Fotoğrafçıların en sevdiği mekanlardan biridir Balat semti. Yahudi, Ermeni, Rum ve Türklerin yıllarca bir arada yaşayıp, kendi kültürlerinden izler bıraktığı, birbirinden güzel tarihi evleri, sokakta koşuşturan çocukları, iplerden sarkan çamaşırları, merdivenli yokuşları ile semtte,en güzel pozu yakalamanız işten bile değil. Balat'ın bu görsel potansiyeli sinema ve dizi yapımcılarının da ilgisini çekiyor elbette. Semt bugüne kadar sayısız klip, film, belgesel ve reklam filmine ev sahipliği yapmış. Bölge halkı için artık çekimler günlük hayatlarının bir parçası olmuş. Çekimler evini ya da iş yerini kiralayanlara ekonomik olarak katkıda bulunduğu gibi, esnaf için de hareketlilik getiriyor. Bazı diziler catering firmaları ile anlaşıp kendi yemeklerini getirirken, bazıları bölge lokantalarında yiyip, cafe ve kıraathanelerde çay kahvelerini içiyor. Bu da esnafın yüzünü güldürüyor. Mahallenin genç delikanlıları ise setlerde güvenlik sağlanması konusunda çalışıyorlar. Figüran olarak rol alanların sayısı da az değil. Diğer yandan dizi oyuncularının semte gelip gitmesi, belki açık bir şekilde değil ama sosyal bir değişim ve dönüşüme neden oluyor. Bu mekanları dizilerde izleyen yerli turistler, o havayı solumak, o mekanda bulunmak için semti ziyaret ediyorlar. Yurt dışından gelenler bile oluyor. Bu da olayın turizme bakan yönü.
HANGİ ÜNLÜYÜ ARASAN BİZİM MAHALLEDE BULURSUN
Balat'ın dizi ve sinema çekimlerine ev sahipliği yapması Türk filmleri ile başlıyor. 1950'li yıllarda çekilen Sadri Alışık'ın Agora Meyhanesi, Yılmaz Güney'in Balat'lı Arif filmleriyle başlayan bu furya İngiltere yapımı Paralı Askerler filmi ile devam ediyor. Sinema endüstrisinin duraklamasıyla bir ara çekimler azalıyor. Ancak 2001 yılında TRT'nin Yeditepe İstanbul dizisiyle birlikte Balat adeta yeniden keşfediliyor. Bölgeyi yakından tanıyan ve çok seven Meral Okay, Yeditepe İstanbul dizisinin senaryosunu yazarken Balat'a göre kurguluyor. Zaten yazım aşamasında da sık sık semte geliyor. Özel televizyonların yayına başlaması, TRT'nin diziler yaptırmaya başlamasıyla Balat yeniden eski dizi ve film hareketliliğine kavuşuyor. Şimdi ise hem dizi hem de filmler için doğal bir plato görevi üstlenen Balat'ın sokaklarını arşınlarken bile bir çekim ekibiyle karşılaşmanız olası. Eşkıya, Acı Hayat, Çemberimde Gül Oya, Yeditepe İstanbul, Aşk Yakar, Sultan Makamı, Estağfirullah Yokuşu, Cennet Mahallesi, Bizim Yenge, Ezel, Arap Saçı, Büyük Buluşma, Bir Çocuk Sevdim, James Bond, Taken 2, Bolywood'un Mission İstanbul filmi daha önce çekilmiş dizi ve filmlerin bir kısmı. Öyle Bir Geçer Zaman Ki, İffet, Adını Feriha Koydum Emir'in Yolu dizisinin bazı sahneleri, Suskunlar, Şafak Sezer'in G.D.O filmi, Ağır Roman, Kötü Yol, Huzur Sokağı gibi dizi ve filmlerin ise hali hazırda çekimleri devam ediyor.
BELEDİYEDEN İZİN ALMADAN ÇEKİM YAPAMIYORLAR
Tabi bu olumlu yanların yanı sıra bazı rahatsızlıklar da söz konusu olabiliyor. Çekim esnasında sokakların kapatılması, çekim yapılan mekanın kirletilmesi, dağınık bırakılması, eşyaların kırılması gibi rahatsızlıklar, zamanla çekim ekiplerinin daha dikkatli davranmaları ile en aza inmiş. Dizi ve filmlerin başka bir gözde mekanı olan Kuzguncuk'ta mahalle halkının gösterdiği tepki de bu gibi rahatsızlıklardan doğmuştu. Pervasızca ve patavatsızca davranışlardan yakınan Kuzguncuk halkı imza toplayıp, çekim ekiplerinin semtten çıkmasını sağlamıştı. Mahalle halkı çekim ekiplerinin bu olaydan sonra daha dikkatli ve prensipli çalıştıklarını ve rahatsızlık vermediklerini anlatıyor. Çekimler için belediyeden izin alınıp harç yatırılması gerekiyor. Büyük çaplı çekimler içinse kaymakamlığa başvuruluyor. Çekim yapılacak evlerin bulunmasında ise bölgede Mekan Cast olarak çalışan isimlere başvuruluyor. Onlar da senaryoya uygun olabilecek evleri bulup, sahiplerinden kiralıyorlar.
10 yıldır oyuncularla birlikteyiz
G.D.O., Annem Uyurken, James Bond gibi dizi ve filmlerin çekildiği Vodina Kafe Soroptimistler Derneği'nin bir işletmesi. Mekanı işleten Meltem Açıkel, 'Burası karakteri olan çok küçük bir semt. Dizi filmler yaklaşık 10 yıldır burayı keşfetti. Semtteki yenilenmiş, kullanılabilir mekanları tercih ediyorlar. Daha önce de dizi ekipleri ile çalışmıştım. Rahatsızlık veriyorlardı. Şimdi bu konuda prensip sahibi olmuşlar. Mekanı aldıkları gibi bırakıyorlar, temizliğine kadar yapıyorlar. Kırılan eşyaların parasını bile ödüyorlar. Dolayısıyla hiçbir sıkıntı olmuyor. Bunun bütün mekanlar için ekonomik katkısı oluyor.' diyor.
Her evde her kafede ünlü var
Dizilerde sıkça kullanılan mekanlardan biri de Hanımeli Cafe. İlk olarak Yeditepe İstanbul dizisinde kullanılan kafede son olarak Bir Çocuk Sevdim çekilmiş. Dizi için kafenin iç dekorasyonunu tasarımcı Naz Erayda yapmış. Kadriye Acar, 'Mekanı kiraladıktan sonra sanat yönetmeni ve mekan için araştırma yapan bir arkadaş geldi. Dizinin içeriğini anlattı. Burası bir ev lokantası olarak görünecekti. Senaryoda gerektiğinde bir gün önceden haber veriyorlar. 40- 50 kişilik bir ekip gelip çalışıyor. Mekanı onlara teslim ediyoruz. Çok koordineli çalıştıklarından bir sorun yaşamıyoruz.' diyor. Kafeyi diziden görüp gelenler oluyormuş. Bazıları ise içeri girip dekoru görünce Bir Çocuk Sevdim dizisinin çekildiği mekan olduğunu anlıyormuş. Kadriye Acar çok önce çekilmiş olmasına karşın Yeditepe istanbul'un çekildiği mekanı görmek için yurt dışından bir çiftin geldiğini anlatıyor. Hasan Acar ise G.D.O filminin çekimleri devam eden Şafak Sezer'den bölge halkını figüran olarak kullanmasını rica etmiş. Bunun bölgeyi kalkındıracağını söylüyor. Hasan Acar 'Bölge halkı dizileri olumlu karşılıyor. Bakkalı kazanıyor. Gelenler burada alışverişini yapıyor, çayını kahvesini içiyor. Bizim Yenge dizisi yemek getirmedi. Bölge halkının lokantalarından yiyip içtiler. Herkes çok memnun kaldı. Diğer dizilerin de buna destek olmasını isteriz.' diyor.
Evimdeki ünlülerle fotoğraf çektirmeye gelmeyen kalmadı
Dizi çekimlerinde en çok kullanılan evlerden birinin sahibi Selim Çakır. Ezel, Estağfirullah Yokuşu, Arap Saçı, Taken 2, Mission İstanbul, Acı Hayat, Sırlar Dosyası, Büyük Buluşma, Hayatımın Kadınısın, Kadına Şiddete Hayır temalı kamu filmleri, Suskunlar burada çekilen dizi ve filmlerin bir kısmı. 'Selim dediğin zaman Balat'ın hepsi beni tanır' diyen Selim Çelik, kendisi de bir dizide nikah masasına oturmuş. Bir de 20 yıl önce Sadri Alışık'la bir filmde rol aldığını anlatıyor. Dizilerden oldukça memnun olan Çelik, 'Dizilerden çok memnunuz. Diziler çalışırken biz üst kata çıkıyoruz, onlar aşağıda çalışıyor. Evi merak edip görmeye gelen de çok oluyor. Neredeyse Türkiye'nin her yerinden gelip görüyorlar. Fotoğraf çektiriyorlar. Pazar günü belki 50 kişi geldi fotoğraf çektirdi' diyor.
Yapım ekibiyle oturup senaryoyu okuyorum
Balat semtinde Mekan Cast hizmeti veren Hüseyin Bardak 9 yıldır dizi ve filmlere mekan buluyor. İlk olarak Samanyolu TV'nin dizileriyle bu işe başlamış. Bölgeyi çok iyi tanıyan Bardak, evlerin özelliklerini bildiği için hiç zorlanmıyor. Yeni bir dizi başlayacaksa, çekimlerden bir ay önce, çekim ekibinden mekandan sorumlu kişilerle birlikte senaryoyu okuyorlar ve o konsepte uygun evleri, işyerlerini buluyorlar. Bardak, Balat'ın cazip yanını 'hem mekan olarak güzel hem de fiyat olarak uygun' diye ifade ediyor. Bugüne kadar James Bond, Taken 2, Mission İstanbul, Liverpool'un efsane isimlerinin rol aldığı Will filmi, Çemberimde Gül Oya, Acı Hayat, Cennet Mahallesi, Bizim Yenge, Bir Günah Gibi, Ağır Roman, İffet, Suskunlar, Kötü Yol, G.D.O gibi dizi ve filmlere mekan bulan Hüseyin Bardak cast sorumlularının ısrarı üzerine birkaç dizi ve filmde de rol almış. Hüseyin Bardak 'Taken 2'yi çekerken burasını bir Fransız sokağı gibi gösterdik. Hatta tabelaların bazıları yanlış yazılmış. İngilizler geçerken uyardılar. Bazen Holywood'dan bir günlük katalog çekimleri için geliyorlar.' diyor.
Hüseyin Bardak set güvenliğinin dışarıdan gelmesi durumunda mahalle halkıyla bazı gerginlikler yaşandığını gözlemleyip bu iş için mahalle gençlerini görevlendirmiş. Böylece hem semt çocuklarının para kazanması sağlanmış, hem de set ekibinin yabancılık çekmesi önlenmiş. Bardak, 'Bizimle çalışan dizilerin ekibi zarar verirse telafi ediyoruz. Mesela bir yer kırılsa, bir araba çizilse yaptırıyoruz. ' diyor. Hüseyin Bardak'a dizilerde rol almak isteyen mahallelinin de başvurduğu oluyor.