Afife Jale’nin hikâyesi modern baleyle AKM sahnesinde

Türkiye’de sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadın olarak tiyatro tarihinde iz bırakan Afife Jale’nin yaşamı, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nin yeni prodüksiyonuyla yeniden sahneye taşınıyor. “Afife” modern balesi, 10 Ekim’de Atatürk Kültür Merkezi’nde prömiyer yapacak.

Afife Jale’nin yaşamı, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nin “Afife” prodüksiyonuyla modern bale sahnesine taşınıyor. Eser, 10 Ekim’de AKM’de prömiyer yapacak.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi, Afife Jale’nin sahneye çıkma mücadelesini, aşklarını, yalnızlığını ve hayatının son dönemini modern balenin diliyle anlatmaya hazırlanıyor.

Bestesi Turgay Erdener’e ait olan “Afife”, Beyhan Murphy’nin libretto ve koreografisiyle 10 Ekim 2026 Cumartesi akşamı Atatürk Kültür Merkezi Türk Telekom Opera Salonu’nda seyirciyle buluşacak.

Hayatının dört dönemi dört farklı Afife ile anlatılacak

Eser, Afife Jale’nin yaşamının son döneminden geriye doğru ilerleyen bir anlatı üzerine kurulu.

Hayatının son yıllarını geçirdiği Bakırköy Akıl Hastanesi’nde yıpranmış ve yalnız durumdaki Afife, kendisine bakan ve eserde “gölgeler” olarak tanımlanan hasta bakıcıların arasında geçmişini hatırlıyor.

Sahneye çıkma tutkusundan aşklarına, yaşadığı zorluklardan giderek ağırlaşan yalnızlığına kadar hayatının dört farklı dönemi, dört ayrı dansçı tarafından canlandırılıyor. Her dönem Afife’nin farklı bir anısına ve rüyasına açılırken, son bölümde bu rüya giderek bir kabusa dönüşüyor.

Hikâye, Afife’nin ilk aşkı Ziya’nın kollarında hayata veda ettiği ana kadar uzanıyor.

Yasaklara rağmen sahneye çıktı

Afife Jale’nin hikâyesinin merkezinde ise sahneye çıkmak için verdiği mücadele bulunuyor.

Müslüman Türk kadınlarının sahneye çıkmasının yasak olduğu 1919 yılında tüm engellere rağmen tiyatro sahnesine çıkan Afife Jale, attığı bu adımla Türkiye’nin sahne tarihinde önemli bir kırılmanın simgelerinden biri oldu. Onun açtığı yol, sonraki kuşaklardan çok sayıda kadın sanatçı için de önemli bir referansa dönüştü.

“Afife” balesi de bu hikâyeyi yalnızca biyografik bir anlatı olarak değil; özgürlük, sanat tutkusu, aşk ve bedel ödeme ekseninde ele alıyor.

1998’den sonra yeni prodüksiyonla dönüyor

İlk kez 1998 yılında Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından sahnelenen “Afife”, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nin yeni prodüksiyonuyla yeniden hayat bulacak.

Prömiyerin ardından eser 14, 15, 17 ve 29 Ekim 2026 tarihlerinde de AKM’de sahnelenecek.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası’nı İbrahim Yazıcı’nın yöneteceği yapımın dekor tasarımını Efter Tunç, kostüm tasarımını Bahar Korçan, ışık tasarımını Cem Yılmazer, video tasarımını ise Aisha Hajiyeva üstleniyor.

Eserde Afife rolünde dönüşümlü olarak İlke Kodal ve Melike Manav sahneye çıkacak. Afife’nin hayatının farklı dönemlerini temsil eden Altın Afife’yi Berin Günay ve Aslı Ulu; Kırmızı Afife’yi Gizem Atik Tuncay, Büşra Ay ve Nisa Deniz Ekmekçi; Mor Afife’yi Deniz Kılınç Tunçeli, Büşra Ay ve Aslı Ulu; Gümüş Afife’yi ise Berfu Elmas, Berin Günay ve Naz Kurtuluş canlandıracak.

Kadrodaki diğer isimler arasında Berkay Günay, Matthew Solovieff, Mustafa Özmen, Alican Güçoğlu, Oliver Spence, Arda Erkara, Batur Büklü, Ayşe Kıran, M. Nuri Arkan, Zuhal Karaca, Şeyda Duran, Eda Y. Dürüm ve Melis Gülmen yer alıyor.