AYŞENUR ASUMAN UĞUR
Koroner kalp hastalığı, kalbi besleyen koroner damarların, damar sertliği ile yer yer daralması ya da tıkanması sonucu ortaya çıkan, kalp krizlerine, kalp yetersizliğine ve ani ölümlere yol açan kalp hastalığı türü olarak kabul ediliyor. Damarlarda damar sertliği, ergenlikte çağında başlıyor ve ilerliyor. Ancak damarlarda ciddi darlıklar oluştuğunda yokuşta göğüs ağrısı yakınmaları ya da kalp krizi ile ortaya çıkıyor. Balon ve stent geçici iyilik mi? Kalbi besleyen koroner damarlarda damar sertliği ile ciddi darlıklar oluştuğunda bu darlıkları açmaya yönelik balon-stent tedavisi, ya da, yeni damar yolları ile kalbin kanlanmasını düzeltmeğe yönelik bypass ameliyatı uygulanıyor. Ciddi darlıklara odaklı bu tedavilerin koroner kalp hastasında bir süre için iyilik sağladığını vurgulayan Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Günsel Şurdum Avcı şöyle devam ediyor: “Damar sertliği ve koroner kalp hastalığı kronik ve ilerleyici bir hastalık olduğundan kısa ya da uzun süre sonra yeniden darlıklar oluşur ve hastalık nükseder. Özellikle şeker hastaları ve kadın koroner kalp hastaları gibi koroner damarlarının çapı küçük olan hastalarda bazen bu tedavilerden 2-5 ay gibi kısa süre içinde nüks görülebilir. Bypass ameliyatı ve balon-stent uygulamasından uygun süre sonra EECP uygulanması, kısa sürede nüksün gelişmesini önler. Bu girişimsel tedavilerden elde edilen iyiliğin daha uzun ömürlü olmasını sağlar.” Ritmik masaj tedavisi Koroner kalp hastaları için 30 yıl önce tanımlanmış bir tedavi olan ve 1995 yılında Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onay alan EECP tedavisini uygulayan hekimlerden biri olan Prof. Dr. Avcı, Amerika, Çin, Japonya ve birçok Avrupa ülkesinde EECP yani ritmik masaj tedavisinin uygulandığına dikkati çekiyor ve tedavi hakkında şunları söylüyor: “Ritmik masaj tedavisi birçok bilimsel yayınla etkinliği tanımlanmış bir tedavi yöntemi olarak kabul ediliyor. EECP olarak dünyada bilinen tedaviyle kalpte doğal bypasslar oluşturuluyor ve bu yönüyle de kansız ve ameliyatsızdoğal Bypass tedavisi olarak kabul ediliyor.”
Prof .Dr. Avcı, “koroner kalp hastalığı denildiğinde bypass ameliyatı ve balon-stent uygulamasının daha ön planda tutulduğunu” söylüyor ve devam ediyor: “Birçok tıp ve kardiyoloji merkezleri kalp-damar hastalıkları tedavi ünitelerini çok yüksek maliyetlerle kurmuş durumdalar. O sistemi kurmamak bir eksiklik olarak kabul edildiğinden herkes bu sistemi kuruyor ve merkez de elindeki imkanlarla hastaya bu hizmeti sunuyor. Bu nedenle EECP tedavisine daha az itibar ediliyor gibi bir durum oluştuğunu gözlemliyoruz. İstanbul’da 70’e yakın merkezde sadece bypass ve balon uygulanıyorken tüm Türkiye çapında sadece 8-10 merkezde ritmik masaj tedavisi uygulanıyor. Dolayısıyla bu tedaviye daha az itibar ediliyor ve etkileri de fazla bilinmiyor.”
Bu tedavinin sadece koroner kalp hastalarını tedavi etmek değil, koroner kalp hastalığına neden olan damar sertliğinin ilerlemesini önlemek için de kullanıldığını söyleyen Prof. Dr. Günsel Şurdum Avcı şöyle devam ediyor: “Koroner arter hastalığının ilerlemesini geciktirmek gibi damarları damar sertliğine karşı koruyucu etkileri de olduğu bilimsel olarak kanıtlanan bu tedavi özellikle Çin’de damar sertliği olmasın ve daha pahalı sistemlere çok ihtiyaç duyulmasın diye yaygın olarak kullanılıyor. Son yıllarda vücuttaki doğal kök hücre aktivitesini arttırdığı, dolayısı ile organ ve dokularda hücre yenilenmesini sağlayıcı etkisinin de olduğu anlaşılmış durumdadır.”
Damar sertliğinin ergenlik çağında başladığını ve damarda birikim olarak yavaş yavaş damarların tıkandığına dikkati çeken Prof. Dr. Günsel Şurdum Avcı, “EECP'nin koroner kalp hastalığı tedavisinin en erken devrelerinden itibaren uygulanabildiğini” söylüyor ve devam ediyor: "Bu ritmik masaj tedavisi vücutta kan dolaşımını canlandırıyor ve kalp başta olmak üzere tüm organların kanlanması artıyor ve organlar daha verimli çalışıyorlar. Kalp damarlarında genişleme ve kalbin damar ağında zenginleşme sağlayan ritmik masaj tedavisi böylece, damarlardaki darlıklar nedeni ile yeterli kan alamayan kalp bölgelerine kan getiren ‘doğal bypasslar’ oluşmasını sağlıyor. Koroner kalp hastalığının en erken dönemlerinden, en ilerlemiş dönemlerine kadar, her döneminde yararlı olan kansız, ameliyatsız, kolay uygulanan ve güvenli bir tedavi olarak tıp dünyasında da kabul ediliyor.”
Bir hastanın damarlarında yüzde seksenlere yakın oranda darlık var ise bypass ameliyatının tercih edildiğini ve damar genişlemeye müsaitse de balon ya da stent uygulandığını söyleyen Prof. Dr. Günsel Şurdum Avcı “doğal bypass”lar oluşturan bu tedavinin kimlere uygulanabileceği hakkındaysa şunları söylüyor:“Şeker hastaları ve kadın koroner kalp hastalarının damar yapıları incedir ve maalesef bu hastalara mevcut tedaviler uygulanamıyor. İşte bu gibi hastalarda ritmik masaj tedavisi ile ‘doğal bypass’lar oluşturulmasıyla, damarlara kan pompalana pompalana ince damarlar genişleyebildiği için hem hasta operasyona hazır hale gelebiliyor hem operasyon yapılmadan ilaçlarıyla hayatını sürdürebiliyor.”
Hasta sırt üstü yatırılıyor ve hastanın, baldır uyluk ve kalçalarına sargılar sarılarak başlanan ritmik masaj tedavisi süreci hakkında Prof. Dr. Günsel Şurdum şu bilgileri veriyor:“Hastada kalbin ne zaman kasılıp gevşediğini elektro kardiyogram ile anlıyoruz. Her kalp atımında belden aşağı sarılan sargıların basınçlı hava ile şişirilip boşaltılması ile belden aşağısı her kalp atımında sıkıştırılıp gevşetiliyor. Böylece kalbin dakikadaki atım sayısı kadar belden aşağısı sıkıştırılıp gevşetilerek kas ritmiyle uyumlu bir masaj yapılmış oluyor."