Türk dünyasının bilimsel hafızasında önemli bir yere sahip olan Bakü, 100 yıl sonra yeniden Türkoloji çalışmalarının merkezlerinden biri oldu. 9-12 Eylül tarihlerinde düzenlenen 14. Uluslararası Altay Toplulukları Sempozyumu, 1926 yılında yine Bakü’de gerçekleştirilen Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılına ithaf edildi.
“Altay Çalışmalarının Dünü, Bugünü ve Yarını” temasıyla gerçekleştirilen sempozyumda, Türkiye’nin yanı sıra Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Moğolistan, Macaristan, Japonya, Çin ve farklı ülkelerden bilim insanları bir araya geldi. Program kapsamında dil, tarih, arkeoloji, antropoloji, halk bilimi, edebiyat ve kültür alanlarında 121 sunum yapıldı.
100 yıllık hafıza yeniden canlandı
empozyuma asıl anlamını kazandıran ise 1926’daki Birinci Türkoloji Kurultayı ile kurulan bağ oldu. Bir asır önce Bakü’de düzenlenen kurultayda Türk halklarının dili, tarihi, edebiyatı, terminolojisi ve alfabe meseleleri ortak bir bilim platformunda ele alınmıştı. Bugün Türk dünyasında yeniden gündemde olan ortak alfabe, terminoloji ve bilimsel iş birliği çalışmaları da bu tarihî sürecin devamı olarak değerlendiriliyor.
Programın açılışının 1926’daki kurultayın yapıldığı tarihî mekânda gerçekleştirilmesi de bu sürekliliğin sembollerinden biri oldu. Böylece bir asır önce başlayan ortak bilim arayışı, aynı şehirde ve aynı hafıza etrafında yeniden gündeme taşındı.
Ortak bilim ağı güçlenecek
Sempozyum yalnızca geçmişin hatırlatıldığı bir anma programı olarak görülmüyor. Türk devletleri ve Altay toplulukları üzerine çalışan akademisyenler arasında kalıcı bir bilim ağı oluşturulmasına katkı sunuyor. Yeni ortak araştırmaların başlatılması ile farklı ülkelerde yürütülen çalışmalar birbirine bağlanacak.
Son yıllarda yalnızca dil ve edebiyatla sınırlı kalmayan Türkoloji ve Altay araştırmaları, arkeoloji, antropoloji, etnografya, genetik ve dijital beşerî bilimler gibi yeni alanlarla da genişliyor. Bakü’deki buluşma, bu disiplinler arasında ortak çalışma zemini oluşturması bakımından da önem taşıyor.
Sempozyum dizisinin önceki yıllarda İstanbul’dan Seul’e, Ulanbator’dan Taşkent’e, Almatı’dan Szeged’e uzanan farklı şehirlerde düzenlenmesi ile akademik ağ, kalıcı hale geldi. Bakü’deki 14. buluşmayla birlikte, Türk dünyasının ortak kültürel mirası yalnızca korunmakla kalmayacak. Yeni bilimsel çalışmalarla gelecek nesillere de aktarılacak.