraflarının bir kısmının devlet tarafından karşılanması, müteahhitlerin başvuru yaptığı popüler bir seçenek haline geldi. Ancak Şen, bu kampanyanın bazen fırsatçılar tarafından suiistimal edildiğini, müteahhitlerin ön avans talep ederek mağduriyet yaratabileceğini belirtti. Bu yüzden, vatandaşların haklarını bilerek ve güvenilir firmalarla iletişime geçerek, doğru adımlar atmalarının önemine vurgu yaptı.
Riskli yapı tespitinde yığılma olabilir
Şişik, deprem sonrası binaların riskli olup olmadığının belirlenmesi için yapılacak testlerde, talep yoğunluğunun artabileceğini söyledi. Bakanlık ve lisanslı laboratuvarlar tarafından yapılan risk tespiti işlemlerinin, fiyat açısından daha uygun olduğunu ifade eden Şişik, ancak bazen daha kapsamlı performans analizi raporlarının da yapılması gerektiğini belirtti. "1999 depreminden sonra inşa edilen binaların güçlendirilmesi çok önemli bir konu. Her bina yıkılmak zorunda değil, güçlendirme seçenekleri de değerlendirilmeli," dedi.
Kentsel dönüşümde siyasi inisiyatif ve planlama şart
Kentsel dönüşümün sadece bireysel bir mesele olmadığını, bunun bir master plan çerçevesinde ele alınması gerektiğini vurgulayan Şişik, karar vericilerden siyasi partilere, belediyelere ve sivil toplum kuruluşlarına kadar herkesin bu süreci birlikte yönetmesi gerektiğini belirtti. "Kentsel dönüşüm, geçici önlemlerle geçiştirilemez. Uzun vadeli planlama ve finansman gerektiren bir süreçtir," diyerek, bu konuda ortak bir yaklaşımın önemine değindi.